Zortziaren bueltan »

Urduñan dena prest dago urteko asterik garrantzitsuenari hasiera emateko. Maiatzaren 8an Antiguako Amaren eguna ospatzen dute, eta ospakizun horren bueltan antolatzen dituzte jaiak: otxomaioak. 13an bukatuko dira.

Herri gehienetan bezala, txupinazoarekin hasiko da festa astea. Urduñarrek gaur emango diote su eurenari, 21:00etan. Ondoren, 22:00etan hasita. Tirikitrauki taldearen dantzaldia izango dute Foru plazan. Biharkoa azoka eguna izango da Urduñan. Charolais arrazako behien lehiaketa egingo dute goizean. Horrekin batera, baserriko produktuak, eskulangileenak eta makinak egongo dira ikusgai eta erosgai. 20:00etan Joselu Anaiak taldearekin erromerian dantzatuko dira urduñarrak; 22:00etan, herri eskolako jolastokian kontzertuak izango dira, autogestio bidez gazte asanbladak antolatuta.

Etzi, txistularien alardeak girotuko ditu Urduñako jaiak. 13:15ean eskainiko dute kontzertua, Foru plazako oholtza gainean. Arratsaldean, berriz, zezenketa mistoa egingo dute zezen plazan. Ivan Fandiño eta Ivan Abasolo herriko semeek lau zezen eta bi zekor jokatuko dituzte, hurrenez hurren. 19:00etan Gorka Aginagaldek umore ikuskizuna eskainiko du Foru plazan. 21:00etan, berriz, Arizgoiti taldea igoko da oholtzara, urduñarrak dantzan jartzeko asmotan.

Ama Birjina, ume eta helduak

Martitzenean, eguaztenean eta eguenean, Antiguako Amaren, umeen eta nagusien egunak ospatuko dituzte Urduñan. Maiatzaren 8an, bada, herriko udalbatzak parte hartuko duen meza nagusia izango dute, goizean. Arratsaldean, zirku tailerra (18:30), Kosmos orkestraren dantzaldia (20:30) eta Deabru Beltzak konpainiaren ikuskizuna (22:30) izango dira, Foru plazan.

Eguaztenean, puzgarriak, entzierroa, herri bazkaria eta dantzaldia izango dituzte Urduñako gaztetxoenek; den-dena eurentzat pentsatuta. Eguenean, berriz, adinekoak meza ostean bazkaltzera bilduko dira, eta arratsaldean dantzaldia izango dute.

EAJ eta AI, Erraldeko administraziotik kanpo »

DURANGO. Erraldeko administrazio kontseiluko azken batzarrean, Bilduren ordezkariek hiltegia berriz kapitalizatzearen alde egin zuten. Elorrio, Berriz eta Ispasterreko ordezkariek (EAJ) eta Abadiñoko Independenteek (AI), berriz, hiltegiaren likidazioaren aldeko jarrera agertu zuten. Hala, jeltzale eta independenteek administrazio kontseilua utzi dute.

Roscubas anaiek ikusle bat ekarri dute parkera »

Vicente eta Fernando Roscubas anai bikiek sortutako El espectador (Ikuslea) da Meatzaldea Goikoan berriki finkatutako artelanetako bat. Eskulturak altzairuzko oinarria dauka, eta haren norabidea ikustean dudak sortu zaizkie. Vicentek azaldu du horren …

Ondarearen gaineko errenta berreskuratuta, 40 milioi bilduko ditu foru ogasunak »

Herenegun hasi zen Bizkaian 2011. urteari dagokion errentaren eta ondarearen aitorpen kanpaina. Hain zuzen, aurten hori da berrikuntzetako bat; izan ere, Bizkaiko Batzar Nagusiek, abenduaren 28an Gernika-Lumon egindako osoko bilkuran, ondarearen gaineko zerga berriz indarrean jartzea erabaki zuten, 2011 eta 2012rako. Hala, hilabeteotan egin beharreko aitorpenean iazko ondarearen berri ere eman beharko dute bizkaitarrek. Bizkaiko Foru Ogasunak kalkulatu du 40 milioi bilduko dituela berreskuratutako zerga horri esker, eta 3.000 ondare aitorpen jasoko dituztela uste dute foru arduradunek. Bi milioi eurotik gorako ondare balioa duten zergadunek aurkeztu behar dute autolikidazioa. Aitorpen kanpaina ekainaren 29an bukatuko da.

