Agertoki bihurtu dute Bizkaia »

Urte «aparta» izango da 2018a Bizkaiarentzat, Unai Rementeria ahaldun nagusiaren hitzetan. Aldundia eginahalean ari da Bizkaira nazioarteko ekitaldi erraldoiak erakartzeko, eta Europako errugbi txapelketa eta MTV sarien ekitaldia izango dira aurten, besteak beste. - Irakurri gehiago...

Pantaila atzean hazten ari den zaletasuna »

Peru Azpillaga
Gaurtik igandera izango dira Global Game Jam bideo jokoen nazioarteko topaketak Bilbon. Bertan, parte hartzaileek joko digital edo analogiko bat sortu beharko dute 48 orduan. Aurtengo gaia isilpean gordeko dute antolatzaileek, ekitaldia …

Galdera berriak auzi zahar bati »

Ikuspegi feminista batetik, gerraz eta armagintzaz ariko dira gaur, Bilboko San Frantzisko auzo etxean, Rosa Luxemburg IV. Konferentzian. Mahai ingurua eta eztabaida izango dituzte. - Irakurri gehiago...

Deustuko gazte lokalaren ondare balioa aldarrikatu dute herritarrek »

Aitziber Laskibar Laskibar
Bilboko Udalak Deustuko merkatu zaharraren eraikina eraitsi eta etxebizitzak egiteko asmoa duela jakin dutenean, auzokideak mugitzen hasi dira. Azken 26 urteetan gazte lokala izan da eraikin hori, eta, kudeatzaileak udalareki…

Oraina etorkizunaren oinarri »

Peru Azpillaga
Gizakion kontsumo zein bizi ereduak mota askotako ondorioak eragiten ditu. Horien artean, ingurumenari egindako kalteak berebiziko garrantzia hartu du azken urteotan. Hori dela eta, klima aldaketak mamu izateari utzi eta errealitate bila…

Undabaso, pinuditik basora »

Olaia Zabalondo

Jauzi garrantzitsua egitea lortu du Lurgaia fundazioak Urdaibain baso zabala sortzeko, Gure basoak, gure etorkizuna kanpainaren bidez. Izan ere, Muxikako Ibarruri auzoko Undabason, Urdaibaiko biosfera erreserba barruan egongo den hariztirik zabalena sortu nahi dute, eta hartarako behar zuten dirutza lortu dute herritarrek egindako ekarpenei esker.

Oraintsu amaitu berri den finantzaketa kolektiboko kanpainari esker, 385 finantzatzaileren babesa lortu dute, eta, guztira, 37.459 euro jaso dituzte. Azaldu dutenez, 20.000 eta 37.000 euro artean lortu nahi zituzten proiektuaren garapena ziurtatzeko, eta lortu dute. Hortaz, “oso pozik” agertu dira emaitzarekin.

Lurgaia fundazioko kide Mireia Valleren esanetan, 31 hektarea eskuratuko dituzte lortutako diruarekin; hala, guztira, 57 hektarea izango dituzte Undabason. Horiek guztiak pinudi izateari utziko diote, eta bertoko baso bihurtuko dituzte. Hala ere, orain arte kudeatzen dituzten lurren inguruetakoak ere kudeatzeko asmoa agertu dute; izan ere, 100 hektareako lur eremu oso eta jarraitu bat baso bihurtzeko helburua daukate, hortik gorako lursailak jotzen baitira basotzat.

Baikor agertu dira Lurgaia fundazioko kideak, eta daukaten helburua lortzeko aukerak badaudela uste dute.

Aukerak sortu

Kanpaina abian jartzearekin batera lursail gehiago erosteko aukerak sortu zaizkiela azaldu du Vallek: “Hamabost urte daramatza Lurgaia fundazioak lanean, eta betidanik egin du hau. Hala ere, denborarekin harremanak handituz doaz, eta aukera gehiago sortzen zaizkigu. Hortaz, argi dago lortutakoa ez dela nahikoa, gure basoek asko behar baitute lehengoratzeko”.

