Askatasun haizea »

Ziortza-Bolibarren eta Iurretan ondo baino hobeto dakite Usansoloko herritarrak zelan dauden. Izan ere, eurek ere antzeko prozesuetan sartu behar izan zuten euren herriak eurenak bihurtu eta hala onar ziezaieten lortzeko.

“Preso baldin bazaude, askatasuna nahi duzu. Bada, guk ere berdin. Gu, Durangoren indarra zela eta ez zela, preso geunden. Herria geurea izatea zen gure helburua. Ondo, gaizki, hobeto zein baliabide gehiago edo gutxiagorekin egon, baina, gutxienez, etxea gurea da, gurea da herria. Askatasuna lortzea izan zen garrantzitsuena”. Berba horiekin laburbildu du Mikel Sopelanak, sorterriaren desanexioa lortzeko batzordean lanean aritu ziren iurretarretako batek, udalerri burujabe bihurtzeak zer esan gura izan zuen eurentzat.

Ziortza-Bolibarren ere antzeko irudipena zeukaten. “Zergatik nahi genuen desanexioa? Beti sentitu garelako bolibartarrak, eta geure herria nahi genuelako”, azaldu du Rakel Gandiagak, Bizkaiko Foru Aldundiagaz negoziazioetan ibili zen batzordeko kideak. “Garrantzitsuena da geuk erabakitzen dugula zelako herria nahi dugun. Horrez gain, arlo ekonomikoan onura eta abantaila asko izan ditugu. Azken batean, beste herri baten zati bat edo menpekoa izan beharrean, geu gara herria”, azaldu du.

2004ko azaroaren 30ean lortu zuten Markina-Xemeindik banatzea. Gandiagak gogora ekarri du prozesua luzea izan zela, eta zailtasun nagusia, haien kasuan, Bizkaiko Foru Aldundiak jartzen zituen oztopoak izan zirela deritzo. “Ziortza-Bolibarko herritarrok kolore askotakoak izan gara beti. Hala ere, guztiok bat egin dugu prozesu honetan. Guztiok sentitu izan dugu Ziortza-Bolibar Ziortza-Bolibar dela. Aldundiak jarri dizkigu oztopoak, eta hark geldotu du prozesua. Dena den, burugogorrak garela ikusi zuten, eta ezin izan gintuzten geldiarazi”, adierazi du garai hura gogoratuta.

1969an, erabaki politiko batek Markina-Xemeingo auzo bihurtu zuen Ziortza-Bolibar. Garai hartan, hainbat herriri gertatu zitzaien gauza bera. Askok lehengora bueltatzea lortu zuten —Lea Artibain, Berriatuak, esaterako—. 1986an, Ziortza-Bolibarko herritarrek bide berari ekitea erabaki zuten: herri izan nahi zuten berriz ere.

Eta, azkenean, lortu zuten. Bolibartarrek euren beharrak definitu eta defendatzeko eskubidea daukate, beste edozein herritan gertatzen den bezala. Orain, 450 biztanle inguru ditu herriak. Egunero bizimoduan Markina-Xemeinera joaten jarraitu behar dute, besteak beste, liburutegirik eta ikastetxerik ez daukatelako herrian. Dena den, “herri bizia nahi baldin baduzu, lan egin behar da”, ondorioztatu du Gandiagak. Desanexioak alde txarrik ez duela iruditzen zaio berari.

Iurreta Durangotik desanexionatu zenetik, 22 urte beteko dira aurten. Mikel Sopelanak gogora ekarri du prozesu hura ere “gogorra” eta “urte askotakoa” izan zela. 1926an Durangora anexionatu zutenetik, hainbat saio egin dituzte iurretarrek euren herria berreskuratzeko, eta ez zuten lortu 1989ko maiatzaren 23ra arte.

Oztopoak gaindituz

Lorpen haren hasiera denentzat ez zen pozgarria izan, ordea. “Baten batzuek beti izango dute zerbait esateko: durangarrak izango bagina, igerilekuetara, adibidez, doan sartuko ginateke. Hasieran beti dago horrelakoak esaten dituenik”, adierazi du Sopelanak.