Eguaztenean bertan, 223 milioi euro itzuli zituen ogasunak. Eurak egin eta zergapetuek oniritzia eman dieten aitorpenei dagokien zenbatekoa da. Aurten 265.000 bizkaitarrek jaso dute errenta aitorpena eginda, etxean. Orotara, 605.000 errenta aitorpen egingo dira bi hilabete eskas hauetan. Horietatik %80,33tan, ogasunak dirua itzuli beharko die zergapetuei. Alegia, 532 milioi euro ordaindu beharko ditu. 176 milioi kobratzea aurreikusi du, ordea.

PFEZari dagokionez, kenkariak direla eta, 700 milioi ez dituela kobratuko kalkulatu du ogasunak. Besteak beste, 65 urtetik gorako 133.000 bizkaitarrek 77 milioiren kenkaria izango dute. 216.000 bizkaitarrek 126 milioi ordaindu gabe utziko dituzte, euren kargura dituzten ondorengo senideengatik. Azkenik, 54.800 zergapetuk 53 milioiren kenkaria izango dute urritasunen bat dutelako.

Sindikatuen kexua

Iñigo Iruarrizaga Bizkaiko Ogasun diputatuak eguazten goizean egin zuen kanpaina hasierako ekitaldia, foru ogasunaren egoitza nagusian. Hori aprobetxatuta, ELA, LAB, UGT eta CCOO sindikatuek elkarretaratzea egin zuten. Besteak beste, “PFEZa eta beste zerga batzuk modu justu eta zuzenago batez” kudeatzeko exijitu zioten aldundiari.

Euren irudiko, “ezin sinetsizkoa” da beharginek PFEZaren bidez 4.308 milioi ordaintzea, kapitalaren eta sozietateen gaineko zergaren bidez 1.472 milioi euro jasotzen diren bitartean. “Hemen, nomina daukagunok baino ez ditugu zergak ordaintzen; ondare handia dutenek pribilegioak dituzte”, salatu dute. Gainera, diputazioa “iruzur egiten dutenen” alde dagoela iruditzen zaie.

Garaieratik datorren arazoa »

Zikoinek toki garaietan egiten dituzte habiak, kanpandorre, teilatu eta zutoin puntetan, besteak beste. Hegazti horien bizitokiak 400 kilo arteko pisua eta metro eta erdiko diametroa izan dezake. Dimentsio horren ondorio dira eraikinak hondatzea eta gizakiarentzat arriskutsuak gerta daitezkeen hainbat egoera sortzea. Pertsonek ez ezik, zikoinek ere istripuak izaten dituzte. Adibidez, argindar zutoinetan geldituta behin baino gehiagotan elektrokutatu dira. Bada, horri guztiari aurre egiteko asmoz, Urduñan dauden habiak toki seguruago batera aldatzeko asmoa du Bizkaiko Foru Aldundiak.

Urduñako lekualdatzea ez da izango Bizkaian egingo den aurreneko saiakera. Zornotzan ere ahalegindu dira aurreko urteetan. Durangaldeko herrian telefonia zutoin baten gainean egin zuten habia zikoinek, 2008an. Arrisku handia ekar zezakeenez, handik 150 metrora zegoen parke batean berriz jartzea erabaki zuten. 2010ean egindako aldaketak arrakasta izan zuen, hurrengo urtean habi berrira joan baitziren.

