“Zazpi egunak lortutakoan, gehiago nahiko dituzte” »

Hiru zapata denda ditu Jose Cebrecosek, Bizkaidendak Bizkaiko dendarien federazioko presidenteak: bata Arrigorriagan, bestea Basaurin, eta hirugarrena Bilbon. “Zuzen-zuzenean dakit zein den merkataritzak Bizkaian duen egoera, eta argi daukat zer ez du…

“Hazkunde handiegiak herriaren nortasuna aldatzea dakar” »

Meñakako udaletxeko balkoitik begiratzean Aitor Ugarte alkateari etortzen zaion lehenengo sentipena “poza” da. “Herriak zu aukeratu zaitu, eta, beraz, konfiantza dauka zugan”, arrazoitu du. Ugarte ez da berria bere herriko udalean. Hamabi urte daramatza jadanik bertan lanean: alkateorde zereginetan, zein oposizioan. Oraingo honetan, baina, udalaren buru izatea egokitu zaio, eta bigarren agintaldia hasi berri du lan horretan. Aurrenekoan EAren zerrendaburu modura iritsi zen alkatetzara; iazko maiatzean Bildu koalizioarekin. “Nire helburua ez zen inoiz izan alkate izatea, baina azkenean baldintzak horretara eraman naute”.

Meñakan, herri txiki gehienetan bezala, alkate lana herri handietakoekiko zeharo ezberdina dela dio Ugartek. “Lana konstantea da, etenik bakoa, 24 ordukoa. Izan ere, herritarrekin une oro gaude harremanetan halako udaletako alkate garenok”. Hori horrela, meñakar gehienekin hartu-eman ona duela ziurtatzen du.

Agintaldi honetan, beste hainbat udaletan bezala, jarduna egoera ekonomikoak baldintzaturik egongo da, Ugartek berak aitortu duenez. Hala ere, azken urteetan bultzaturiko proiektuei esker, herriak premiazkoak dituen zerbitzuak bermaturik daudela esan du: haur eskola jarri da martxan, igogailuak ipini dira udaletxean eta liburutegian, osasun etxea berritu da, ur ponpatzeak egin dira… Horrela, Meñakako herrigunean herri batean beharrezko diren zerbitzu gehienak daude, baita kirol ekipamenduak ere: Migel Angel Lotinaren izena duen kiroldegia, zein bi frontoi —kanpoaldekoa eta estalia—.

Orain, Ugarteren udal taldearen erronka, bada, antolamendu plan berria onartzea da. Une honetan onarpen fasean dago, baina abuzturako finkatua egotea espero dute udal gobernuko kideek. “Azkenengoa 1998koa da, eta berria idazteko orduan lege berriak bete behar izan ditugu Bizkaiko Foru Aldundiak zein Euskal Jaurlaritzak onartu dezaten”.

Plan berri horrekin garapen eta hazkunde “handiegia” saihestuko dutela ziurtatu du Ugartek, “herriaren nortasuna aldatzea ekarri baitezake horrek”. Horrela, babes ofizialeko laurogei bat etxebizitza eraikitzea ezarriko du plan orokorrak, legeak udalari exijitzen dion gutxieneko zenbatekoa. Baina, bost etxebizitzako blokeetan banandurik eraikitzea aurreikusten da, “inguruko itxura gehiegi ez aldatu eta paisaiarekin bat egiteko”. Urteak falta dira proiektu horiek garatzen hasteko, hala ere.

Herrigunetik auzoetara

Agintaldi berriarekin beste hainbat proiektu ere sustatu nahi ditu udal talde berriak, edo gutxienez orain artekoari eutsi. Kultur arloan, adibidez, aurreko agintaldietan finkatu diren ekintza berberak antolatzen jarraitu nahi dute: bertso bazkariak, ikastaroak… “Euskara ikasteko ikastaroak ere ia osorik finantzatzen ditu udalak”, dio Ugartek.