Dena dela, gogora ekarri du iurretarrentzako zailtasunik handiena durangarren kredituei aurre egiteko eskatu zieten erantzukizuna izan zela. “Durango hiribilduko bilauek hainbat konpromiso zituzten, hainbat kreditu zeuzkaten eskatuta, eta esaten ziguten guk ere ordaindu behar genituela kreditu horiek. Azkenean, ados jarri ginen, eta bakoitzak bere etxean aurrera egin du”.

Sarri herri handiek handiago izateko nahi bat izaten dutela deritzo: “Jabe izan gura dute. Baina hori gezurra da. Hemen bakoitza bere etxearen jabe da, bakoitzak berea”, adierazi du Sopelanak.

Iurretak herri gisa beteko dituen 22 urteetan arazoak egon direla azaldu du, eta gaur egun ere badaudela. “Hala ere, arazoak geure etxe barruan ditugu, ez beste batzuen kontra”, esan du. “Herria gurea da, eta ez beste batzuena. Hori da garrantzitsuena”, laburbildu du.

Hori dela eta, batzuek zein besteek azaldu dute azaroaren 30a egun handia dela Ziortza-Bolibarkoentzat eta maiatzaren 23a, berriz, Iurretakoentzat. Ospakizunetarako egun handiak dira batean eta bestean. Hain zuzen, sasoi batean galdutako askatasuna berreskuratu zuten egunak.

Garraitzeko arbolak, hilzorian »

Lekeitioko Garraitz uhartean bizi diren zuhaitzak oso azkar hiltzen ari dira. Ohartarazpen hori plazara atera nahi izan du Lea-Artibai eskualdeko kultura eta natura ondarea defendatzea helburu duen Atabaka elkarteak. Elkarte horretako adituek baso …

Bizkaiko EHNEk eskatu du udalek bat egin dezatela Erralderekin »

Bizkaiko EHNEk oso erabaki larritzat jo du Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ezezkoa eman izana Durangoko hiltegia berriro zabaltzeko Erraldek aurkeztutako proposamenari. Esan duenez, eragin “oso larriak” dakartza Bizkai osoa ganadua hiltzeko zerbitzu…

Lemoako zabortegiaren kontrol zorrotzagoa eskatu du Zornotzako Udalak »

Lemoako Bistibieta zabortegiko usaina ezinegona sortzen ari da Zornotzako, Galdakaoko eta Lemoako hainbat bizilagunen artean. Arazo horri irtenbidea emateko eskatu du Zornotzako Udalak, joan den martitzenean alderdi guztiek aho batez onartu zuten adierazpen baten bitartez.

Zornotzako ordezkari politikoek eskatu dute berehala har ditzatela zabortegiko funtzionamendua zuzentzeko neurriak. Herritarrak kezkatuta daude zaborren ondorioz sortutako gasekin. Horrez gain, Zornotzako Udaleko ordezkarien ustez, zaborra kudeatzeko prozedura ez da behar bezalakoa.

Ordezkariek adierazi dute “arauak bete daitezela” besterik ez dutela nahi; “ikuskapen aktibo eta eraginkorrak” eskatu dizkiete ingurumena zaintzeko ardura duten erakundeei. Horretarako, idatzi bat bidali dute Eusko Jaurlaritzara, Bizkaiko Foru Aldundira eta Galdakaoko eta Lemoako udaletara.

Besteak beste, udalak eskaera egin du zabortegiaren funtzionamendua luzatzeko plana geldiarazteko. Izan ere, zabortegia kudeatzen duen enpresak, Ekonorrek, 2023ra arte luzatu gura du zabortegiaren iraupena —aurreikusita dago 2014ra arte iraungo duela—. Zornotzako Udalak eskatu du geldiaraz dezatela iraupen hori luzatzeko tramitazio guztia.

Bilduren deia

Alde horretatik, Bildu koalizioak deia egin die gainerako alderdi politikoei Bistibieta zabortegiaren iraupena luzatzeko planaren aurka ager daitezen. Zornotzako udalbatzak erabaki instituzionalaren berri eman ostean egin zuen dei hori Urko Lopezek, herri horretako zinegotziak.

