Lurrari lotutako proiektuak abian »

Urte berria lur berriekin hasi dute nekazaritza eta abeltzaintza alorretan buru-belarri aritu beharko duten bederatzi gaztek. Martxan jarriak dira bederatzi lursail, bederatzi gazte eta beste horrenbeste etorkizunerako asmo. Foru aldundiak laugarren a…

Lurrari lotutako proiektuak abian »

Urte berria lur berriekin hasi dute nekazaritza eta abeltzaintza alorretan burubelarri aritu beharko duten bederatzi gaztek. Bederatzi lursail, bederatzi gazte eta beste horrenbeste etorkizunerako asmo jarriak dira martxan. Foru aldundiak laugarren al…

Ekialdetik hariari tiraka »

ErakusketaBilboHaritik. Ekialdeko txotxongiloak izeneko erakusketa bisitatzeko aukera dago Ondare erakusketa aretoan, Bilboko Maria Diaz Haro kalean. Panpin horiek manipulatzeko era eta estilo desberdinak ezagutzeko modua izango dute bisitariek, hilar…

“Baliteke euskaldunak Colon baino lehenago iritsi izana Amerikara” »

Itsasoan hamabi urte egin ostean, “bizitza osoa itsasoari lotuta” egin duela aitortu du Sabino Lauzirikak (Plentzia, 1948). Merkataritza ontzietako kapitaina izan zen urte haietan. “Geroago, lurrean geratu naiz itsasontziekin lotutako alorretan lanean…

Proiektuaren argi-ilunez ohartarazi du hainbat gaztek »

Sergio Gonzalez ermuarrak 2011n lortu zuen Lurren Bankutik lursail bat. Busturian egokitu zitzaion. Garai hartan Bilbon bizi bazen ere, Mundakara joan zen bizitzera, “baserritik gertuago egoteko”.Ortua jartzeko proiektuan murgilduta dago eta oilo eta …

“Egoerak identifikatzea eta euren autonomiari ahalik eta luzeen eustea da helburua” »

Osasuna eta gizarte zerbitzuak sarri eskutik doazen gaiak izanik, Uribe eskualdean bi alorrok elkarrekin lanean jartzeko arreta protokoloa jarri dute martxan, Eusko Jaurlaritzaren, Bizkaiko Foru Aldundiaren eta eskualdea osatzen duten 24 udalerrien arteko elkarlanari esker. Programa aitzindari horren xehetasunak azaldu ditu Mari Luz Marques (Bilbo, 1961) Osakidetzak eskualdean duen kudeatzaileak.

Zertan datza zehatz akordioa?

Gizarte zerbitzuak eta osasuna lotzen dituen hitzarmen batean ari gara lanean. Duela urtebete inguru hasi zen eta ibilbide luzea izango du. Osakidetzak eta 24 udalerriek oraintsu sinatu dugun hitzarmena landu nahi ditugun alderdi ugarietako bat baino ez da. Osasun eta gizarte arloetan inplikatuta dauden eragileen elkarlanean datza.

Lan esparrua oso zabala da. Izan ere, era desberdinetako herritarrak barneratzen ditu. Besteak beste, mendekotasuna izan dezaketen adinekoak, babesik gabe dauden herritarrak, buruko patologiak dituztenak, haurrak, tratu txarren biktimak diren emakumeak… Guk zatietan banatu dugu osotasun hori eta atalka landuko dugu. Orain, batez ere, adinekoak hartu ditugu ardatz. Mendekotasun egoeran edo arriskuan dagoen nagusia dugu jomuga, etxean zein egoitza batean bizi dena.

Inguru horretan inplikazio zuzena dutenak Osakidetzako profesionalak eta udalerrietako gizarte langileak dira. Lehenengo hitzarmena ondoko alorrak zehazteko egin dugu: Zelakoak izango dira gure harremanak? Zelan ekingo diegu afera hauei? Zelan esku hartuko dugu eta zelan egingo diogu jarraipena adineko pertsonei bizi diren eremuan? Osasun eta gizarte zerbitzuen eremuetako profesionalen lantaldeak eratu ditugu, alor horietako lehen arretako beharginekin —medikuak, erizainak eta gizarte langileak—. Proiektuan zaharren egoitzako medikuak eta erizainak, foru aldundikoak, larrialdi zerbitzuetakoak eta gizarte langileak ere badaude, herritar horiek eremu horietara jo dezaketelako.

Eta zelan gauzatuko da protokoloa?

Orain artean ere harremanetan geunden gizarte langileekin. Orain, kontaktu hori sistematizatzea da gure helburua; hau da, osasun arloko langileek eta gizarte beharginek osatutako ekipo egonkorrak eratzea. Hilero batzartuko dira eta adinekoen beharrizanak antzematea dute xede.