Bizkaian, gainera, lursail gehienak pribatuak direla nabarmendu du. Hortaz, zenbat eta diru gehiago lortu, lursailak erosteko aukerak areagotuko dira Valleren arabera: “Horrela, gure etorkizunerako baso gehiago edukiko ditugu”. Kanpainaren bitartez, bestalde, ezagutzera eman dute beren burua, eta bazkide gehiago lortu dituzte fundaziorako; hori “oso ona” da, bazkideek urtero jartzen duten dirua lursailak erosteko erabiltzen baitute “zuzenean eta osotasunean”. Fundazioak egiten duen lana “asko hedatzea” lortu dute.

Dirua norbanakoek eta enpresek eman dute. Maier kooperatiba aipatu du Vallek, esaterako. Horiek, gainera, langileekin jardunaldi bat antolatuko dutela gaineratu du.

Diru ekarpena egin duten horien guztien izenak argitara emateko panelak egiteko asmoa iragarri dute. Oraingoz panel birtuala izango dela zehaztu dute. Hala ere, azaldu dutenez, ondo legoke egunen batean Undabason panelen bat jartzea bertoko basoa lehengoratzen lagundu duten guztien izenekin.

Kanpainak gizartearen ardura agerian utzi duela diote; “guk uste genuen baino ardura handiagoa dagoela erakutsi digute”. Vallek esan du, gainera, ardura ez dela euskal herritarrena bakarrik: “Galiziako pertsona batek 1.000 euro eman ditu, eta Madrildik ere dirua jaso dugu”. Lurgaia fundazioko kideak, hortaz, “pozik” daude, egiten duten lana jendearengana iristen delako.

Gure basoak, gure etorkizuna kanpainari buruzko balorazioa egiteko hitzaldi bat antolatu dute; hilaren 24an izango da, eguaztenean, 19:30ean, Lurgaia fundazioak Deustun duen egoitzan.

Boluntario eske

Undabason lortutako azken 31 hektareetan, 10.000 zuhaitz eta zuhaixka landatuko dituzte. Landaketa horiek egiteko, laguntza eskatu dute, fundazioak boluntarioekin egiten baititu landaketak.

Hurrengo landaketa datorren asteburuan egingo dute, urtarrilaren 27 eta 28an. Aurreko jardunaldietan egin bezala, Undabason zuhaitzak eta zuhaixkak landatzeaz gain, beste lan batzuk ere egingo dituzte: haritzen mintegi txiki bat prestatuko dute, anfibioentzako putzuak txukunduko dituzte, txorientzako etxetxoak jarriko dituzte, eta zuhaitz eta zuhaixkei babesleak ipiniko dizkiete.

Bi egunetako jardunaldiak 09:30ak eta 13:30ak bitartean izango direla jakinarazi dute, eta boluntarioak 09:30ean batuko dira Muxikako Ibarruri auzoko eliza ondoko aparkalekuan.

Lurgaia fundazioa arduratuko da beharrezko material guztiaz —eskularruak, lanabesak…—. Boluntarioei, hortaz, “gogoa” baino ez diete eskatzen, bai eta goiza igarotzeko behar beste ur eroatea ere.

Lurgaiaren jardunaldietan parte hartu nahi duten horiek aurretiaz eman beharko dute izena, info@lurgaia.org helbide elektronikora mezu bat bidalita edota 94-657 61 10 eta 606 141 837 telefono zenbakietara deituta. Ondoren, otsailaren 24 eta 25ean eta martxoaren 24 eta 25ean batuko dira gauza bera egiteko.

Asteburuetan egingo dituzten jardunaldietan parte hartzeko dei egin diete herritar eta enpresei; diotenez, gero eta gehiago baitira bere langileak zuhaitzak landatzera eramateko apustua egiten duten enpresak. Gainera, ekarpena egin duten guztiek jaso dute zuhaitzak landatzera joateko gonbidapena.

Beste leku askotan

Bizkaiko beste leku askotan ere lanean dago Lurgaia fundazioa. Larrabetzun, esaterako, lursail bat daukate: “Bertako anai-arreba batzuen lursaila da. Akordio bat eginda, lurra eman digute guk kudeatu dezagun, eta lursail horretan landaketak egiten ari gara. Joan den asteburuan egon ginen han lanean”.

Bestalde, zenbait udal beraiekin harremanetan jartzen ari direla esan dute, Plentzia eta Bakiokoa, adibidez.

