Bat egizue, Europako proletarioak »

Aldarrikapen hori, zaharkitua dirudien arren, gaurkotasun handikoa da. Hala dela ikusiko dugu herri honetako langileok, baita oro har Europakoek ere, jasaten ditugun murrizketei buruz eta gure eskubideen deuseztapena nondik eta nork erabakitzen duen p…

Kukuaren zain »

Iparra galduta gabiltzanean, beste norabide bat bilatzea hobe. Zein den aldi ilunotarako egokiena? Argia behin eta berriro jaiotzen den lekua: ekia. Ekiak esango digu iparra non den, mendebala non gorde den edota hego aldetik zer datorren. Berba zahar…

32.000 »

Abokatuek lankidetzari emandako dirua. Urtero bezala, Bizkaiko Abokatuen Elkargoak bere aurrekontuaren %1 erabiliko du bertako zein nazioarteko lankidetzarako. Garatzeko bidean diren herrialdeetan abokatu lanbidea defendatzea izango da lan ildoetako bat.

Otxarkoaga eta Bilboko etxebizitza politika »

Harridura sortzen du, zinez, Bilboko historiari buruz orain arte esan digutenak —frankismo garaikoak, hain zuzen—, behin sakon ikertu eta gero konturatzen baitzara historia horrek ez duela zerikusi handirik errealitatearekin. Bestalde, datuak eta informazioa izatea, hau da, erudizioa, ondo datorkigu historialarioi, baina niretzat garrantzitsuagoa da honakoa: zenbat eta kontraesan edo paradoxa gehiago mahai gaineratu eta aztertu, orduan eta ulergarriagoa egingo zaio jendeari errealitate korapilatsu hori.

1959. urtean Bilbo industrialaren eraginez etorkizun hobe baten bila guregana milaka bizilagun etorri izanak arazo larriak sortu zituen, batez ere etxebizitzarik ez zegoelako, etorkin horientzat behintzat. Azkenean, ondorioak agintariek uste baino larriagoak bilakatu ziren: 40.000 bizilagunek ikusi zituzten beren buruak txaboletan biziaraztera beharturik, eta beste 125.000k, berriz, alokaturik bizitzera. Urte horretan Bilbok 280.000 biztanle zituela kontuan izanik, kopuru hauek benetako egoera nolakoa zen adierazten digute.

Kinka larri hartan, bai Monte Banderasen, bai Monte Cabrasen, bai Irustan, eta abarretan, milaka bizilagunek bizi behar izan zuten eurek porlanez eta adreiluz eraikitako txaboletan, baldintza negargarrietan… Bestalde, Bilboko zein Madrilgo agintariek premiazkoa zuten garai hartan poligono baten proiektua abian jartzea. Denbora aurrera joan ahala, txaboletan zein alokaturik bizi zirenen egoera gero eta okerragoa zen, eta agintariek ezin zituzten datu haiek alde batera utzi, baina ez zeukaten ez dirurik ez tresna teknikorik buruhauste larri hura konpontzeko.

Etxebizitza Ministeriora jo behar izan zuten Bilboko agintariek, udalak ez zeukalako aukerarik proiektuak aurrera egin zezan. Horrexegatik Bizkaiko Larrialdi Sozialerako Plangintza delakoa dekretatu zen, eta horren barruan Otxarkoagako poligonoaren proiektua zegoen.

Dena den, Elizak, politikariek eta enpresariek bultzaturik, txabola guztiak desagerrarazi nahi izan zituen Francok. Hori ez zen gertatu haren borondate onaren edo paternalismoaren ondorioz, orain arte esan diguten bezala, baizik eta bere burua hartara beharturik ikusi zuelako, frankismoa sostengatzen zuten oinarrien presiopean. Horretarako, poliziak eta armadak bizilekuak hustu zituzten eta kamioi eta gurdietan jendea poligonora eraman zuten, bortxaz beren ordura arteko etxeetatik aterata, euren borondatearen kontra, auzotegi eraiki berrira.

Urte eskas batean ezerezetik Otxarkoaga auzoa sortu zen, 1961ean. Nekazari mundu horretan sekulako zirrara izan zela azpimarratu beharko genuke, laborantza mundu izatetik hiri izatera bat-batean pasatzean.

Baina zer zegoen horren azpian? Funtsean kontraesan bat: garai hartan, Bilbo berri bat saldu nahi zuten agintari frankistek, Bilbo modernoa. Baina aldi berean garapen ekonomikorako plangintza egiteke zegoen oraindik, eta 30 errebal zeuden Bilbo hartan. Bateraezintzat jo zituzten agintariek bi ereduok.

Proiektu horren atzean Bizkaiko arkitektoen elkargotik hamabi arkitekto gazte zeuden, eta helduago bat: Juan Madariaga, hain zuzen ere. Egia esan, arkitektoek ez zuten aukera handirik eduki. Etxebizitza Ministerioko arduradunek, non eta nola aurretik erabakita, lehenbailehen 4.000 etxebizitza eraiki nahi zituzten, 20.000 bizi lagunentzat; hor auzo etxea, bi eliza, hiru merkataritza-gune eta hiru eskola ezarriz, ziotenez, poligonoari autonomia emateko.