Beharrizan horiek aldatuz doaz urteen poderioz. Hasiera batean baliteke adinekoak autonomoak izatea; gero, ordea, mendekotasun arriskuan sar daitezke eta beharrizan hori sortu. Helburua egoera identifikatzea da, jakiteko zein puntutan dauden eta lortzea euren autonomiari eutsi ahal izatea ahalik eta denbora luzeenean. Eskuragarri dituzten baliabideak ezagutaraztea ere lortu gura dugu. Izan ere, batzuetan gertatzen da baliabideak egon arren, ez dituztela erabiltzen ezagutzen ez dituztelako.

Orain artean zelan gauzatzen zen pertsona horienganako arreta zerbitzua?

Eskaeren araberakoa zen. Inplikatutako agenteetako batek, osasun arlokoak zein gizarte zerbitzuetakoak, beharrizan bat antzematen zuenean, bestearekin harremanetan jartzen zen.

Aldaketa nagusia da pertsona horiek ezagutzen joango garela beharrizana azaldu ere ez denean egin. Informazioa ematen diegu, zein itxaropen duten jakin, beraien ingurua ezagutu. Isolatuta dauden jakin, eta, hala bada, beharrezko baliabideak helaraziko dira; besteak beste, suteak antzemateko gailuak eman edo Beti On telefono bidezko alarma sistema euren esku utzi. Euren errealitatea ezagutzea dugu helburu, ez soilik osasunarekin lotutakoa, baita soziala ere. Horren bitartez, sortuko diren beharrizanei aurrea hartuko diegu.

Zer nolako metodologia darabilzue?

Balorazio geriatriko integrala darabilgu. Aspektu klinikoak, funtzionalak, kognitiboak eta sozialak aztertzen ditugu. Egituratuta dagoen balorazio bat da. Pertsona horien beharrizanak komunean jartzen ditugu dagozkien alorrean bidera daitezen.

Sendagilera doazenean antzematen al dira beharrizan horiek?

Bai, baina sarri gizarte zerbitzuen bitartez gertatzen da. Senideren bat baliabideren bati buruz galdezka joan ohi da zerbitzuotara eta han hasten da prozesua. Beharrizanak agertu aurretik prebenitzen saiatzea da helburua.

Sistema aitzindaria dela esanez aurkeztu duzue.

Ez dakit aitzindaria den ala ez. Argi dagoena da honen indarra zein den: Oso eremu desberdinetako agenteak eseri gara mahai gainean. Helburu komuna ezarri dugu; interesatzen zaigun populazioa identifikatu dugu eta lanean hasi gara. Guzti hori 24 udalerrirekin.

Esperientzia hori beste eremu batzuetara zabaltzeko asmoa ere badago, ezta?

Bai. Egitura hau oso erraz estrapolatu daiteke beste leku batzuetara. Errazagoa izango da udalerri gutxiago dauden eremuetan gauzatzea eta zailtasunak aurki daitezkeen arren, hedatzeko erraza dela uste dugu.

Zenbat pertsonak izan litzakete beharrizan hauek?

Kopuru zehatzik ematerik ez daukat. 65 urtetik gorako populazioa hartu dugu guk erreferente modura, baina adin horren barruan denetariko egoerak daude.

Mendekotasun arriskuan dauden edo mendekotasun arazoak dituzten adinekoekin abiatu duzue protokoloa. Gainerakoengana noiz zabalduko duzue programa?

Urtarrilaren 23an berriz batzartuko gara hurrengo atalarekin hasteko: Egoitza batera joateko beharrizana duen adinekoa, mendekotasun maila handia duelako. Ostean etorriko dira besteak. Proiektu bat martxan jarri, jarraipena egin eta ebaluatu egiten dugu. Bien bitartean hurrengoa osatzen hasten gara hori ere martxan jartzeko, jarraipena egin eta ebaluatzeko.

Iaz baino baliabide gutxiago baina arrakasta handiagoa izan du Durangoko Azokak »

135.000 bisitari —iaz baino 20.000 gehiago—, 238 stand —hamabost gutxiago—, eta 122 parte hartzaile —bost gutxiago—. Zenbaki horiek utzi ditu aurten Durangoko Azokak. Durangoko Euskal Liburu eta Disko Azoka zena Durangoko Azoka bihurtu da, eta dagoeneko 48. edizioa bete du urteroko kultur topaketak.

Marka horretara iristeko bidea ez zuen erraza izan. Hain zuzen, Nerea Mujika Gerediaga elkarteko lehendakariak azaldu duenez, “zaila izan da aurrekontua %10 murriztu beharra”. 60.000 euro gutxiago izan dituzte aurten. Erakunde publikoetatik jasotako diru laguntzek sufritu dute halako beherakada.

Hala ere, “zailtasunak zailtasun, herritarren babesa” dutelako lortu dutela dio. Mujikaren esanetan, “jendeak inoiz baino hobeto erantzun du”. Durangora ez direla soilik erakusmahaiak ikustera joan esan du, gainera. “Gehiago eskatzen dute”. Bisitariak “aktibo” joan zirela dio.