Urdaibaiko biosfera erreserban, berriz, 2004an hasi zuen Lurgaia fundazioak Busturiko Amunategi errekaren leheneratze ekologikoaren proiektua. “Amunategin, eukaliptoak ibaiertzeraino iristen ziren. Gaur egun, berriz, erriberako benetako basoa ikus daiteke han egindako lanari esker”, azaldu du Vallek.

Vallek esan duenez, egitasmo honen helburu nagusia bertoko basoak leheneratzea eta horrekin etorkizuna hobetzea da. Haritzez osatutako basoa da bertoko bereizgarriena. Gaur egun, hala ere, basoen egoera “ez da ona”, bertoko zuhaitzak pinu eta eukaliptoekin ordeztu direlako. Bertoko basoak lehengoratzeak “etorkizun hobea” ekarriko duelakoan, lanean ari dira Lurgaia fundaziokoak, eta “bide onean” doaz.

Modaren estutasuna militantziaren habian »

Asier Arrate Iruskieta

Bilbo erdiguneko eraikinek historia eta istorio asko gordetzen dituzte. Horietako batzuk aski ezagunak dira; 1936ko gerran Euskal Gobernua Carlton hotelean ezarri zutela, esaterako. Beste eraikin askotan jasotakoa, ordea, misterioa da egunero horien aurretik pasatzen direnentzat. Horren adibide da Astarloa kalearen eta Bilboko Kale Nagusiaren elkargunean dagoen eraikina. Askok gogoratuko dute Kutxabanken egoitza izan zela orain Zara arropa etxearen denda erraldoi berria izango dena, baina gutxik jakingo dute duela 81 urte Euskal Emakume Antifaxisten Elkartearen egoitza izan zela.

XX. mende hasieran eraiki zuen Legizamon familiak Bizkaiko Foru Aldundiaren alboan dagoen eraikin hori. 1937ko urtarrilaren 10ean, gerraren erdian, erakunde, elkarte eta alderdi politikoen esku geratu ziren Bilbo erdiguneko beste hainbat eraikin bezala, Astarloa kaleko eraikina Euskal Emakume Antifaxisten Elkartearen egoitza bihurtu zen. Eraikin hura aukeratzea ez zen ausazkoa izan. Emakumeen eskubideen alde lan egiten zuen Emakume Garaikidearen Etxeak ere egoitza zuen bertan.

Borroka feministaren ikur

Euskal Emakume Antifaxisten Elkartea PCE eta EAE-ANV alderdietako eta UGT eta CNT sindikatuetako emakumeek sortu zuten. Bi helburu nagusi zituen: mehatxu frankistari eta matxismoari aurre egitea. Astarloa kaleko eraikina bihurtu zen borroka horren erdigune. Florentina Tasende izan zen presidentea, Faustina Balaño idazkaria, eta Astrea Barrios Mujeres aldizkariko erredaktorea.

1937ko urtarrilean abiatu zuten bideak ez zuen luze iraun. Ekainean, tropa frankistak Bilbon sartu ziren, eta Euskal Emakume Antifaxisten Elkarteko kideek erbestera ihes egin behar izan zuten. Atzean utzi zuten beraien lehen eta azken egoitza izango zena. 1944an, Bilboko Udal Aurrezki Kutxak erosi zuen eraikina. Berriztu, eta 1949an inauguratu zuten gerora BBKren eta Kutxabanken egoitza izango zena.

Kutxabankek 2014an saldu zion eraikina Mango arropa etxeari, 40 milioi euroren truke, eta horrek Inditexi alokatu zion 2017ko abenduan. Amancio Ortegaren arropa etxe erraldoiak Bizkaiko Zara denda handiena ireki nahi du bertan.

Memoria historiko falta

Emakumeen eskubideen aldeko borrokaren ikur izandako toki batean emakumeak estereotipoetan estutzen dituen Zara bezalako multinazional batek denda irekitzeak “kontraesana” sortzen duela ohartarazi du Eduardo Gonzalez Lau Haizetara Gogoan-eko kide eta Sare Antifaxistako bozeramaileak. Memoria historiko faltari leporatzen dio Zarak denda irekitzeko baimena lortu izana: “Udalak ez zuen inolako ikerketarik egin denda irekitzeko baimen eskaera jaso zuenean”.

