Erraza entzuten, baina zaila ikusten »

Kukuek hau esan’ban: ‘Andra Marije/martikutik zortzi egunera ez ba’zue/nire kantue entzuten, egikezuez nire/ondra ta olatak'”. Labayru ikastegiak argitaratutako Domingo Zuluagaren Ibarrangelu kontu eta kantu liburuan jasotako kopla da. Datorren martit…

@sarean »

Bizkaiko Txakolinaren inguruko informazioa eskuratzeko, eta kide diren upategien berri jasotzeko, jo hurrengo webguneetara.

www.bizkaikotxakolina.org. Bizkaiko Txakolina sor-markaren ataria.

www.txakolingunea.com. Txakolingunearen webgunea.

MILA ARBOLA, BIZITZA OSPATZEKO »

6.000 intxaurrondo aldi berean banatuko dituzte bihar Zornotza, Durango, Forua, Getxo, Gueñes, Ispaster, Mungia eta Santurtzin. Zuhaitz Eguna egingo dute modu horretan. Landatu zuhaitz bat, landatu bizia lelo gisa hartuta, 12:00etan egingo dute banaketa masiboa. Irene Pardo Nekazaritza ahaldunak 1.000 zuhaitz banatu zituen martitzenean, Santurtzin —irudian—. Gainerako arbolak banatuko diren herrietara joateko deia egin du diputatuak.

@sarean »

Bizkaiko Txakolinaren inguruko informazioa eskuratzeko, eta kide diren upategien berri jasotzeko, jo hurrengo webguneetara.

www.bizkaikotxakolina.org. Bizkaiko Txakolina sor-markaren ataria.

www.txakolingunea.com. Txakolingunearen webgunea.

Etenik gabeko festa »

San Jose jaiakBilboDeustuarrek ez dute etenik hartuko asteburu honetan, eta San Jose jaien ospakizunei ekingo diete berriz. Gaur hasi eta domekara bitartean, egitarau zabala prestatu du jai batzordeak.Abestien doinuekin hasiko dute jardueraz betetako …

Bi urteren buruan bukatuko dira Artibaiko saneamendu lanak »

Bi urte barru bukatuko dituzte Artibai ibaiaren arroko ur zikinen sarea osatzeko lanak. Guztira, 6,4 milioi euroko kostua izango dute. Besteak beste, Berriatua eta Ondarroa artean bi kilometro pasatxo izango dituen kolektore bat egingo dute.Berriatuko…

“Interes ekonomikoen mozorropean urratu dituzte herritarren eskubideak” »

Sopuertan Lehen Hezkuntza eredu publikoan jasotzeko eskubidearen aldeko lanean ari da Txuma Murugarren. Musikaria eta Sopuertako Guraso Elkarteko kidea da. Argi du hezkuntza publikoa jasotzea eskubide bat dela eta hori lortu arte lanean jarraituko dut…

“Nahiko argi dugu belarra garbitzeko suen ondorioz gertatu direla suteak” »

Ekologistak Martxan kolektiboaren natura arloko kidea da Eduardo Renovales (Bilbo, 1973). Arduraturik daude martxoaren 9an Karrantzako zortzi gunetan piztu ziren suteengatik. Ordunte eta Armañon mendilerroetako hainbat guneri kalte egin die suteak. Horiek duten biodibertsitate balioagatik, babestutako eremuak dira biak.

Zehazki, zein gune kaltetu dira suteen ondorioz?

Karrantzan dauden Ordunte eta Armañongo mendilerroak kaltetu dira suteen eraginez. Guztira, 161 hektarea erre dira, 220 futbol zelaik elkartuta hartuko luketen eremua, gutxi gorabehera. Babestutako guneak dira Ordunte eta Armañongo basoak. Natura 2000 Sarearen barruan daude, eta Europaren intereseko toki izendapena dute.

Zer esan nahi du intereseko toki izendapena izateak?

Bizkaia pinu eta eukaliptoen paradisua da. Tokiko arbolak dituzten oso baso gutxi daude gaur egun, eta horietako bi ziren Ordunte eta Armañongoak. Tokiko biodibertsitatearen balioa gordetzeko sartu ziren Natura 2000 Sarean. Horretarako, inbertsioak egiten dituzte Europako Batasunak eta Bizkaiko Foru Aldundiak. 2012tik hona, adibidez, LIFE proiektuarekin 2,5 milioi euro baino gehiago eman zituzten baso horiek zaintzeko.

Oraindik ez dute argitu suteak nola sortu diren. Zer iritzi duzue zuek?

Abeltzaintza guneetan sortu dira suteak. Oraindik ez dago argi nork eragin dituen, baina guk nahiko argi dugu nekazariek garai hauetan basoak garbitzeko egiten dituzten suteen ondorioz gertatu direla. Martxoko hego haizeko egunak aprobetxatzen dituzte nekazariek, udaberrian haziko den belarra indar gehiagorekin haziko dela ziurtatzeko. Baina, sute horiek ondo kontrolatuta egon ezean, hedatu eta horrelako ezbeharrak gertatzeko arriskua dago beti.

Zer ondorio ateratzen duzue zuek?

