Ostion putzuko lanak bukatu ditu Urak »

TRAPAGARAN. Zugaztietako (Trapagaran) Ostion putzuko lanak bukatutzat eman ditu Urak, hustuketa arazoak konpondu ondoren. 2008an ekin zieten lanei, urtegiaren gainazalaren maila ohi baino gehiago jaitsi zela ikusita. Ur ihesa non zegoen aurkitu eta ze…

Bi urtean bikoiztu egin dira metroko matxurak »

BILBO. Bilboko Metroan bikoiztu egin dira azken bi urteetan erabiltzaileengan eragina izan duten matxurak. 2010eko urtarrilean 15 bat gertatu ziren. 2011ko abenduan, ordea, 30 ziren, zuzendaritzaren datuen arabera. Matxurak eskainitako zerbitzuagaz al…

Aurrekontuak %11 txikiagoak dira aurten »

ARRATIA. Arratiako Udalen Mankomunitateak aurten iaz baino aurrekontu txikiagoa du; %11 gutxiago, hain zuzen. Lau ardatz nagusi ezarri ditu erakundeak: langabeziaren kontra borrokatzea, hondakinak gutxitzea, energia modu eraginkorrean erabiltzea eta i…

Berdintasuna, krisian »

Beti entzun ohi da krisi sasoietan gizarte zerbitzuek igartzen dituztela gehien egoera horien ondorioak. Mankomunitateetako berdintasun zerbitzuek azkenaldian izan dituzte murrizketa horiek. Mundua krisian murgilduta dagoen garai honetan, beraz, berdintasuna bermatzen laguntzeko zerbitzuak ere ezinean dabiltza.

Adibide argienetako bat Enkarterriko udalen mankomunitatea da. Lehenago berdintasun teknikaria zeukaten, orain, baina, “diru faltagatik” ez daukate lan hori betetzen duen inor, Ruben Edesa mankomunitateko presidenteak jakinarazi duenez.

Artzentales, Galdames, Gordexola, Gueñes, Karrantza, Lanestosa, Sopuerta, Turtzioz eta Zalla herriek osatzen duten mankomunitatean lehenago ere Berdintasun teknikaria administrazio batzuek eta besteek emandako diru laguntzei esker izan zezaketen. “Baina orain oso zaila da, zerbitzuak kentzen hasten direnean, alor horietatik hasten dira”, azaldu du Edesak.

Derio, Larrabetzu, Lezama, Loiu, Sondika eta Zamudio udalerrietako bizilagunek zorte handiagoa daukate alor horretan. Izan ere, herri horiek osatzen duten Txorierriko mankomunitatea osatzen dute, eta mankomunitate horretan badaukate berdintasun zerbitzuko teknikaria: Maider Araitz Gorroño da. Hala ere, sei herrietako beharrizan guztiak bermatzea zaila dela aitortu du Gorroñok. “Gainera, azkenaldian murrizketak egon direnez, apur bat gaizki gabiltza”. Udaletan berdintasun unitateak ere badaudela dio, eta horiek ere alor horretan lan egiten dutela gogorarazi.

Bai Gorroño, bai Edesa bera, gauza batean bat etorri dira: emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lantzeko eta bermatzeko beharra askok eta askok barneratu gabe daukatela, hain zuzen. “Herri txikietan jendea, beharbada, ez dago oso kontzientziatuta”, Enkarterriko mankomunitateko presidenteak adierazi duenez. “Batez ere, informazio faltagatik izango da”, gehitu du Edesak.

Guztia kate baten modukoa da, beraz. Izan ere, informazio falta dago, baina informazio hori zabaltzeko zerbitzurik eta baliabiderik ere ez dago.

Bestalde, herri txikietan alor horretan arazo handienak zein diren galdetuta, Gorroñok honela erantzun du: “Jendearengana heltzeko edo jendeak gurekin bat egiteko zailtasunak”. Ikastaro eta tailerren bidez jotzen dute emakumeengana.