Zerbitzu gehienak erdigunean badaude ere, Meñakabarrena eta Emerando auzoak ez ditu alde batera utzi nahi Ugarte alkateak. Horrela, kanpainan esandakoak betetzen saiatuko direla ziurtatu du. Haren esanetan, dagoeneko bide horretan ari dira beharrean. “Baina proiektu batzuk aurrera ateratzeko diru laguntzen menpe gaude guztiz, zaila da gauza batzuk udalak berak bakarrik finantzatzea”.

Emerandon egin nahi duten auzo etxea da horietako bat. Auzo hori Mungia eta Meñaka artean dago, eta, beraz, bi udalerriek adostu behar dute eraikinaren atontzea. “Bi herriok bizi dugun egoera ekonomikoa larria dela ikusirik ez da erraza izango, baina saiatuko gara”. Egoera hori izanik, gaur-gaurkoz lehentasuna, herrian dagoeneko badagoena mantentzea dela diola Ugartek, “inbertsioren bat bai, baina gutxi izango dira”. Auzolana ere aipatu du Meñakako alkateak; nahiz eta oraindik ez duten bereziki sustatu, etorkizunerako alternatiba izan daitekeela dio.

Ondo komunikatuta, lasaia

Ugarte betidanik bizi izan da Meñakan. “Agian horregatik izango da, baina nik ez diot alde txarrik ikusten herriari: inguru natural paregabea daukagu, behar ditugun zerbitzuak, Mungia, Bakio eta Bilbo hurbil ditugu…”. Hala ere, denak du bere ifrentzua eta alde txarren bila hasita, garraio publikoaren maiztasun eskasa aipatu du herriaren desabantaila gisa. “Egunero Bizkaibusen hiru autobus besterik ez dira igarotzen herritik, eta meñakarroi autoarekiko izugarrizko menpekotasuna sortzen digu horrek. Edonora joateko ia ezinbestekoa zaigu”, agertu du kezka.

“Herri oso lasaia da, baina aldi berean bizitasun izugarria du”. Modu horretan ikusten du Ugartek bere herria. Eta bisitarientzat ere zer ikusi badagoela ziurtatu du: hainbat baseliza auzoetan, mendi ibilaldiak egiteko aukera paregabea, Otune jauregia, elizak… “Meñakak asko eskaintzen du gozatzeko”.

75 urtez, martxoaren 5a gogoan »

Areetan zen Juan Azkarate 1937ko martxoaren 5 hartan. Han zuen kuartela Eusko Jaurlaritzak, eta instrukzio saioak egin behar zituzten bertan. Urtero-urtero egun horretan Matxitxakora doanean imajina bera datorkio burura: “Goizean ikusi genuen lehenengo gauza Gipuzkoa boua izan zen, sutan, portura sartzen. Hiru lagun hil zirela esan ziguten, atzeko kanoian zihoazenak. Horietako bat bermeotarra zen”. Momentu hartan, duela 75 urte, gerrara noiz bidaliko zituzten zain ziren Areetako kuartelean, “eta hori gogoan izaten dut urtero. Gogoan izan behar dela uste dut, garrantzitsua da gertatutakoa gogoratzea”.

1922. urtean jaio zen Juan Azkarate, Bermeon. Ludiko Atsegina ontzian hasi zen lanean, gaztetan. Txo lanak egiten zituen, “itsasora irteteari utzi genion artean”. 1936. urtean ontziak portuan luzerako atrakatu zituztela gogoan du, “gerrara zihoala esan zigun patroiak”. Honela edo horrela, bizimodua atera behar zuela dio Azkaratek, eta frontera joateko prest agertu zuen bere burua. “Gaztea nintzen, 14 urte nituen, baina hurrengo egunean Bilboko Carlton hotelean aurkezteko deitu zidaten; Espainiako Gerrra Ministerioaren ordezkaritza zegoen han”. Euskadiko Gudontzidiko buru Joakin Egiaren gutunagaz aurkeztu zen.