Urduñako aldaketarekin, berriz, ez zen gauza bera gertatu. Iaz ikastola baten ondoan zeuden bi habia ordezkatu zituzten, oinezkoentzat arriskutsuak zirela argudiatuta. Handik 170 metrora dagoen erlijio kongregaziora eraman zituzten, baina arrakastarik gabe, ez baitziren hara egokitu. “Batzuetan habiak garraiatzea ez da irtenbiderik egokiena. Horregatik, zenbaitetan lekuz aldatzea baino eraginkorragoa da habia kentzea eta hurrengo urtean zikoinek zer egiten duten ikustea”. Hitzok Jon Hidalgo Lurgaia fundazioko kidearenak dira — lehen Urdaibai fundazioa zenekoarenak—. Aurten, nolanahi ere, Urduñan egingo duten bigarren saioan, habietako bat lekualdatu egingo dute berriro ere.

Goranzko joera

Nahiz eta zikoinak ikusteak askori ilusioa egin, ez dira asko inguruko herrietan dauden bikoteak. Hala ere, azken urteetan hegazti horien kopuruak gora egin du nabarmen. 1989an, Araba, Bizkai eta Gipuzkoan hiru bikote baino ez zeuden; 2004an, ordea, 37 ziren. Bizkaiari dagokionez, hamazazpi bikotek egiten dute bisita udaberriro: Durango, Forua, Igorre, Mungia, Murueta, Plentzia, Urduña eta Zornotzako herritarren begiak dira horren lekuko zuzenak.

Hazkunde horretan berebiziko lana egin du Lurgaia fundazioak. Hidalgok esan duenez, fundazioaren helburua Urdaibai aldean zikoina zurien kopurua haztea zen. Hasieran zailtasunak izan arren, orain da lan horren emaitza ikusteko unea. “Hegaztiak ugaritzea zen gure xedea. Hasieran, Urduñan eta Durangon bakarrik zeuden. Egun, gero eta zikoina gehiago daude Bizkaian zein Kantabrian (Espainia)”, azaldu du.

Fundazioaren ugalketa proiektua bukatuta dago. Orain, erakundeei dagokie hegaztiei kontrol lana egitea. “Gure egitasmoa amaituta dago. Foruan kaiola erraldoietan urtebetez izan genituen zikoinak hemengo girora egokitzen”. Epea igarota, askatu egin zituzten haien jokaera zein zen ikusteko. Herriko baldintzetara ohitu, eta bertan egin dute habia ondorengo urtean.

Habia leku seguru batera mugitzea bezain garrantzitsua da sasoi eta modu egokian egitea aldaketa. Horregatik, kumeek sei aste inguru dituztenean egiten da, ekain aldera. Era berean, hegaztiak ahalik eta gutxien mugitzea komeni da. “Bizitoki zaharra dagoen inguruan jarri behar da bizitoki berria. Asko urruntzen bada, lekualdaketak ez du arrakastarik izango”, azaldu du Hidalgok.

Aurrena, habia berria eraiki behar dute arduradunek. Bizitokia zortzi eta hamar metro arteko garaiera duen zutoin baten gainean kokatuta egongo da. “Zikoinek oso toki garaietan egiten dute habia, altuerak segurtasuna ematen dielako. Bizileku berria ere antzeko baldintzetan eraiki behar da, bertan ugalduko badira”, argitu du.

Behin lekua erabakita eta makila jarrita, puntan metro bateko diametroa duen metalezko plataforma lau bat jarri ohi dute. Gurutzatutako makilak gainean ipini, eta goroldio, lasto edo lurrarekin atontzen da habiaren beheko aldea. Gerora, zikoinek eurek egokitu ohi dute beren erara. Hegaztiak tokiz aldatzeko garaian ezinbestekoa da kumeek gurasoak begi bistan izatea, bestela elkar ez ezagutzeko arriskua baitago. Era berean, bizitoki zaharra alboratzea ere komenigarria izaten da. Izan ere, zikoinen joera izaten da urtero-urtero habia toki berean jartzea.