Bestalde, adierazi du berdintasunaren alde egitearen garrantziaz jabetzeko trebakuntza oso egokia litzatekeela baina emakumeak besterik gabe alor hori lantzen duten ikastaroetara erakartzea oso zaila dela. Hala, bada, berdintasun faltaren “oinarrizko arazora jotzea eta konpontzea oso zaila” dela deritzo.

Hazia erein

Beraz, besteak beste, informatika, gimnasia edota autodefentsa tailerren bitartez, “hazia erein” egiten dutela azaldu du Txorierriko mankomunitateko Berdintasun teknikariak. “Adibidez, informatika ikastaroa ematen denean, genero ikuspegitik lantzen da”, adierazi du. Antzerki tailerrak ere lan horretarako baliatzen dituzte.

Gainerakoan, zuzenean gizonen eta emakumeen arteko ezberdintasuna oraindik ere indarrean dagoela ikusaraztea zaila dela aitortu du. “Gainera, hemen emakume helduagoek hartu ohi dute parte ikastaroetan eta tailerretan, eta horiek berdintasunaren kontra orain arte ikusitako guztiak bizi dituzte; dagoeneko ezerk ez ditu harritzen emakume horiek”.

Gazteak dira Edesa eta Gorroñoren ustez, bestalde, kontzientziatu beharreko gizarteko beste talde bat. Txorierrin, aurten hasiko dira gazteekin lanean. “Jelosia landuko dugu, besteak beste; haien arteko harremana, autodefentsa… Kolektibo horrek trebakuntza behar du, eta begiak apur bat zabaltzea”, iritzi dio bertako teknikariak.

Talde horrekin lan egitea oso garrantzitsua dela adierazi du, baina emakumeengan eurengan kontzientzia sortzearen garrantzia ere azpimarratu du. “Oso zaila da. Saiatzen ari gara, eta lortuko dugu. Hala espero dugu, behintzat”, esan du Gorroñok.

Edesak ere badaki gazteak berdintasunaren garrantziaz jabetzea ezinbestekoa dela. “Badirudi gazteok hobeto hezita gaudela gaur egun, baina, azkenean, akats berberak ikusten dira helduengan eta gazteongan”, adierazi du. “Beharbada arazo hori ez da horren nabaria gaur egun, baina ikusi ikusten da, eta moztu egin behar da. Horretarako, landu egin behar da gazteengan”.

Txorierriko herrietan antolatzen dituzten jarduerak emakumeentzat soilik direla ekarri du gogora Berdintasun teknikariak —martxoaren 8ko edo azaroaren 25eko kanpainetarako jarduerak zabalagoak direla zehaztu du—. Eta hala izatea beharrezkoa dela deritzo. “Haien artean harremanak eta sareak sortzen dira, gauzak kontatzen dizkiote elkarri…”. Autoestimua lantzeko ikastaroak ere egiten dituztela azaldu du. “Harremanak sendotzeko oso inportanteak dira era horretako jarduerak, parte hartzen dutenen arazoak eta gorabeherak kontatzeko”. Eta ikastaro eta tailer horietan “beti sartzen dugunez genero ikuspegi hori, hausnarketa egitera bultzatzen ditu parte hartzaileak”, esan du.

Enkarterrin zain daude aurten diru laguntzaren bat aterako ote den era horretako jarduerak antolatzeko. Diru laguntzen deialdia egin ondoren, baina, udalek ekinbide horrekin bat egin gura duten ikusi behar da; izan ere, diru laguntzekin ezin dira ordaindu jardueren kostuen %100. “Hala ere, ez dugu uste horrelakorik egiterik izango dugunik. Izan ere, egoera oso txarra da”, esan dute mankomunitatean. Berdintasuna krisian dago.

Bizkaia, kafe kapsulak birziklatzen aitzindaria »

Kafe kapsulak birziklatzeari ekingo dio Bizkaiko Foru Aldundiak. Foru erakundeak asteon sinatutako akordio bati esker, produktu hori birziklatzen aitzindaria bihurtuko da lurraldea.