Eraikin historikoetan edozein lan abiatzeko baimenak Ondarearen Batzordeak ematen ditu. Udaleko, aldundiko, Arkitektoen Elkargoko eta Deustuko Unibertsitateko ordezkariek osatzen duten batzorde horrek orain lau urte baimendu zuen eraikina eraberritzea. Gonzalezek azaldu duenez, txostenean eraikinaren balio arkitektonikoa nabarmendu eta bere horretan mantentzeko agindu zuen, baina ez zen ondare historikoaren aipamenik egin.

Gonzalezek onartu du informazio gutxi dagoela gerran eta gerra aurretik Bizkaian eta Euskal Herrian egon ziren erakunde feministen inguruan: “Garai hartako egunkari batetik ateratako artikulu batean aipatutakoaren harira hasi ginen aztertzen Euskal Emakume Antifaxisten Elkartearen presentzia”.

Hala ere, salatu du, informazio gutxi izanik ere, udalaren eginbeharra dela baimenak eman aurretik memoria historikoa behar bezala lantzea: “Ez dugu denda ixtera behartuko, baina udalak memoria landu behar luke horrelakorik ez errepikatzeko”. Gogoratu duenez, Eguna egunkariaren egoitzan oroigarria jarri zuen udalak otsailean. Horregatik, Astarloa kaleko eraikinean berdin egin beharko lukeela uste du.

Gonzalezen hitzetan, Astarloa kaleko eraikinarekin gertatutakoa ez errepikatzeko ezinbestekoa da udalak memoria lantzeko mahai bat osatzea. Mahai horren eginbeharra udaleko ordezkariekin batera memoria lantzen duten taldeek hirian gertatutakoa aztertzea izango litzatekeela azaldu du. Eta kritikatu du azken hiru udal gobernuek ez diotela kasurik egin euren proposamenari: “Urteak eman ditugu udalari gure laguntza eskaintzen, baina ez digute erantzuten”.

Hartara, Bilbon oraindik lan handia dagoela dio: “Ikertzen hasiko bagina, ehunka kasu aterako lirateke”. Memoria historikoarekin lantzeko dauden kasuen artean, bozeramaileak aipatu ditu, besteak beste, Kale Nagusian zeuden aire-erasoentzako bi babesleku eta Bilbok jasandako bonbardaketak. “Gernikan eta Durangon pentsaezina izango litzateke horrelako zerbait ez oroitzea”.

Bilboko ura txapeldun »

Asier Arrate Iruskieta

Ideia bat bitxia edo txoroa izateak ez du esan nahi arrakastarik ez duenik izango. Bitxikeria eta arrakasta biltzen dituen filosofia hori bilbotarren izaeraren parte dela erakusteko asmoz, Moskotarrak konpartsak, urtero legez, Txirenada saria banatuko du; bilbotarrek urtean zehar sortutako proiektu bitxienaren garaikurra. Aurtengo saria Charly Rodriguezek asmatutako Bilboko Euria oroigarriari egokitu zaio.

Ideia sinplea bezain bitxia da. Bilboko euri ura bildu eta botilatxoetan saldu, oroigarri gisa. Moskotarrak-eko epaimahaiaren aburuz, urteko Txirenada izateko ezaugarri guztiak betetzen ditu Rodriguezen ateraldiak; ideia bitxia, ekimen handikoa, eta, batez ere, Bilboko eta bilbotarren izaera biltzen duena.

Oroigarri bat baino gehiago

Egun euritsu batean erabaki zuen Rodriguezek euria botilatzea hiriko oroigarri gisa. Horretarako, kalean jarritako plastiko baten bidez biltzen du euri ura, eta ostean txapela eta jaietako zapiarekin apaindutako botilatxoetan botilatzen du bildutako ura. Bilboko Euria izeneko oroigarria dendetan zein Internet bidez eskuratu daiteke. 100 ml-ko botilatxoa, 14,30 euroan. Rodriguezek azaldu duenez, Euskal Herritik kanpokoak dira erosle gehienak. Hasierako inbertsioa berreskuratuta, sortzaileak jakinarazi du lortutako dirua irabazi asmorik gabeko elkarteei emango diela.