25 urte euskararen alde »

Hau Pittu Hau egunaBilboHau Pittu Hau eguna ospatuko du bihar Bilbon, euskara bultzatzea helburu duen konpartsak, 25 urte euskarari bedar txarrak kentzen lelopean. Izan ere, 25 urte bete dira konpartsa sortu zutenetik. Urteurren biribil hori ospatzeko…

Xake maisuaren bila »

Xake txapelketa

Zornotza

Taktika, estrategia eta logika ezinbesteko ezaugarriak dira xakean jokatzeko orduan; eta hiru elementu horiek beharko dituzte Zornotzan lehiatuko diren 24 kideek. Izan ere, domeka honetan jakingo da Araba, Bizkai eta Gipuzkoako aurtengo xake txapeldunaren izena.

Xake Txapelketa Absolutuak 27. aldia du aurten. Astelehenean hasi zen, eta, aste guztia lehian ibili ondoren, etzi bukatuko da. Irabazleak 800 euroko saria lortuko du, eta Espainiako txapelketan zuzenean parte hartzeko aukera.

Lehian daudenek isiltasuna eta lasaitasuna eskertuko dituzte, baina edozein pertsona joan daiteke protagonistak ikustera Zelaieta zentroan. Gaur eta bihar, 16:00etan izango dira bosgarren eta seigarren txandak. Finala, berriz, etzi hasiko da, 09:30ean. Zornotzara joaterik ez duenak herriko xake klubaren webgunearen bidez ikus dezake txapelketa, zuzenean. Norgehiagokarekin batera, xakearen inguruko erakusketa bat egongo da. Han, hastapenetatik gaur arteko historia ageri da, xakearentzat garrantzitsuak izan diren une gogoangarriekin.

Maila ona

Zornotzan lehiatuko direnen artean maila ona dagoela antzeman daiteke. Horren adierazgarri da nazioartean ezagunak diren hainbat xakelarik parte hartuko dutela. Egungo txapeldun Santiago Gonzalez donostiarra da Bizkaiko udalerri horretan egongo diren xake maisuetako bat. Mario Gomezek ere parte hartuko du —2000. eta 2009. urteetan nagusitu zen—, eta Alejandro Francok ere ez du hutsik egingo —2008an eta 2010ean garaile izan zen—. Iñigo Martin gipuzkoarra, David Astasio arabarra eta Patrice Etxegarai lapurtarra ere txapelketa irabazten ahaleginduko dira.

Hainbat lurraldetako jokalariez gain, herriak ere izango du ordezkaritza. Izan ere, Zornotzako Luis Javier Ariasek, David Diezek eta Martin Albok lehiaketan parte hartu dute. Orain, taktika, estrategia eta logika modu onean lotzea falta zaie guztiei, ezaugarriok egokien uztartzen dituena bihurtuko baita Xake Txapelketa Absolutuko garaile, eta aurtengo xake maisu.

Vista Alegreko planaren aurkako protestak »

MENDEXA. Vista Alegren egin nahi duten proiektuaren aurka dauden Mendexako bizilagunek hainbat protesta egin dituzte Aste Santuan. Proiektu horren arabera, 28 etxebizitza eta Karraspioko hondartzarako aparkalekuak egingo dituzte han. Garraio publikoa …

%42 »

Elorrion, babes ofizialeko etxeetatik tasatuak direnak. Datozen zortzi urteetan Elorrion eraikiko diren etxebizitza babestuetatik %42 tasatuak izango dira.

Bilbon, iaz baino turista gutxiago, krisiaren ondorioz »

Mercedes Rodriguez Bilbao Turismoko zuzendariak jakinarazi duenez, Aste Santuan iazkoan baino bisitari gutxiago izan ziren Bilbon. Eustaten datu ofizialak esku artean izan baino lehen, adierazi du “pozik” egongo liratekeela turisten jaitsiera hori %…