Haurrei elikadura ohiturak irakasteko albuma sortu dute »

14 urte arteko ume bilbotarrek modu osasungarrian jaten ikasiko dute jokoz, lehiaketaz eta zozketaz beteriko album baten bidez. Kutxabankek sustatutako programa bat da, eta elikaduran aditu batzuek osaturiko talde baten eta Mari Salda pertsonaiaren la…

Makila kolpeen erritmoan »

Abarkak oinetan jantzi, makila eskuetan hartu, eta Arratiako abesbatzako kideek kantuan igaroko dute datorren astelehena. Euskal Herriko beste hainbat herritan legez, santa eskean ibiliko dira. Baina ez euren eskualdean soilik, baita Zornotzan eta Bilboko kaleetan ere. Bizkaiko talderik ezagunena da.

Aurten, 62. urtea dute. Areatza eta Arteagako abeslariak elkartzean sortu zen taldea, Jabi Arbe kideak gogora ekarri duenez. “Premia jakin bati erantzuteko hasi ziren: lehen urteetan, Bilboko Santa Marina ospitalerako biltzen zuten dirua”. Gerora, beharrizanak zeharo aldatu dira, eta, aldian-aldian, helburu ezberdin baterako eskatu izan dute dirua. Azken urteetan, Mundubat gobernuz kanpoko erakundeari eman izan diote, Aljerian dagoen sahararren kanpamentu batean duen proiektua finantzatzeko laguntza modura. Aurten, ordea, bildutakoa etxean uztea erabaki dute: “Bizkaian berton ere badira beharrizana dutenak”, dio Arbek.

Herritarrak eskuzabalak direla iruditzen zaio. “Ahal duten neurrian ematen dute, eta, gaur egungo egoeran, askorik ere ezin diegu eskatu. Igartzen da krisian gaudela. Lehen baino askoz gutxiago biltzen dugu. Leku gehiagotan ibiltzen gara eskean, baina, hala ere, nekez biltzen dugu lehen beste diru”. Kexatu da banketxeetan espero zitekeen baino gutxiago ematen dietelako. “Esaten digute talde asko joaten garela, eta denen artean banatu behar dutela daukatena”. Udalekin, ordea, pozik daude.

Beti-betiko koplak abesten dituzte. “Aita Jose Domingo Ugartetxea karmeldarrak prestatu zizkigunak dira, Santa Agatari eskainiak. Bost ahotsek abesteko konposatu zituen”. Dagoeneko buruz dakizkiten arren, aurreko asteetan gogotik entseatzen dute. Arberi, hala ere, iruditzen zaio gehiago egin beharko luketela. Azaroan hasten dira, eta Santa Ageda bezpera iritsi arte, ahal badute behintzat, zapaturo elkartzen dira. 17:00etan izaten dute ordua. “Gurea abesbatza berezia da. Urtero, hiru hilabeteko bizitza izaten du, eta, gero, desagertu egiten da”, dio. Nahiz eta hasieran Areatza eta Arteagako lagun haiek sortu zuten, egun Arratiako herri guztietako kideak dituzte taldean. Osotara, 45 bat lagun ibiltzen dira kantuan, eta beste hamar bat dirua biltzen.

Gazterik ez zaie biltzen. “Ez dira animatzen. Oro har, hori da abesbatza guztien arazoa”, dio Arbek. Horregatik, Santa Ageda bezpera goizean eskola umeekin abesten dute eskualdean, eta gauean ere, jai berezia egiten dute Arratiako Musika Eskolako ikasleekin batera. “Kanturako eta santa eskerako harra sartzea gura genuke, gero gurekin abesteko”.

Hiriburura, diru bila

Duela 30 bat urte hasi ziren Bizkaiko hiriburura ere joaten. “Bilboko udaletxean eta foru jauregian abestu behar genuela azaldu zen, diru gehiago biltzeko. Geroztik, ez dugu behin ere hutsik egin”. Eskualdetik kanpora egiten duten irteera bakarra da. Behin, Gernika-Lumora joan ziren, eta beste behin, Durangora. Baina, normalean, Arratia eta Bilbo dira haien plaza.

Urtero, ibilbide berbera egiten dute, bi autobusetan. Hala, entzun gura dituenak badaki nora jo. Eguna Areatzan hasiko dute. 08:30ean, meza entzungo dute Santa Isabel komentuan. Elizatik irtetean, eskolako umeekin abestuko dute. Handik Dimara joango dira, 09:30ean hango eskolako umeekin santa eskean egiteko. Beste horrenbeste egingo dute Lemoan. 10:30ean, Zornotzako udaletxean bilduko dira. Kantatu ostean, hamarretakoa egiten dute, indarberritzeko.