Etxebizitzak aztertzean, adierazgarria da kanpoko aldean eraikuntza irekiak proposatu izana, gune eguzkitsuetan, gune berdez inguratuak, eta adreiluz eginak, erarik merkeena zelako. Ministeriokoek leku egokitzat jo zuten mendien artean kokatzea, ondoan Etxebarri, Galdakao, Basauriko haranak eta lantegiak zeudelako. Ezin hobeto zetorkien langileei euren etxeetatik lantegiak hain hurbil edukitzea.

Era berean, etxebizitzen barneko antolamendua Diru-Laguntzaz babesturiko Etxebizitzen legepean zegoen. Lege berri honekin ekimen pribatuarentzat eskaintza erakargarria lortu zen, material ahalik eta merkeenak erabiliz eta ahalik eta lasterren eraikitzea hobetsiz, kostu ahalik eta merkeena lortzeko.

Beste ezaugarri bat eraikuntza mendien gainean egitea zen, hirigintza planik gabe: auzoa aldapaz beterik gelditu zen, gabezia askorekin eta kalitate eskaseko materialekin. Geroago hezetasunak etorri ziren, eta arazo gehiago eta larriagoak ere. Hainbat etxe-orratz eraiki eta gero, bestalde, biztanle dentsitate ikaragarria ere sortu zen.

Hirigintza eta arkitekturaren ikuspuntutik eredu berriaz ari gara, hiriaren kanpoko aldeko poligono baten bitartez Bilboko zabalgune ereduarekin apurtu zuena. Era berean, arkitekturako laborategi gisa har dezakegu, material eta aurrefabrikatzeko sistema berriak erabili zirelako. Otxarkoagakoa Bizkaiko lehen poligonoa izan zen, eta hura eredu hartuta, geroago beste leku askotan egin ziren: Txurdinagan, Begoñan, Bilbo Handian, Basaurin, Sestaon, Portugaleten, eta Muskizen, besteak beste. Horregatik nabarmentzekoa da Otxarkoagaren garrantzia.

Paternalismoa baino askoz gehiago ere bazegoen politika horren atzean, eta 50eko hamarkadan falangisten mendean egindako etxebizitza politikaren porrota adierazten zuen. Hutsak gainditzeko ekimen pribatua erakartzeko bideak sortzea erabaki zuten orduan agintari frankistek, hau da, etxebizitzak negoziotzat hartzea. Bankuak erakartzeko, etxebizitza-jabetasuna eredu bihurtu zen, bai eroslearentzat bai erabiltzailearentzat ere. Hortik aurrera, ekimen pribatuak erabakiko zuen Bilboko hedapenak nondik nora jo behar zuen eta hiria non, noiz eta zelan eraiki. Otxarkoagakoa hasiera baino ez zen izan.

6,5 »

BBKren gizarte ekintzarako dirua. 2012ko aurrekontuaren %10 baino gehiago bideratuko du BBK-k gizarte ekintzara. Zehazki, 6,5 milioi euro banatuko ditu Bizkaiko gizarteratze eta laguntza elkarteen artean.

115.000 »

Getxoko eskoletan mantentze lanetan jarritakoa. Getxoko Udalak 115.000 euro jarri zituen iaz herriko bederatzi eskolatan egindako mantentze lanetarako. Guztira hamabost obra egin zituen.

Amets (ia) profetikoak »

Bai, sekulakoa izan zen joan den ostegunean Athleticek Manchesterren jokatutakoa. Harrigarria bada ere, azken txilibitu-hotsera arte ikusi nuen partida, aho zabalik, emaitzaren ardurarik ez duenaren gozamen arrotzetik eta batere sufritu gabe, poztuz e…

%70 »

Drogei buruz ohartarazteko kanpainan sartutako eskolak. Drogek eragiten duten menpekotasunari aurrea hartzeko Bilboko Udalak antolaturiko kanpainan, hiriburuko 19.530 ikaslek hartu zuten parte iaz, 690 irakaslek gidatuta. Eskolen %70 daude sartuta kanpainan.

Olaiaren erronka »

Bizkaian bizi zaretenok beharbada ez zarete oraindik enteratu, baina ekimen bitxi bat jarri dute martxan Donostialdean, hondakinak bereizteko kontzientziatze kanpaia baten barruan. Proiektu aitzindaria izanik, helburua hauxe da: San Marko mankomunitat…

43 »

Argitan elkarteak genero indarkeriagatik artatu andreak. Barakaldoko Argitan Emakumeentzako Aholku Zentroak iaz 307 emakumezkori eman zien zerbitzua. Horietatik 43 andre genero indarkeriaren edo sexu erasoen biktima izan ziren.