Jaurlaritzarekin Frantziara

Araba bouan sartu zuten, eta istriborrean zuen metrailadorearen balen zintaren ardura zuen Azkaratek; “15-20 bermeotar geunden Araba ontzian”. Bitartean, Areetan, instrukzio lanak egiten zituzten. Gau batean, motxila prestatzeko eta lorik ez egiteko agindu zieten. Faxistak Artxandan ziren zurrumurrua zabaldu zen. “Goizaldean etorri ziren gure bila, 03:00etan, eta bi autobusetan sartu gintuzten”. Santurtzin porturatuta zeuden Jose Luis Diez eta Ciscar itsasontziak hartzeko ahaleginean laguntzera zihoazen, baina hara heltzean bi ontzi errepublikanoak hartuta zeuden dagoeneko. “Hango eskifaiak errepublikanoei sabotajeak egiten zietela esaten zuten”. Jose Luis Diez ontzian geratu zen.

Faxistek Bilbo hartu zuteneko bezperan Campsan porturatu ziren haren itsasontzia eta Ciscar. “Eusko Jaurlaritzako kide guztiak eta haien senideak bi ontzietan sartu zituzten”. La Pallicera eroan zituzten (Frantziara, La Rochelle ondora). Atzerriko ontziek mugatuta zuten bertan porturatuta egoteko denbora: “Zortzi egunerako baimena genuen”. Han zirela, komandanteak eta tenienteak ontzia utzi zuten, eta mugaren bi aldeetara abisua eman zien errepublikanoei, eta errefuxiatuak La Pallicen zirela esan. “Berehala etorri zitzaizkigun ontziratutako pertsona guztiak handik atera behar genituela esanez. Gerrako errefuxiatuak zirela eta ezin genituela han gorde. Hamar minutu eman zizkiguten jende guztia ontzitik ateratzeko. Euren ondasun guztiak han utzita joan behar izan zuten. Ikaragarria da horiei guztiei ostu genien ondasunen zenbatekoa; garaiko lau milioi pezeta baino gehiago”.

Frantziatik Espainiara

Bitartean, gerrako ontziak zituzten zain, Bordele (Frantzia) inguruan. “Guri erasotzeari ekin zioten, eta guk kea botatzen genuen, haiek nahasteko”. Alde egitea lortu zuten eta Santanderrera (Espainia) joan ziren. Han, Espainiako gobernu errepublikanoaren komisario politikoak aginduta, Santoñara joan ziren Eusko Jaurlaritzaren bitartez ontziratu ziren guztiak. “Ordenantza sartu ninduten, Itsas Ministerioan. Baina ez nintzen konforme, eta Sardinero eta Santander artean zegoen Eusko Jaurlaritzaren kuartelera joan nintzen, Agirre lehendakariagaz hitz egiteko. Gerrara joateko beldur nintzen, 15 urte nituen, eta harrapatuz gero kartzelara sartuko ninduten, edo hil”. Gaixo agiria eman zioten, eta Xixonera bidali. Han, Mieres izeneko salgai itsasontzian sartu zuten Azkarate. Hala, Frantziara heldu zen, beste 3.000 lagunekin. “Bordelen txertoa jarri ziguten, eta Bartzelonara [Herrialde Katalanak] bidali”, gogoan du Azkaratek.