Bilboko euri ur botilatua ez da izan 2017ko Txirenada irabazteko hautagai bakarra. Bizkaiko Foru Aldundiak Guggenheimera sartzeko banatutako gonbidapenak eta museoko urteurreneko argi ikuskizuna ere proposatu zituzten urteko “ideia bitxienak” bezala. Lehen ideiaren “bitxikeria”, epaimahaiaren aburuz, bizkaitar guztiei museora sartzeko gonbidapenen 300.000 euroak bizkaitarrek beraien ekarpenetatik ordaintzea da; opari bitxia. Bigarren kasuan, epaimahaiak uste du nabarmentzekoa dela urteurrena ospatzeko ikuskizunak “hiri erdia blokeatu izana”.

Azkenean, epaimahaiak Rodriguezen ideiaren alde egin du, eta Bilboko Euria Moskotarrak-en bitxikerien zerrendara gehituko da, besteak beste, San Mames futbol zelaiko arkua zubi bihurtzearen proposamenarekin, Portugaleteko Bizkaiko Zubiaren gainean Javi Condek eta Jon Salvadorrek egin zuten maratoiarekin, WOP elkarteak antolatutako gomazko ahateen lasterketarekin eta Bilboko suhiltzaileen egutegiarekin.

Farolin eta Zaranbolas

Moskotarrak konpartsak Txirenada saria banatzearekin batera, jai batzorde mistoak inauterietako Farolin eta Zaranbolas izateko hautagaiak aurkeztu ditu. Mikel Martinez aktorea, Tomas Ondarra irudigilea eta Iñaki Uranga El Consorcio taldeko abeslaria dira Farolin kargurako aurtengo hautagaiak. Zarambolas kargurako, berriz, Txemi del Olmo bikoizketa aktorea, Oihana Bartra bertsolaria eta Zea Mays musika taldea. Deustuan abiatutako Hamaika Egun Euskaraz ekimenari ere aipamen berezia egin diote.

Farolin eta Zaranbolas Bilboko inauterietako pertsonaiak dira. Farolin esparru publiko edo profesionalean izena lortu duen bilbotarra da. Zaranbolas, berriz, gibel-handi bat da, ondo bizitzea atsegin duena. Lehena zuriz mozorrotzen da, eta bigarrena, gorriz. Bi pertsonaiak aratusteen ikuskizunen parte dira. Tradiziotik eratorritako ikuskizun bat ardatz, hiritarraren izaeraren bikoiztasuna agerian uztea da beraien eginkizuna.

Batera hazi eta hezteko akuilu »

Jangurie ekimena martxan jarri dute Busturialdean. Eskualdeko hamasei ikastetxeak elkartu dira hiru helburu nagusi lortzeko: umeek jantokietan osasuntsu jatea, lehen sektorea suspertzea eta eskualdearen jasangarritasuna bultzatzea. Bakoitzak erabakiko du nola eta zein erritmotan egin. - Irakurri gehiago...

Gabeziek aberastutako bidaia »

Aitziber Laskibar Lizarribar

Urik gabe, argindarrik gabe. Hamar egunez. Areaz gain ezer gutxi dagoen lurretan. Nerabeak, ikastetxetik antolatutako bidaian. Ez dago dantzalekurik. Ez denda handirik, ez tabernarik. Ezta alkohol tanta bat bera ere. Baina, etxera itzulita, ez lukete esperientzia aldatuko. “Bertan ahaztu egiten zaizkizu hemen ditugun beharrak”, dio 16 urteko Andrea Jimenezek. Etxean premiatzat ditugunen premia galdu egiten da desertuan. Ez dira hamar egunean dutxatu. Noski. Dutxarik ez da han, baina baldeka ere ez dira busti garbitzeko. “Azkenean, zuk zeuk ez duzu dutxatu nahi izango haien ura ez xahutzeko; egoista izango litzateke. Guk, itzultzean, badugu ura”.

Berezia da Elorrioko ikastetxeetan ikasleentzat antolatzen duten bidaia. Eta preziatua oso, frogatu dutenentzat. Tindufeko kanpalekuetara egiten dute bidaia bi urtetik behin, sahararrek Aljeriako lurretan duten errefuxiatuen kanpalekuetara. Abenduan izan dira azkena. Elorrioko 50 gazte: institutuko 36 ikasle eta irakasle, eta Txintxirri ikastolako 14. Institutuaren kasuan, bertako ikasle izan zirenean bidaia egin zuten ikasle ohiak aritzen dira begirale orain. 14 eta 22 urte arteko gazteak izan dira, hala, errefuxiatuen kanpalekuetan hamar egunez. Guztiak, Josu Etxaburu zuzendariaren hegalpean.

