“Aitak hala nahi badu, berekin utzi behar dut alaba asteburu osoa” »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Azken hogei egunetan zortzi aldiz ospitaleratu du alaba Gurutzetako ospitalean, eta beste behin Basurtukoan. 13 urte eta erdi ditu alabak, eta irauli egin zaio burmuina. Antsietate izugarria du, dardarak etortzen zaizkio, eta korrika hasten da bat-batean, oihuka.

Esnatzeko garaia »

Gaiari buruz gutxi hitz egiten den arren, oso errotuta dago gizartean: bost pertsonatik batek sexu indarkeria motaren bat sufritu du haurtzaroan. Egoera ikusarazteko, protestara deitu du Haurren Kontrako Indarkeriarik Ez plataformak iganderako. Getxoko Telletxe plazan hasiko da, 13:00etan. - Irakurri gehiago...

“Protokoloari zehatz jarraitu nion, eta nire aurka etorri da” »

Ainhoa Larrabe Arnaiz

Haurraren zaintza erabakiko duen epaiaren zain dagoela hartu du Jonek Bizkaiko Hitza —alabaren identitatea gordetzeko, asmatutako izenak erabiliko dira—. Bere alaba aitaren esku utz dezake sententziak. “Jada ez dut ezer espero”. 2017ko azaroan kaleratu zuen Bizkaiko Lurralde Auzitegiak alabari sexu abusuak egiteagatik aitaren aurka jarritako salaketaren ebazpena: froga nahikorik ez zegoela argudiatuta, errugabetu egin zuten.

Mundialaren harira (I) »

Igor Elordui Etxebarria

Lehen Mundu Gerran su-eten ez-ofizial bat egon zen 1914ko Gabonen ingurumarian. Gabon-egunean, Alemaniako Inperioko soldaduak eta soldadu ingelesak beraien lubakietatik irten ziren eta, lurrean botata zeuden alde bietako gorpuak ehortzi eta gero, elkarrekin Gabon-kantak abesten hasi ziren. Hurrengo egunean, Eguberri-egunean, opariak trukatu zituzten eta, diotenez, bi egun geroago, su-zelaia futbol-zelai bihurtu eta futbol-partida bat jokatu zuten. Gerra ez baina, gutun batzuetan jaso denaren arabera, alemanek irabazi omen zuten, hiru eta bi, norgehiagoka hura. Orduan ere bete zen, beraz, Gary Lineker futbolari ingelesak, hirurogeita hamar urte eta Mundu Gerra bat geroago, jaurti zuen sententzia: futbola da hamaika hamaikaren aurka aritzen diren eta beti alemaniarrek irabazten duten kirol bat. Zoritxarrez, su-eten inprobisatuaren ostean Gerrak lau urte gehiago jarraitu zuen.

Egunotan, ondo dakizuenez —”nola ez jakin”, auhen egingo zuen zuotako askok—, Errusiako Munduko Kopa jokatzen ari dira munduko 32 estatutako futbol-selekzioak. Hara begira dago munduaren zati handi bat, baina ez dago, inon, ezelango tregoarik: segitzen dute gerrek, atentatuek, liskarrek… jarraitzen du goseak, pobreziak, injustiziak… Oraindik ere itotzen dira itsasoan horietatik ihesi doazen pertsonak… Eta bien bitartean, futbol-txapelketarako atondutako zelai dotoreetako palkoetan, badakuskigu Putin, Merkel, Macron, Saudi Arabiako erregea…