Kontzentrazio esparruetan

Gerrara joan gura ez, eta bizimodua nola atera zuen kezka bermeotarrak. “Ikasketaren bat hastea pentsatu nuen”, eta nautika eskolara bidali zuten, Lehendakariaren bitartez. “Baina bere garaian eskola ere ez nuen amaitu, eta ezin izan nuen ikasi”. Bartzelonako kuartel batera jo zuen; hara sartu eta hurrengo egunean gerrara bidaliko zituztela esan zieten. “Sukaldeko horma salto egin, eta alde egin nuen”. Biharamunean trena hartu zuen, Gironara bidean. Han, frontera joateko aurkeztu zuen bere burua. “La Garrigara bidali gintuzten. Ameriketako Estatu Batuek bidalitako 60 kamioi chevrolet zeuden han, eta gidari laguntzaile lanak egin nituen horietako batean. Frontera joaten ginen, bonbak eta armak eroatera”. Egiteko horrek, baina, bazuen bere arriskua. Hegazkinek bonbardatu egiten zituzten kamioiak. “Halako batean, Perpignanera helduta, soldadu senegaldarrekin egin genuen topo, eta haiek zein gendarmeek babestuta egin genuen aurrera”. Hiru egun egin zituzten oinez, Argelesko hondartzara heldu ziren arte. Bost hilabete egin zituen kontzentrazio esparruan. Madril oraindik hartu gabe zegoela, Argelesko kontzentrazio esparruan zirenak handik ateratzeko zerrendak egin zituzten. Txanda heldu zitzaionean Irunera eraman zuten, hango kontzentrazio esparrura. Hiru hilabete eman zituen han; “eta handik Larrinagara, hamabost egunerako”. Libre utzi zuten Azkarate, eta Bermeora bueltatu zen. 1939. urtea zen, eta gerra amaituta zegoen. “Herrian nintzela, gasolinaz busti eta niri su emateko gogoa zutela esan zidaten guardia zibilek”. Zapatuoro aurkeztu behar zuen bere burua; “ni amorratzeko eta kontrolatzeko zen”. Atunontzi enpresa baten jabe izatera heldu zen Azkarate, “baina krisiak gu ere jo gaitu”. Erretiroa hartuta, Matxitxakora joango da astelehenean, 75 urteok gogoan.

Manifestaziora deitu dute biharko Ondarroan, zazpi presoren alde »

Duela bi urte atxilotu zituzten Ibon Iparragirre, Xeber Uribe, Asier Badiola, Zunbeltz Bedialauneta, Untza Alkorta, Igor Martin eta Olaitz Lema ondarroarrak. Ordutik, behin-behineko espetxealdian daude. Laster izango dute epaiketa, eta manifestaziora …

Enpresa ertain eta txikiak eta autonomoak laguntzeko plana onartu du diputazioak »

Enpresa ertain eta txikiak zein behargin autonomoak laguntzeko 2012-2015 plana aurkeztu du, asteon, Bizkaiko Foru Aldundiak. Imanol Pradales Ekonomia Sustapenerako ahaldunak iragarri duenez, urte horietan 90 milioi euro erabiliko dira horretarako. Hiru ardatz nagusitara bideratuko dute diru hori: berrikuntzara, inbertsiora eta nazioartekotzera.

Berrikuntzarako, 60 milioi erabiliko ditu foru aldundiak. Imanol Pradalesek aurreratu duenez, “aurrenekoz sustatuko dugu zentro teknologikoetan enpresa proiektu berritzaileak garatzea, ezagutza berritzaile hori zentro teknologikoetatik enpresetara transferitu ahal izateko”. Aurreratu dute zenbateko horren erdia inguru Zornotzan dagoen Automozio Adimen Zentroa sendotzeko, handitzeko eta nazioartean zabaltzeko erabiliko dutela.

Enpresek duten finantzaketa arazoa bideratzeko, berriz, 16 milioiren funtsa izango du plan horrek. “Inbertsioaren arloan, behargin autonomoek eta enpresa txiki eta ertainek egiten dituzten inbertsioen finantza kostuak murrizteko diru laguntzak jarriko ditugu abian”, azaldu du diputatuak. Haren esanetan, egun enpresek duten traba handienetako bat da inbertsioetarako finantzaketa lortzea, “eta inbertsiorik barik ez da enplegurik sortuko”. Orotara, 600 enpresa ertain eta txikik eta 800 behargin autonomok jasoko dituzte laguntzok. 150 milioi euroren inbertsioa izango da, eta diputazioak uste du 12.000 lanpostu sendotuko direla gehienez. Pradalesek emandako datuen arabera, enpresa horiek ordezkatzen dute Bizkaiko enpleguaren %90 inguru.

Diputatuak esan duenez, ekoizten dituzten zerbitzu eta produktuen gaineko eskaria gutxitu zaie enpresa txiki eta ertainei eta behargin autonomoei, eta lehiakide gehiago agertu zaizkie. “Konponbidea? Merkatu berriak aurkitzea”. Uste du enpresa txiki eta ertainek zein autonomoek ere nazioartera jo behar dutela, enpresa handiek bezala. Horretarako, 14 milioi euroren diru laguntzak jaso ditu plan horrek.