2010ean antolatu zuen lehen bidaia Etxaburu tartean zen taldeak. Sahararren kanpalekuetara bidaiatzen zuten ikastetxeen berri bazuen, eta nolabaiteko inbidiaz begiratzen zion ekimenari Etxaburuk. “Balioak, gehien-gehien, bizipenen bidez sustraitzen dira. Irakaskuntzan sarri askotan aritzen gara balioetan sakondu nahian, baina oso egoera irrealetan egiten da, eta inolako sustrairik gabeko agertokietan”. Zumaiako ikastetxeen esperientziari begira jarri, eta hainbat hausnarketaren ondoren, eurek ere ekitea erabaki zuten.

Balioetan hezteko

Aurrez ere bazen Elorrion Mendebaldeko Sahararekiko sentsibilitatea, eta hori baliatu zuten elkartasuna eta balioetan oinarritutako heziketa uztartzen dituen proiektua abiatzeko. Urteak dira errefuxiatuen kanpalekuetako haurrak Oporrak Bakean programaren bidez uda pasatzera Elorriora etortzen direna. Orube hori indartu nahian, udaletxera jo zuten. Udalak proiektua herriko ikastetxe guztietara zabaltzea proposatu, eta Txintxirri ikastolak eta Elorrioko institutuak bat egin zuten egitasmoarekin. Baita udalak eta Lajwad Sahararen aldeko elkarteak ere.

Elkartasun bidaia gisara planteatu zuten. “Hau ez da ikasketa bidaia bat”, zehaztu du institutuko zuzendariak. “Gehiago esango dut: hau ez da guztientzako bidaia bat. Hara abiatzeko zerbait sentitu beharra dago aurrez”. Horregatik, errefuxiatuen kanpalekuetara laguntzera joan nahi dutela espresuki adierazten duten ikasleak soilik joango dira; aurrez ere benetako irrika dutenak. Abiapuntuak argia behar duela nabarmendu du Etxaburuk: “Gu ez goaz karitatez. Eurek, gainera, askotan esaten dute ez dutela karitaterik behar, ez dutela pena sentitzerik nahi. Badakite zein egoeratan bizi diren eta zergatik”.

Eta latza da basamortu erdian Saharako errefuxiatuek bizi dutena. 40 urte baino gehiago daramatzate desertuan, behin-behinekoz atondutako kanpalekuetan, oinarrizko azpiegiturarik gabe, euren lurretara itzultzeko aukeraren zain. Hamabost urteko gudaren ostean, Fronte Polisarioak eta Marokoko erregimenak erreferenduma eginda guda amaitzea adostu zuten, baina, erabakiak Nazio Batuen Erakundearen babesa ere baduen arren, Marokok ez du hitza bete. Irtenbiderik gabe, Aljeriak utzitako lur gogor eta idorretan jarraitzen dute sahararrek, zain, errefuxiatuta.

“Sahara aurrera ateratzen laguntzeko” itzuli nahi luke 15 urteko Adriana Fernandezek kanpalekuetara. “Haien bizitza zeozer hobetzen laguntzeko, baita ekonomikoki eta politikoki ere”. Egoeraren berri zabaltzearen garrantzia nabarmendu du.

Euren esperientziaren berri emateko Bizkaiko Hitza-rekin batu diren lau ikasleek bat egin dute esperientzia errepikatzeko nahian, eta bidaiak barrua aldatu diela ere adierazi dute; pertsonalki aldatu egin dituela. “Hemen pentsatzen dugu gauza materialak behar ditugula bizitzeko, eta bertan ikusten duzu ezetz. Gutxirekin konformatzen direla eta pozik bizi zaitezkeela hala ere”. Horixe da 15 urteko Ekain Zengotitabengoa gehien harritu duena: “Ez dute ia dirurik, baina batak besteari laguntzen dio, eta pozik bizi dira. Familia handi bat bezalakoa da; dagoena denena da”.