Garbikerrek eta Nestle España y Productos del Cafe enpresak adostutakoaren arabera, Garbigune bakoitzean —Bizkaian 23 daude— aluminiozko eta plastikozko kapsulak jasotzeko edukiontziak jarriko dituzte. Egunero, Garbigune Mugikorra deritzon sistema baten bitartez, jaso egingo dituzte edukiontziotako kapsulak, eta Garbikerren ibilgailuek eramango dituzte beste leku batera.

Kapsulak beste biltegi horretatik Nestle enpresak hartuko ditu, eta birziklapen plantara eramango ditu. Aluminioa berreskuratu egin daiteke birziklapeneko prozesu orokorretik abiatuta, foru aldundiaren arabera. Horretarako, aluminio guztia beste instalazio batera eraman behar da bertan gero tratamentua egiteko. Bestalde, kafearen soberakinak konposta egiteko erabiliko dituzte.

Kapsulak birzikla daitekeen aluminioz eginda daude, eta material hori oso-osorik birziklatzeko modukoa dela jakinarazi du foru aldundiak. Beraz, bermatuta dago beste erabilera batzuetarako birziklatu ahal izatea.

Kafea hartzeko gero eta herritar gehiagok kapsulak darabiltzaten makinak dituztela kontuan hartuta erabaki du Bizkaiko Foru Aldundiak birziklapen neurri horiek hartzea; hain zuzen, orain arte ez zegoen beste hondakin mota bat sortu delako.

Suitzan eta Alemanian, 2008an aitzindaria izan zen metodo hori, eta Bizkaian erabiltzeari ekingo dio Garbikerrek.

“Ondo legoke norberak norbere auzoko lanetan parte hartzea” »

Oiz mendiaren magalean eta Durangaldeko mendilerroei begira dago Garai. Herritar guztiek elkar ezagutzen duten horietakoa da herria, lasaitasunak nortasun propioa hartzen duen tokia. Parke eolikoa, tentsio altuko linea eta autobideko lanak inguruan dituen arren, Garaik lortu du bere ezaugarri propioekin aurrera egitea. Gontzal Sarrigoitia da herriko alkatea —Herriko Taldea izeneko talde independentearen zerrendaburua izan zen—, eta bigarren agintaldia du kargu horretan. “Ondo” jaso zuen berriro alkate izateko erronka, eta, haren ustez, “gauzak ondo egin izanagatik” eta “herritarren konfiantzagatik” aukeratu zuten berriro.

Udaletxeko balkoira irten eta begirada hamarkada batzuetara jarrita, egun ezagutzen duen moduko herria nahiko luke Sarrigoitiak. “Garaik baserri giroari eusten diola ikusi nahi nuke, ez dadila hau guztia etxe eta txalet pila batekin bete. Hala ere, etxe batzuk egitea gustatuko litzaiguke, herriko gazteei begira batez ere. Kosta egingo zaigu, baina, etxeak eraikitzea, lur eremu malkartsua baita gurea”.

Baserri giroa bere horretan mantentzeak, ordea, ez du esan nahi herria denboran gelditu behar denik. Kultur etxea atontzea izan da aurreko agintaldiko proiekturik esanguratsuenetakoa. 2009ko irailaren bueltan hasi zituzten lanak, eta 2011ko martxoan bukatu. “Orain lokal bi ditugu eraikinaren goiko aldean, aspaldi irakasleenak izandako geletan hain zuzen. KZgunea eraman dugu udaletxetik bertara, askotariko bilerak egiteko batzar gela dago, eta liburutegi moduan antolatutako gela ere badugu orain”. Horretaz gain, haurrek eskura dute entsegu gela bat, euskal dantzak bertan entseatzeko.