Martitzeneko Gobernu Kontseiluan onartu zituzten plan hori garatzeko lehen bost dekretuak. Horiei esker, “premiazkoak” diren aurreneko 13,8 milioi euroak banatzen has daitezke dagoeneko. “Diru laguntzak banatzean, ez da aintzat hartuko enpresariak zein sektoretan lan egiten duen, baizik eta aurkezten duen proiektua zertarako den”.

Akordioa handituz

Duela urtebete sortu zen Enkarterri Group Enkarterriko Enpresa Elkartea. Zenbait erakunde publikok eta enpresak osatzen dute talde hori, eta eskualdean enplegua sortu eta ekonomia sustatzea du helburu. 55 enpresa dira kide. Gainera, asteon, Zabalgarbik, Cespak eta Euskadiko Kutxak ere taldearekin bat egingo dutela sinatu dute. Halaber, Alonsotegi, Balmaseda, Galdames, Gordexola, Gueñes, Sopuerta eta Zallako udalak ere partaide izango dira.

Bilbon 11.795 delitu egin ziren iaz, 2008az geroztik egon den kopuru txikiena »

Bilbon behera egin zuen iaz delitu kopuruak, 2010 urtekoekin alderatuta. Hain zuzen, %7,7 egin zuen behera delitu kopuruak, aurreko urtearekin alderatuz gero: 2010ean 12.774 izan ziren, eta, iaz, 11.795. 2008az geroztiko delitu kopururik txikiena izan da iazkoa. Udaltzaingoaren jarduera datuak aintzat hartuta Bilboko Udaleko Segurtasun zinegotzi Tomas del Hierrok emandako datuak dira horiek.

Del Hierro “pozik” azaldu zen, datuak zabaltzeko egindako agerraldian; haren esanetan, “Bilbo lehen baino seguruagoa da”. 2011n gertatutako delituei buruzko datuak ere zehaztu zituen. Hain zuzen, ondarearen aurkako delituak —delitu guztien %75 dira horiek— aurreko urtearekiko %12,5 murriztu ziren iaz. Atal horretan, autoen lapurretan eta indarkeria erabilita herritarrei egindako lapurretetan gertatu zen murrizketarik handiena. Hain zuzen ere, autoei dagokienez, %28 lapurreta gutxiago izan ziren iaz, eta, pertsonei indarkeria erabilita egindako lapurretei dagokienez, %20 gutxiago. Indarrez egindako lapurretek %15 egin zuten gora.

Barrutiei dagokienez, ondarearen kontrako delituek gora egin zuten Basurtu-Zorrotzan (%3) eta Otxarkoaga-Txurdinagan (%27). Gainerako barrutietan delituek behera egin zuten —%40, esaterako, Abandon, edo %15, Ibaiondon—, Bilboko Udalak emandako datuen arabera.

Andoni Olabarria Segurtasun zuzendariaren ustez, delitu kopuruaren beherakada Udaltzaingoak egiten duen “lan onari esker” gertatu da. Hala ere, haren ustez, herritarrek eurak ere kontu handiagoarekin ibiltzen dira, eta, besteak beste, ateak ondo ixten dituzte eta eskuko zorroak itxita eramaten dituzte.

Delitu kopuruak behera egitearen ondorioz, Udaltzaingoaren esku hartzeek ere behera egin dutela azaldu dute. Hain zuzen, 2011n, 2010 urtearekin alderatuta, %5 egin zuten behera, 90.086tik 85.326ra, hain zuzen ere. Atxiloketa gutxiago ere izan ziren: 287 gutxiago.

Gazteen “heziketa arazoak”

Del Hierro zinegotzia, baina, kezkatuta dago zenbait gaztek duten jarrera dela eta; “heziketa arazoak” dituztela deritzo. Haren arabera, ez dute udaltzainekiko errespeturik, eta jarrera hori are larriago bihurtzen da, haren esanetan, gauez eta asteburuetan. Joan den urtarrilaren 12an Errekalde auzoan udaltzain bik pairatu zuten erasoa arazo horren ondorio izan zela azaldu zuen.