“Oso bidaia sentimentala” izan dela kontatu du 15 urteko Herketz Irañetak. Hamar egunetan euren etxekotzat hartu dituztenak familia bihurtu zaizkiela, eta hango bizimoduak eman diola zer pentsatu. “Hausnartzeko esperientzia” gisa izendatu du bidaia, eta bere bizitza norabidez aldatzeko premia sentiarazi diola azaldu du. Alferkerian, “denbora galtzen” aritu dela aitortu, eta dituen baliabideak baliatuta ikasketei ere serio heltzeko beharra piztu zaiola, orain arte ez bezala.

Hala, eman baino gehiago jaso egin dutela diote lau ikasleek. Laguntzera zihoazen arren, aberastuta etorri direla, ustekabean. Hain zuzen, institutuko zuzendariaren hitzetan, proiektuak helburu horixe bilatzen du zeharka. “Ukitu ezinezko” lorpentzat ditu horiek; zenbatu eta neurtu ezin diren baina heziketaren ikuspegitik berebiziko garrantzia dutenak. “Horiek dira benetan inportanteak diren elementuak, pertsona egiten gaituztenak”. Eta horixe du “altxor”: “Motxiletan ekartzen ez duguna, baina bai buruan eta bihotzean”.

Bestelako helburu zehatzekin ere antolatzen dute Tindufeko kanpalekuetarako bidaia, halere. Elkartasuna oinarri, laguntzeko bidaia da elorriarrena. Hiru proiektu zehatzekin dabiltza azken urteetan. Ortuekin lotutakoa da bata. Inolako produkziorik ez duen eremua bizileku izanik, nazioarteko laguntza humanitarioaren esku dago sahararren iraupena. Eta nabarmenak dira elikadura gabeziak. Hori iraultzen lagundu nahian, baratzeak egiteko proiektuari eutsi zioten elorriarrek duela lau urte.

Baina, ortua desertuan? Ohiko galdera da, baina, Etxabururen hitzetan, posible da. Euren begiekin ikusi dute. Edangarria ez den arren, kanpaleku batzuetan ur putzu asko dagoela dio, eta balekoa dela ureztatzeko. Zaila da putzuetara iristeko zuloak egitea, baina, horretarako makinak eta pazientzia izanda, lor daiteke. Putzuetatik ura ateratzeko makinak erosten laguntzea da elorriarren asmoetako bat. Ongarri kapa bat ere jarri behar litzateke harri eta harearen gainean baratzea egiteko, eta haziak lortu behar lirateke, besteak beste. Baina lortuko dutelakoan da Etxaburu. Buru belarri jarri dira horretan, eta ortua egin nahi duten familien zerrendaren zain daude. Aaiungo Amgala auzoan egon dira elorriarrak, eta hara bideratu dute proiektua. Hemendik aurrerako diru bilketak eta gainerakoak horri begira egingo dituzte.

Oinarrizko beste proiektu bati begira ere bai: ura biltzeko bidoiak eramateari begira. Desertuko arazo nagusia ur edangarria izatea da. Nazioarteko laguntzari esker iristen zaie ura kanpalekuetako familiei, kamioietan. Baina gordetzeko bidoi erraldoiak behar izaten dituzte, eta horietako asko apurtuta ikusi dituzte azken bidaietan. Edukiontzirik ez duten familiak ere bai. Azken bidaian mila litroko 60 eraman dituzte, eta aurrerantzean familia gehiagorengana heltzea da asmoa.

Ikastetxeen proiektuak izanik, kanpalekuetako eskolei laguntzekoak ere ez dira falta izaten. Jostailuak eta ikasketarako materialak beti eramaten dituzte. Fotokopiagailu eta antzekoak ere helarazi izan dituzte, eta haurtzaindegiak txukundu zein ikastetxeak margotu eta apaindu. Aaiungo Martxoaren 8 eskola margotu eta koloredun marrazki biziz jantzi dute azken bidaian.

Etxera itzuli berritan, hurrengo bidaiarako lehentasunak buruan darabiltza Etxaburuk. Proiektuak zehaztu, eta laguntza bila jarraituko du ikasle, ikasle ohi eta familien laguntzarekin. Sarea zabaltzen, diru ekarpenak handitu eta Saharako errealitateari buruzko informazioa ahalik eta gehiago hedatu nahian.