Bestalde, Herriko Plaza egokitzea izan da azken agintaldian gauzatutako beste proiektu bat. Izan ere, garaitarrek aparkaleku gisa erabiltzen zuten plaza, sarri, udaletxearen azpiko taberna esku-eskura izateko. Egun, ordea, bestelako itxura du kontuak, eta autoz pilatutako tokia zena gune zabal eta lasaiagoa da. Sarrigoitiak gogoratzen du hasiera batean herritarrek errezeloz begiratzen zietela obrei. “Ohitura handia dugu tabernaren aurre-aurrean aparkatzeko. Orain, ordea, tabernara iristeko metro gutxi batzuk egin behar dira oinez, eta jendea konturatu da plazaren egokitzapena onerako izan dela”.

Berrikuntzak zabor bilketan

Gizarte aldaketa berrien inguruan errezeloak izatea normala dela diote gizarte adituek, baina garaitarrei ere iritsi zaie etorkizunari aurrea hartzeko ordua. Aurrera begira duten beste plan bat zaborra biltzeko zerbitzua hobetzea da. Horretarako, herriaren kanpoko aldean jarriko lituzkete bilketarako guneak. “Hiru bat puntutan jarriko genituzke zaborra biltzeko guneak: Aiartza, Beratua eta Barrainkua inguruetan zehazki. Horrela, herritarrek etxetik irten eta gune konkretu horietan utziko lituzkete zaborrak”. Tamalez, buruko min bat edo beste jasan dute zabor bilketaren kontuekin. Alkateak gogora ekarri du duela zenbait urte “boom handia” egon zela lur azpiko zabor biltegiekin: “Guk ere lur azpiko zabor biltegiak jarri genituen herrian, baina gertatu dena da lur azpiko zaborren sistema aldatu egin dutela ordutik hona. Eta, noski, orain ez dugu sistema berria antolatzeko lekurik; gainera, garestia ere bada”.

Berriki, Agenda 21 izeneko parte hartze foroa egin zuten Garain, eta dozena bat herritar joan zen bertara. Herriak zer beharrizan dituen pentsatuta, proposamen berriak bildu zituzten etorkizunerako. “Jendeak eskabideak egiten zituen, eta udalak berak ere planteatu zituen hainbat gai. Azkenean, hainbat ondorio atera genituen”. Zehazki, frontoiko aldageletara iristeko modua hobetzea, herritarrentzako wifi sistema bat jartzea eta auzoetako argiteria zaharberritzeko lanak egitea izan zuten hizpide.

Agenda 21 delakoa aipatu arren, badirudi herritarren partaidetza sustatzeko foroak gero eta ohikoagoak direla euskal herrietan. Auzolana izan ohi dute eredu, baina Garairen kasuan Sarrigoitiak onartzen du duela zenbait urte auzolanak presentzia handiagoa zuela: “Egun, ez da auzolan asko egiten; gehiago egiten genuen lehen. Gazte denboran, esaterako, gogoratzen dut bide bazterreko arekak garbitzen genituela eta ermitak konpontzera joaten ginela. Orain lan horiek udalak betetzen dituenez, jendea lar ondo ohitua dugu”, dio. “Ondo legoke norbere auzoko lanetan parte hartzea, auzolanak segida izan dezan. Gainera, herriarentzat ere oso onuragarria da”.

Abran dragatzerik ez egiteko kexuka hasi dira herritarrak »

Abrako itsasertzean, Punta Lucero inguruan, Bilboko Portuko Agintaritzak aurreikusita dauzkan dragatze lanak egiterik ez dute gura Getxoko hainbat gizarte eragilek. Hori dela eta, informazioa jaso, zabaldu eta mobilizazioak egiteko erabakia hartu zuten iragan ostiralean Portu Zaharreko Etxetxun egindako batzarrean elkartu ziren 60 lagun inguruk. Abra Bizirik plataforma ere sortu dute. Portu Zaharreko arrantzaleak, Itxasoruntz, LZPren kontrako asanblada, Euskal Herriko Surf Federazioa, Getxo Surf, Getxo Bizia eta Getxoko Bilduk osatu dute taldea. Batzarrean herritar gehiago ere izan ziren.