Segurtasun kolektiboaren aurkako delituek ere gora egin zuten iaz: %12. Hazkunde hori bideko segurtasunarekin eta alkohol kasuekin lotutako delituak areagotzearen ondorio da. Hala ere, Segurtasun arloko zinegotzia pozik agertu zen harrapatzeak %4 murriztu zirelako, eta zaurituak eragin zituzten harrapatzeak, %11.

50 bertsolari ari dira Bizkaiko gazte talde onena izateko lehiaketan »

Bizkaiko zazpi eskualdeetako 50 bertsolari inguru lurralde horretako bertsolari gazte talde onena izateko lehian hasi berri dira. Joan den martitzenean hasi zuten aurtengo BBKren Bertsolari Gazteen Sariketa.Eskualde bakoitzeko taldeak sei bertsolarik …

Arrantzale erretiratuek euren bizipenak kontatuko dituzte Agurtzan »

Agurtza arrantza tekniken interpretazio zentroaren bisitek aurten pizgarri berezi bat izango dute. Izan ere, herriko arrantzale erretiratuek itsasoan izandako bizipenak kontatuko dizkiete interpretazio zentroa bisita gidatuen bitartez ikustera doazenei.

Eskarmentu handiko arrantzaleek bizitakoak entzuteko, ekainera arte itxaron beharko dute interesa dutenek, baina. Dena den, Agurtzan hasi berriak dira jada aurtengo bisita gidatuak.

Aurten, gainera, iaz baino erakustaldi gehiago antolatu dituzte bertan; 540tik gora, hain zuzen. Iaz, 2.218 bisitari izan zituzten interpretazio zentroan, Santurtziko Udalak emandako datuen arabera. “Urte honetarako, eskainitako bisita gidatuen zerbitzua hobetu eta bisitari gehiagok etorri ahal izatea errazteko asmoz, martxotik aurrera bisiten egutegi berria jarriko dugu martxan. Hori horrela, iaz 176 bisita gidatu izan genituen. Bada, aurten, 542 antolatuko ditugu”, iragarri du asteon Idoia Vizcaino Turismo zinegotziak.

“Iaz elementu hau —Agurtza interpretazio zentroari aipamen eginez— berreskuratu genuen, beti izan garena erakusteko: itsasoko herri bat, hain zuzen ere”, zehaztu zuen Vizcainok. Halaber, egitasmoa “beste jarduera batzuk osatzeko eskaintza turistikoa” dela ekarri zuen gogora. Azaldu zuenez, helburua da bisitariei “arrantza zer den eta Santurtzin betidanik zelan egin dugun lan erakustea”.

Martxotik maiatzera bitartean eta urritik abenduaren 9ra bitartean ondoko bisita egutegia aurreikusi du udalak: ostiraletan, 17:30ean; larunbatetan, 11:00etan, 12:30ean eta 17:30ean; igandetan eta jaiegunetan, 11:00etan eta 12:30ean. Aste Santurako eta ekaina eta iraila bitarteko hilabeteetarako, berriz, ondoko ordutegiak ezarri dituzte: astelehenetan, 11:00etan, 12:30ean eta 17:00etan. Asteartetik igandera, ostera, 11:00etan, 12:30ean eta 17:30ean. Bisitak taldean eta e0uskaraz, ingelesez edo frantsesez egiteko aurretik eskaera egin behar da.

1.000 milioi euro batzar eta kongresuei esker »

BILBO. 2007 eta 2011 artean Bilbon 5.168 kongresu, batzar, jardunaldi eta pizgarrietako bidaia egin dira, eta horietan 884.069 pertsona izan dira. Udalaren datuen arabera, pertsona horiek guztiak hirian 1.047 milioi euro gastatu dituzte. Krisi ekonomi…

Ingurumen baimena eman diote Vista Alegreri »

MENDEXA. Bizkaiko Foru Aldundiak ingurumen baimena eman du Mendexako Vista Alegre eremurako arau subsidiarioak aldatzeko. Hori horrela, Karraspio hondartzan 24 etxebizitza eta 125 autorentzako aparkalekua egiteko aukera bermatu du aldundiak. Lea-Artib…