Landako guneko mugak ere gainditu ditu aurten azokak. Durango osora zabaltzeko hautua egin dute, Azoka Hiria izeneko egitasmoarekin: San Agustin kulturguneraino zabaldu dute, bidean Zugaza zinema aretotik igarota.

Eskozia eta Douglass

Aurten Eskozia izan da herrialde gonbidatua. Bestalde, William A. Douglass antropologo amerikarrak jaso zuen Argizaiola saria, euskal diasporari buruz egindako ikerketak direla eta.

1.500. Bizkaiko metalgintzan aurten galdutako lanpostuak. »

Aurten metalgintza arloan 80 bat enpresa itxi dira. Horrek 1.500 lanpostu galtzea eragin du. 2014an eustea espero dute.

‘HERRI HARRESIA’ APURTUTA, ATXILO »

Ehunka lagunek bat egin zuten Ondarroako zubian maiatzaren 27an, Urtza Alkorta herrikidearen atxiloketa eragozten saiatzeko asmoz. Ertzaintzak lau ordu behar izan zituen zubian elkartuta zegoen jendea handik atera eta Alkortarengana iristeko. Elkartas…

Bilbaoren makulu biak »

“Datorren urtean abian jarriko den zerga erreforma sakona onartu da”, iragarri zuen Jose Maria Iruarrizaga Ogasun eta Finantza ahaldunak joan den abenduaren 5ean, Bizkaiko Batzar Nagusiek Gernika-Lumon egindako osoko bilkura bukatutakoan. “Itun ekonomikoa berreskuratu zenetik erreformarik garrantzitsuena” dela esan zuen, gainera. Aldaketa horiekin, Bizkaiko Ogasunak 153 milioi gehiago bilduko ditu.

EAJ, PSE-EE eta PPren aldeko botoa jaso zuen foru gobernuak egindako lege proposamenak, autonomia erkidego osorako adostutako itunaren itzalpean. Bilduko batzarkideek, aldiz, aurka bozkatu zuten, ez zelako onartu taldeak aurkeztutako zuzenketa bat bera ere. “Erreforma herrena” dela zioten. “Kapitalaren hirukoa” deitu zuten, gainera, jeltzale, sozialista eta PPkoek osatu dutena.

PFEZ pertsona fisikoen errentaren gaineko zergak tasa berriak izango ditu errentarik handienentzat: 92.310, 123.070 eta 179.460 eurotik gorako errentek %46, %47 eta %49 kotizatuko dute, hurrenez hurren. Orain arte, gehienez, %45 ordaintzen zen.

Aurrezkiarentzat ere tarifa berriak onartu dira. Lehenengo 2.500 euroetatik hasita, %20ko tasa izango dute; 30.000 eurotik gorako aurrezkiek, berriz, %25ekoa. Sozietateen zergak dedukzio berriak izango ditu mikroenpresentzat, ordaindu beharko duten tasa gehienez %19 edo %20 izateko; gehienez, hamar behargin eta bi milioi euro baino gutxiagoko jarduera bolumena dute enpresa horiek. Oinordetza eta dohaintzetan %1,5eko tasa onetsi zen, ezkontide, izatezko bikote eta lerro zuzeneko aurreko eta ondorengo ahaideentzat.

Aurrekontu bat, bi akordio

Bizkaiko Batzar Nagusien osoko bilkurak gaur onartuko du 2014rako aurrekontua. Izan ere, 22 batzarkide jeltzaleen babesa izango du. Bilduk dituen 12 ordezkariek aurka bozkatuko dute, baina, jeltzaleek PSE-EE eta PPrekin lortutako akordio banari esker, bi alderdiok abstentziora joko dute; bederatzi eta zortzi batzarkide dituzte, hurrenez hurren.

Osotara, foru aldundiko zortzi sailek 1.082 milioi euro izango dituzte, urte berrian inbertitzeko. Sozialista eta jeltzaleek duela bi aste hitzartu zituzten 4,6 milioi euroren zuzenketak. Besteak beste, hauek adostu zituzten: Barakaldoko Interfábricas izeneko errepiderako milioi bat jartzea, Gurutzetako ospitalean eguneko zentroa martxan jartzea eta Down sindromedunen elkarteari diru laguntza ematea. Joan den astean, milioi bat euro pasatxoko aldaketa egin zion PPk EAJren proiektuari: 900.000 euro, A-8 eta A-68 autobideen ohiko erabiltzaileak laguntzeko; 100.000, zeliakoen elkarterako, eta 50.000, gazteentzako garraio txartela sortzeko.

Gobernu hitzarmena sinatzeko behar barik, urtarriletik aurrera lasai asko gobernatzeko ezinbesteko bi makulu lortu ditu Jose Luis Bilbaok.