Handik Bilbora joango dira, Begoñako basilikara, 11:00etako meza bukaeran kantatzeko. Segidan, behera jaitsiko dira, San Anton eliza atarira. Erriberako merkatuan eta Plaza Barrian kantatu ondoren, udaletxera joango dira. 12:45ean, Iñaki Azkuna alkatea izango dute zain. Horren ostean, Kale Nagusira joango dira: El Corte Inglesen, BBVAn, Kutxabanken eta beste hainbat banketxetan kantatuko dute, 13:45ean foru jauregian bukatzeko. Jose Luis Bilbao ahaldun nagusiak egingo die harrera.

Eguerdian, Igorreko ostatuan bazkalduko dute: “Indabak, urtero bezala”. 17:00etarako itzuliko dira Bilbora, Guggenheimen abestera. Handik, San Nikolas eliza aurrera joango dira; Bilboko metroaren Zazpikaleetako geltokian ere abestuko dute. 18:00etan, Santiago katedralean dute ordua. “19:30ean izango dugu agurra, Arriaga aurrean, Arratiara itzuli aurretik”. Bedian, musika eskolako umeak izango dituzte zain. Igorre, Arantzazu, Arteaga eta Zeanurin gelditu ostean, Areatzan kantatuko dute bukatzeko (21:30). “Jai polit bat izaten dugu, eta txokolatea banatzen dugu entzutera etortzen direnen artean”.

Plentziako alkateak EAJko zinegotziak sailik gabe utzi ditu »

Plentziako Udalak gobernu krisia izan du asteon, udal hauteskundeetatik bi urte ere igaro ez direnean. Orain arte zituen lau zinegotzigoen ardura kendu dio EAJri Isabel Zarauza alkateak —Plentziako Talde Independentea—. Zinegotzi jeltzaleek joan den asteko eguenean egindako osoko bilkuran udal aurrekontu proiektuari ezezkoa eman ostean hartu du erabakia. Aurrerantzean lau sail horiei dagozkien eskumenak ere Plentziako Talde Independenteko lau zinegotzien esku egongo dira. Eta, ondorioz, udal gobernua gutxiengoan egongo da agintaldia bukatu arte.

Hauteskundeen ostean jeltzaleek eta independenteek Isabel Zarauza alkate izendatzeko akordioa adostu zuten. Sei botoren aldearekin irabazi zituzten hauteskundeak independenteek. Bi taldeek launa zinegotzi eskuratu zituzten. Independenteek udala osatzen duten zortzi sailetatik lauren ardura eman zieten zinegotzi jeltzaleei: Obrak, Zerbitzuak eta Kirol Saila, Gazteria Saila, Merkataritza eta Jaietako Saila, eta Itsasadarra, Portua, Hondartza eta Turismo Saila. Isabel Zarauzak ez dituztela “halako bidaia lagunak” gura esan dio Plentziako EAJri. Baina Javier Artaza bozeramaile jeltzaleak duela ia bi urteko akordio hura ekarri dio gogora: “Adostu genuen gu ez ginela udal gobernuko kide izango, eta jarduteko erabateko askatasuna izango genuela. Are gehiago, ez zuten gura izan gu udal taldeko kide izaterik. Beraz, orain horren arabera jokatu dugu”. Hau da, Artazaren arabera, jeltzaleek euren lau sailen ardura zuten, eta, gainontzeko lauri zegokienez, oposizioko kide izatera pasatuko ziren. “Badirudi independenteek ulertu zutela gu beti euren alde agertuko ginela”, gaineratu du.

Udal gobernuak 4,3 milioiko aurrekontu proiektua aurkeztu zuen. Plentziako Talde Independentearen lau ordezkarien babesa baino ez zuen eskuratu. Lau jeltzaleek eta Bilduk dituen hiru zinegotziek aurka bozkatu zuten. Ordezkari jeltzaleen esanetan, ez zuten lortu “gogobetetzen dituen” akordioa adostea independenteekin. Diotenez, ez zetozen bat independenteek dirua udala osatzen duten sailetan banatzeko orduan erabilitako irizpideekin. Zarauzak euren jarrera kritikatuz erantzun die: “Hilabetez bildu dira bi taldeak aurrekontuak osatzeko, eta osoko bilkurarako hiru egun bakarrik falta zirela agertu ziren zuzenketekin. Eta euretako batzuk onartu egin genizkien. Hala ere, guztiak ezin genituen ontzat eman”. Adibidez, erretiratuen elkarteari diru laguntzak jaisteko eskatu zietela azaldu du. Bilduk, berriz, udal gobernuak haiek egindako “proposamen bat bera ere ez” zuela aintzakotzat hartu salatu du.