Kezkaren berri eman zuen: “Kiratsaz gain, ez dakigu arnasten duguna arriskutsua den ala ez”. Gogorarazi zuten zabortegia malda batean dagoela, erreka ondoan. Zornotzako, Lemoako eta Galdakaoko Bilduko zinegotziek prentsaurrekoan azaldu zutenez, uholdeak edo euri jasak izanez gero kolokan jarriko litzateke uraren osasungarritasuna.

Salatu dute 2008az geroztik ez dela egin isurketen kontrolik. Bildu koalizioak gogorarazi duenez, onartu egin zuten urte horretan Ekonor enpresak usainen kontrolaren kontra jarritako gorako errekurtsoa.

Gaur egun, Lemoako zabortegiak 111.8165 metro koadroko lekua dauka, eta muga horretara iristen ari da. Bestalde, Saioa Elejabarrieta Lemoako alkateak gogorarazi du ezinezkoa dela Ekonor enpresak egindako eskaera, iraupena 2023ra arte luzatzekoa; izan ere, zabortegia handitzeko aurreikusitako lur eremua babestutako baso eremu urbanizaezin gisa jasota dago Lurralde Plan Partzialean. Plan hori 2010ean onartu zuten.

Lemoa herrian dago Bistibieta, Zornotzako Kortederra auzoaren ondoan. N-634 errepidea eta A-8 autobidea ere gertu ditu. Amiantoa eta beste substantzia kimiko batzuen hondakinak hartzen ditu zabortegi horrek.

Jaietako iragarki batengatik, auzitara »

ERANDIO. Hegoalde kultur elkarteak eta Erandio Altzagako jai batzordeak salatu dute bost pertsona Espainiako Auzitegi Nazionalera deklaratzera deitu dituztela, iazko jaien propaganda liburuxkan agertutako iragarki batengatik. Hain zuzen, elkarte horie…

Jaiegunetan dendarik ez zabaltzeko eskatuko dute »

BILBO. Datorren domekan zenbait denda zabalduko dituztela salatzeko, elkarretaratzera deitu dute Bizkaiko merkataritzaren alorrean gehiengoa duten sindikatuek; ELA, LAB, ESK, CCOO eta UGT sindikatuek deituta, kontzentrazio bat egingo dute jai egunetan jai egiteko eskatzeko, Kale Nagusian —Ford dendaren aurrean—, 11:00etan.

Lezaman jostailu bila, ludoteka bat zabaltzeko »

LEZAMA. Lezamako Udalak jostailuak biltzeko kanpaina bat abiatu du, ludoteka bat zabaltzeko. Beraz, herritarrei eskatu diete 4 eta 8 urte arteko umeentzako lokalera eramateko erabilita egonagatik apurtuta ez dauden jostailuak, puzzleak eta panpinak, e…

Hil honetan ekingo diete berriz ospitaleko lanei »

URDULIZ. Urdulizko ospitalea eraikitzeko bigarren faseko lanei hil honetan ekingo diete berriz ere. Hiru hilabete atzeratu dira ospitalearen obrak; beraz, pentsatzen zuten bezala 2013ko udaberrian zabaldu beharrean, urte horretako udan ireki beharko d…

Inama kooperatiba bidez salbatzeko proposamena »

MUXIKA. Inama Muxikako enpresa salbatzeko, kooperatiba bat sortzen laguntzeko prest azaldu da Bizkaiko Foru Aldundia. Hiru milioi euro emango lizkieke beharginei, “betiere, beste erakundeak ere laguntzeko prest baldin badaude”. Udalak baldintza hauek …

OLATURIK ONENAREN SARIA, ZARAUTZERA »

Adur Letamendia zarauztarrak irabazi du aurten Punta Galea EVE Challenge surf lehiaketa. Lehiaketako olaturik onena hartu zuen martitzenean Letamendiak. Surflaririk onenaren saria, berriz, Kantabriako (Espainia) Pablo Solarrek jaso zuen. Jaitsierarik …