Amorragarria da ikustea futbola, hein handi batean, zer bihurtu duten; hau da, negozioa, batez ere; eta, kasu honetan, geopolitika. Ez da oraingo kontua, ordea. Eduardo Galeanoren El Fútbol a sol y a sombra liburu guztiz gomendagarrian hainbat kontu ageri dira: Italiak 1934ko eta 1938ko Munduko Futbol Txapelketak aberriaren eta Mussoliniren izenean irabazi zituen, eta jokalariek Italia goratzen eta agur faxista egiten hasten eta amaitzen zituzten partidak. 1954ko Mundialean, Suitzan, finalean Hungariak Brasil hartu zuen mendean. Bada, Brasileko ordezkariek arbitroa —ingelesa bera— salatu zuten FIFAren aurrean, “Mendebaldeko zibilizazioaren aurka, kristautasunaren aurka, eta nazioarteko komunismoaren alde egin zuelako”. Zer esanik ez, Argentinan jokatu zen 1978ko Munduko Kopakoa. Videla diktadoreak Joao Havelange (orduko FIFAko presidentea) kondekoratu zuen. Eta Argentinak Kopa eskuratzen zuen aldi berean, atxilotuak torturatzen eta erailtzen ziharduten Armadaren Mekanika-Eskolan, Auschwitz argentinarrean.

Eta, hala eta guztiz ere, zera diot, hori guztia joko zoragarri baten ifrentzua dela. Kontraesanak kontraesan, futbolak bere baitan gordetzen du oraindik sortu zeneko bulkada, alegia, jokoa Ingalaterrako college-etatik irtenarazi eta langile-klaseak kirol hura beretzat hartzea eragin zuena. Bai eta Lehen Mundu Gerrako 1914ko su-etenean soldaduak baloia hartzera bultzatu zuena.

Autoei lehentasuna kenduko dien ituna onartu dute Bilbon »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Mugitzeko beste modu bati begira jarria dago Bilbo. Hiri “atseginagoa” nahi du; lasaiagoa, osasuntsuagoa, jasangarriagoa eta inklusiboagoa; pertsonen ongizatea erdigunean izango duena. Beste urrats bat egin du bide horretan: Mugikortasun Jasangarriaren Aldeko Ituna sinatu berri du.

Otxarkoaga eraberritzeko plana, premia duten auzoetarako proba »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Otxarkoagaren birgaitze integrala iragarri dute Bilboko Udalak eta Eusko Jaurlaritzak. Hasiera batean bost eraikin zaharberrituko dituztela azaldu dute, baina askoz sakonagoa dela asmoa: aurrera begira auzo osoari eta bertako bizilagunen bizi kalitateari eragingo dion eraldaketa dela aurkeztutakoa.

Lekuz Leku »

Aire zabala sabai dutela eskainiko dituzte Bilboko Abandoibarran dantza ikuskizunetako asko.

Eta, bat-batean, dantza »

Natalia Salazar Orbe

Hiria bera agertoki. Espazio adeitsuak. Naturaz jantzitako eremuak. Arteak konkistatu dituen lekuak. Taula gain horretan, tapizik edo oihalik ez. Aire zabalak markatutako agertokia besterik ez. Artista, ikus-entzuleen pare. Gertu. Aurrez aurre. Dantza, oinezkoaren gozamenerako. Horixe eskainiko du Lekuz Leku jaialdiak, gaur eta bihar, Bilbon. Hala azaldu du Luque Taguak, jaialdia antolatzen duen Fundicion aretoko koordinatzaileak: “Ikus-entzuleak harritu nahi ditugu, eta, aldi berean, hiriko paisaia, kalea, paseoa, erreka, ingurunea eta gorputzaren hauskortasuna uztartu”.

Doinuek kalea astintzeko egunak »

Natalia Salazar Orbe
Eguzkiaren aroari ongietorria. Suaren garrek argiztatutako urteko gaurik laburrena. Kantuak, dantzak, saltoak… Udako solstizioa iritsi dela ospatzeko unea. Horixe irudikatzen du San Joan gauak. Zornotzan garrantzi handia izan du, betidanik, ospakizun horrek.

“Ur zikinak, tratatu gabe, itsasadarrera isuri dira” »

Plazaolaren arabera, Bilbo Handian urtean behin baino gehiagotan irekitzen dituzte saneamendu sareko hodiak ur zikinak itsasadarrera isurtzeko. Informazio gardena izateko eskubidea nabarmendu du. - Irakurri gehiago...