Hiru erabaki nagusi hartu zituzten bertan. Batetik, ahalik eta informazio gehien jasotzea. Izan ere, plataformakoek jakinarazi dutenez, Getxoko Udalak abenduko osoko bilkuran esan zuen zeukan informazio guztia herritarren esku jarriko zuela, alegazioak egiteko bidea aztertuko zuela eta dragatzeak izan ditzakeen ondorioei buruzko azterketa independente bat egingo zuela. Orain arte horrelakorik ez duela egin salatu dute. Horrez gain, Auzokideok elkarteak dragatzeetatik ateratako materialak ferryen moilarako erabiliko ote zituzten galdetuta, alkateak ezetz erantzun zien. Geroago, baina, proiektuan kontrakoa ikusi zuten.

Jasotako informazioaren arabera, Bizkaiko Batzar Nagusietan, iaz, aho batez hartu zuten Areatzan (Muskiz) egiten hasi ziren dragatze bat geldiarazteko erabakia. “Dragatzea geldiaraztea ez ezik, ateratako harea kutsatuta ez baldin bazegoen zegoen lekura bueltatu behar zela erabaki zuten”, ekarri dute gogora. “Beraz, ez dugu ulertzen zergatik planteatzen duten orain kontu hori”, esan dute.

50 milioi metro kubo harea

Dragatzeak egitearen aurka ez daudela argitu dute elkarteok. Beharrezkoak diren kasuetan egin behar direla deritzote. Getxoko kasu horretan, baina, 50 milioi metro kubo harea ateratzeko proiektuari buruz ari direla gogorarazi dute. Horietatik guztietatik, gainera, proiektuak 27 milioi nora bideratuko dituzten baino ez duela zehazten salatu dute.

Eta horrek eragingo lituzkeen ondorioak ere aztergai izan zituzten batzarrean. Aztik egindako eraginaren txostenaren arabera, azaldu dutenez, itsaslasterren aldaketak gertatuko dira, baita hondartzetan ere; olatuak jaitsi egingo diren arren, hondartzetan sedimentazioa handiagoa izango da —harea pilaketa handiagoa—. Hala ere, itsasoa hasten den lekuan bertan harea galdu egingo dela eta haitzak agertuko direla azaldu dute. Arrantzan ere ondorioak nabarituko dituztela diote, hondoa asko mugituko delako. Hain zuzen ere, batzarrean parte hartu zuten arrantzale zenbaiten arabera, aurretik egin diren dragatze batzuen ondoren izkira handia galdu egin zen.

Elkarretaratzea, hilaren 28an

Eragina gogorra izango dela deritzote. “Kalte handi, iraunkor eta atzeraezinak” iragarri dituzte. Ondorioak Abra inguruan dauden herri guztietara zabalduko direla ikusita, beste herri batzuekaz koordinatu beharra aurreikusi dute. Hasteko, hilaren 28an, 13:30ean, elkarretaratzera deitu dute Portu Zaharrean. Izan ere, mobilizazioak beharrezkoak direla erabaki dute batzarrean.

Herrietako esamolde eta hitz xelebreen lehia egin dute Lea-Artibai eskualdean »

Guztira 300 lagunek parte hartu dute Lea-Artibai Euskarari tldeak antolatutako berba eta esaera xelebreen lehiaketan. Euskararen Eguna aitzakiatzat hartuta, euskalkiak biltzeko ahalegina egin dute elkarte horretako kideek. Iker Ajuriagerra Lea-Artibai…

“Auzoko errealitatea aztertu nahi dugu, akordioak bultzatu” »

Bernart Baltza gizarte arloan lan egiten duen Agiantza elkarteko kidea da. 2011ko udazkenean, sinesmen erlijioso ezberdineko pertsonen arteko mintegi bat sortu zuten, Bilbao Anizkuna izenekoa. Orain, jardunaldietan osatutako txostena aurkeztu dute.Noi…

45 milioi, turistak erakartzeko »

Bizkaiko Foru Aldundiak 45 milioi euro inbertituko ditu datozen lau urteetan turismoaren industrian, Imanol Pradales Ekonomia Sustapen diputatuak Bizkaiko Batzar Nagusietan iragarritakoaren arabera. Plan horren helburua da 1,4 milioi turistak Bizkaia bisitatzea 2015ean; baita 2,8 milioi bisitarik gaua lurralde historikoan pasatzea ere.