Ugaon, alkate berria

Izaskun Landaida (EAJ) Ugaoko alkateak kargua utzi du, Eusko Jaurlaritza berriak Emakundeko zuzendari izendatu ostean. Bigarren agintaldia zuen honako hau. Eudeleko Berdintasun arduraduna eta Indarkeriaren Bizkaiko Behatokiko kide ere bada.

Haren alderdikide Ekaitz Mentxakak beteko du hutsik geratu den lekua Ugaoko Udalean. Orain arte Kultura eta Jaien arloko zinegotzia izan da, eta alkateorde zereginak ere beregain zituen. Aurrerantzean, bada, bera izango da Ugaoko alkate.

Foru aldundiak ezetz esan dio Gaztetrans proiektuari »

Bizkaiko Ikasle Kontseiluak eta Bizkaiko Foru Aldundiko Garraio eta Herri Lan Sailak bilera egin dute Gaztetrans proiektuari buruz eztabaidatzeko. Ikasle Kontseiluak gazteentzako Creditrans txartela lortzea zuen helburu; hau da, metroan, autobusean, t…

Elkartasun gala, Bizkaiko Elikagaien Bankuarentzat »

Gizentasunaren aurkako kanpainaren amaieran, abenduaren 17an, sustatzaileek gala bat antolatuko dute Bilboko Euskalduna jauregian, Bizkaiko Elikagai Bankuarentzat dirua biltzeko xedearekin. Egun, oinarrizko elikadura ordaindu ezin duten 28.000 pertson…

Izen ofiziala Sopela izateko bidea, martxan »

SOPELA. Gaur egun, Sopelana da herriaren izen ofiziala. Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordeak, baina, Sopela finkatu zuen euskarazko izen arautu gisa, herrian eta eskualdean euskaraz gehien erabiltzen dena delako. Jatorrizko Sopelana-k n hizkia gald…

Ezinbestekoa da ariketa fisikoa kontrolatzea »

Umeen dietari buruz hitz egitean, ezin dira kilokaloriak aldez aurretik neurtu. Haurrak hazte bidean daude, eta, adinaren arabera, kopuruak aldatu egiten dira. Gainera, ariketa fisikoa egiteak beharrizanak aldatzen ditu elikaduran. Garrantzitsuena da …

Kaleko dantzen lehia »

Dantza lehiaketa

Elorrio

Hiriko dantza eskaintzaren erakusleku eta lehiaketa gune bihurtuko da bihar Elorrio. Hain zuzen, Arriola izango da ikuskizun horren agertoki. Bertan, Akadantz kaleko dantzen bosgarren lehiaketa egingo dute. 18:00etatik aurrera jarriko dute martxan.

Bilboko Breakonstage jaialdian —Europan oso garrantzitsua da— parte hartzeko ateak zabaltzeko aukera izango dute biharko lehiaketara aurkezten direnek. Izan ere, Elorrion irabazle ateratzen direnek jaialdi horretan parte hartu ahal izango dute.

Era askotako diziplinatan lan handia egin duten gazteak igoko dira Arriolako agertokira: funky, house, urban dance, hip hop, breakdance, locking, popping… Gazteek eta zaleen mailako dantzariek oholtza gainean egiten dituzten erakustaldiak ikusteko aukera izango dute bertaratzen diren guztiek.

Lehiaketa eta erakustaldi izango den ikuskizun hori hiriko dantzarekiko zaletasuna duten gazte askorentzako topalekua izan ohi dela jakinarazi dute antolatzaileek, kontuan hartuta dantza horren diziplinak entsegu ordu asko eskatzen dituela, akademietan zein lagun artean. Arriola antzokiko kideek jakinarazi dutenez, jaialdiaren helburu nagusia “taldeak lan egiten segitzera bultzatzea eta animatzea da; horrexegatik, Arriola antzokiak euren lanak antzokiaren moduko inguru eszeniko batean erakusteko aukera ematen die”.

Lehiaketan hainbat alor izango ditu kontuan epaimahaiak. Hain zuzen ere, “originaltasuna, sormena eta koreografiak egiteko trebezia” aztertuko dituzte, batetik. Bestetik, musika sinkronia izango dute kontuan. Horrez gain, lehiakideek zer-nolako talde lana eratzen duten sarituko dute —bi eta sei gazte arteko taldeak lehia daitezke—. Azkenik, ezarritako iraupena betetzea ere kontuan izango dute —gutxi gorabehera, hiru minutuko erakustaldiak egin behar ditu talde bakoitzak—.