Ogasun eta Ekonomia Batzordean aurkeztu ditu asmo nagusiak. Bost lan ildo zehaztu ditu Pradalesek. Lehenengoa, sektore turistikoa normaltzea, hainbat alorretan atzemandako gabeziei eta oztopoei konponbide bat emateko —besteak beste, turismoari buruzko galderak egiteko, 24 orduz martxan egongo den telefono zenbaki bat sortu nahi dute—.

Produktu turistiko “erakargarriak eta eraginkorrak” sortzeko gai diren enpresak bultzatzea izango da bigarren neurria, turismoa dinamizatzeko. Horrez gain, Pradalesek asmoa iragarri du hainbat itun egiteko eragin lokala duten entitateekin.

Produktu horiek merkaturatzea da planaren hirugarren bidea. Horretarako, aldundiak uste du merkatuak eskaintzen dituen formula guztiak baliatu behar direla; bereziki, Internetekoak.

Laugarren neurria sektorea profesionalizatzea da. Alor horretan, sindikatuek sarri salatu dute turismoaren datu onak ez datozela bat sektore horretan lan egiten duten beharginen lan baldintzekin.

Azkenik, Pradalesek iragarri zuen lan handiagoa egingo dutela turismo sarea nazioartera zabaltzeko, “merkatu eta negozio berrietan” aukera gehiago bilatzeko asmoz.

Neurri horiek guztiak iragartzeaz gain, 2011 urte bikaina izan dela azaldu zuen Ekonomia Sustapeneko diputatuak. Are gehiago, Bilbon eta Bizkaian izan diren turistei dagokienez, markak hautsi ziren iaz, Pradalesek emandako datuen arabera. Hala ere, adierazi zuen alor horretan 45 milioi euro inbertituko dituztela 2015era bitartean: sektorea dinamizatzeko, 24.750.000 euro erabiliko dituzte; nazioartean zabaltzeko, 11.250.000 euro; gainerakoa, berriz, beste hiru neurrietarako erabiliko dute.

BPGaren %6

Turismoaren industriak Bizkaiko BPGaren %4,7 osatzen du. Diputatuak azaldu du plan horren helburuetako bat kopuru hori %6ra igoaraztea dela, eta sektore horretan enplegua areagotzea ere bai; horrez gain, aurreikusi dute 150 produktu turistiko berri sortzea, Bilbo-Bizkaia itun turistikoa bultzatzea, banaketa bide berriak garatzea eta bertoko enpresen presentzia areagotzea nazioarteko merkatuetan.

Imanol Pradalesek plan hori aurkeztu eta gero, Batzar Nagusietako alderdiek euren iritzia jakinarazi dute. PP ados azaldu da planak ezarritako ondorioekin.

PSE-EEk adierazi du azoka eta kongresuetako turismoari aipamen zuzena egitea falta dela, eta, alor horretan, Eusko Jaurlaritzarekin elkarlanean aritzearen alde azaldu da. Horrez gain, sozialistek diputatuari adierazi diote helburu izan beharko litzatekeela erosteko ahalmen handiko turismoa ez ezik erosteko ahalmen txikiagoa duten bisitariak ere erakartzea.

Beste turismo mota bat

Bilduk ere bide horretatik egin du, eta apustua egin dute beste turista mota bat erakartzearen alde. Koalizioaren arabera, beharrezkoa da turismo berdearen eta aisialdiko turismoaren aldeko eskaintzak egotea ere.

Gainera, garrantzitsu iritzi diote aldundia udalekin eta eskualdeekin elkarlanean aritzeari ere. Horrez gain, turismoaren alorrean “Euskal Herria” marka bultzatzearen alde azaldu dira.