Gazteen sormena du oinarri Akadantz lehiaketak, eta Elorrioko Udalaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin antolatzen du Arriola antzokiak.

PSE-EE: “Bizkaitarren interesak ez dira egon negoziazio mahaian” »

Sozialistek galdera batekin erantzun diote EAJk eta PPk adostutako akordioari: “Non galdu dira bizkaitarren interesak? Ez dira negoziazio mahaian egon”. PSE-EEren bozeramaile Iñaki Egañari “lotsagarria” eta “ikuskizun tamalgarria” iruditu zaio negoziazio prozesua.

EAJk eta PPk ukatu duten arren, “negoziazioa barik kromo trukea” izan dela iruditzen zaio. Bizkaiko aurrekontuak “Gasteizko Udalaren aurrekontuek baldintzatu” dituztela dio. “Eskuinaren aurrekontuak” direla ohartarazi du. Jose Luis Bilbaori onarpena hainbeste atzeratu izana ere leporatu dio, “negoziatzeko gaitasunik izan ez” duelako.

Ibaiondo barrutiko gurasoek euskarazko plaza publiko gehiago eskatu dituzte »

Ibaiondo barrutiko guraso taldeen plataformak ikasleentzako D ereduko plaza publikoak gehitzeko eskatu die Bilboko Udalari eta Eusko Jaurlaritzari. Izan ere, eskualdeko biztanleriak %15 egin du gora azken hamabost urteetan, eta eskaintzak bere horretan jarraitzen du.

Jokin Alberdi Atxuriko guraso elkarteko kideak azaldu duenez, plaza publikoen eskasiaren arazoa aspaldiko kezka dute. Plataformako ordezkariek uste dute auzoko eskola publikoaren egoera “ezin dela gehiago luzatu”, eta barrutiari dagokion eskola mapa berri bat diseinatu beharra dagoela deritzote. D eredua eskainiko duen plaza publikoen gehitzea eskatzen dute. Era berean, lan integratzailea beharrezkoa dela uste dute; “baztertze handia” duten eskolak ez dituzte “onartzen”.

Beste alde batetik, Bigarren Hezkuntza ikasi ahal izateko plazak handitzea nahiko lukete. “Lehen Hezkuntzako plazek gora egin dute; baina, maila horiek gaindituta, beste leku batzuetara joan behar dute, auzotik kanpora”, azaldu dute gurasoen elkarteko ordezkariek. Aukera bat jarri dute mahai gainean, Campuzanoko Lanbide Heziketa zentroa DBH eta Batxilergoa ikasteko toki bihurtzea, hain zuzen ere. “Lehenengo Hezkuntzako plazek gora egiten badute, baina, bigarrenekoak bere horretan jarraitzen badute, urte batzuen buruan gurasoek ez dute jakingo umeak nora bidali DBH ikas dezaten”, aditzera eman du Alberdik.

Guraso elkarteek eta Bilboko Udalak azaroan egin zuten bilera. Egoerak airean jarraitzen du, eta udalak eta Eusko Jaurlaritzak “elkarri baloia pasatzen diotela” diote dute kaltetuek. Horren harira, plataformak Iepa Naiz kanpaina ipini du abian; herritarrek argazki bat egin dezakete euskal eskola publikoaren alde.

D ereduan matrikulatu ezinik

Otxarkoaga auzoak 11.000 bizilagun inguru eta hiru ikastetxe ditu —Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza eskaintzen duen itunpeko zentro bat eta bi eskola publiko—. Baina, umeak D ereduan matrikulatzea ezinezkoa da, ez baitago horren eskaintzarik.

Haurrak euskaraz ikastea nahi duten gurasoek, auzotik kanpo bidali behar dituzte. Goya-Lope eta Vega de Artatse eskola publikoetan A ereduan baino ezin da ikasi. Otxarkoaga DBHn, A eta B ereduak eskaintzen dituzte.

BIGE Bizkaiko Ikastetxeetako Guraso Elkarteak 2013-2014ko ikasturterako eragin eremuak azaltzen diren txostena argitaratu du. Haren arabera, Bilboko lau eskola publikok A ereduan irakasten dute soilik: Miribillako eskola, Abandoko Cervantes ikastetxea eta aipaturiko Otxarkoagako bi eskola publiko horiek. “Bilbok 350.000 biztanle baino gehiago ditu, eta A ereduko zentroen erdia 11.000 biztanle dituen auzoan daude, Otxarkoagan”.