Basoetan siku dagoen belarra kentzeko, beharrezkoa da beste formula batzuk erabiltzea. Egia da baserritarren ohiturak aldatzea oso zaila dela, baina badira belarra indarrez hazteko beste bide batzuk: sastrakak kentzeko makinak erabiltzea, adibidez. Garestiago izan arren, ez dago ezbeharrak gertatzeko arriskurik.

Nola konpon daiteke hori?

Beharrezkoa da nekazarien eta administrazioaren arteko harremana indartzea. Mendien kudeaketaren inguruan akordioak lortu behar dira. Nekazariak entzutea beharrezkoa iruditzen zaigu guri.

Zer kalte ekarri dute suteek, biodibertsitateari dagokionez?

Oraindik ez da kalteen balorazio zehatzik egin. Baina Karrantzako alkateak egindako azken adierazpenetan aitortu du balio handiko guneak kiskali direla. Ordunten, adibidez, lan handia egin da pagadiak leheneratzeko. Eta, alde horretatik, suteek eragindako kalteak ikaragarriak dira.

Zein urrats egin beharko lirateke baso horiek leheneratzeko?

Arbola guztiak landatu behar dira berriz ere, eta, horretarako, diru asko inbertitu behar da. LIFE proiektuarekin egindako inbertsioa ezerezean geratu da suteen ondorioz. Eta, leheneratzeari ekiteko, interesa behar da lehenengo. Gainera, kaltetuak ez dira izan basoak soilik; hain justu, han bizi ziren animaliei ere zuzenean eragin die. Neurriak hartu behar dira, horrelakoak gerta ez daitezen. Gure basoak babesten ez baditugu, galdu egingo ditugu.

“Bermeotar asko itsasoari begira geratu ziren, marinelen zain” »

Itsasoari begira liburua idatzi zuen Josu Munitiz bermeotarrak 2012an. Berezia izan zen liburua argitaratu zuen urtea, izan ere 100 urte bete ziren 1912ko galernatik. “Bermeon izandako zorigaitz guztietatik, garrantzitsuenetarikoa izan da hura”, gogor…

Garraio publikoaren politiken “porrota” salatu dute Bilboko auzo elkarteek »

2003 eta 2012 bitartean, garraio publikoak 9,7 milioi erabiltzaile galdu zituen. Hala baieztatu du Bilboko Auzo Elkarteen Federazioak Bilbo eta inguruetako garraio publikoari buruzko Liburu Zuriaren eguneratzearen berri ematean. Datuok jasota, garraio publikoaren alorrean egindako politiken “porrota” salatu dute.

Francisco Javier Muñoz auzo elkarteen federazioko presidenteak jakinarazi ditu, beste batzuekin batera, datuok. 2007 eta 2013 artean gauza azpimarragarriak gertatu zirela deritzo: “Batetik, behera egin zuen garraio publikoaren erabilerak; %7,8, hain zuzen. Hala ere, batez beste, garraio publikoaren kudeaketa duten enpresek %15,8 diru gehiago bildu dute, eta KPIak %10,9 egin du gora”. Langabeziaren gorakada ere aipatu du. “Bitxia da, krisi ekonomikoan murgilduta, erabiltzaileek behera eginda, diru bilketak gora egin izana”. Hori horrela izateko tarifak igo dituztela azaldu du. Gehien garestitu diren zerbitzuak trenetakoak izan direla esan du Muñozek: Renfe, FEVE, metroa eta tranbia.

Jaurlaritzaren 2002-2012ko plan gidatzaileak ezarri zituen helburuak paperean geratu zirela deritzo. “Ez dira bete. Asmoa zen ibilgailu pribatuaren erabiltzaileak garraio publikora bideratzea. Bilbon ikusi dugu 2008ra arte metroak irabazi dituen erabiltzaileak —13 milioi— Bizkaibus eta Renferi kendu dizkionak direla —6 milioitik gora, kasu bietan—. 2012ra bitartean, ordea, metroak berak ere galdu egin ditu erabiltzaileak. Ez da ikusi, ordea, Bilbora doazenei edo handik ateratzen direnei dagokienez, gutxitu egin direnik ibilgailu pribatuaren erabiltzaileek”. Bilbo barruan, ostera, bai, behera egin du autoan dabiltzanen kopuruak.

Muñozek berba egin du Bizkaiko Batzar Nagusiek eratu duten batzorde txostengileaz ere. “Helburua da garraioaren agintaritza bakarra sortzea”. Uste du interesatzen zaion erabiltzaileari abantailak emateko ahalmena izango lukeela erakunde berri horrek, eta aukera hori aprobetxatzea nahi luke. “Esaterako, Bilbora gehienak ibilgailu pribatuan joaten dira. Beraz, Bilborako garraio publikoaren prezioak murriztu daitezke, jendea erakartzeko”. Zehaztu du erabiltzaileak eurak ere ohitu egin behar direla garraio publiko batetik bestera aldatzera.

Horrez gain, “prezio bateratuak” eskatu ditu Bilboko Auzo Elkarteen Federazioak. “Ez da gauza bera Bilbora autobusez edo metroz joatea. Garraioaren araberako tarifak daude. Horrez gain, ibilbide horretan bi garraio enpresatako zerbitzuak hartu behar izanez gero, Barik txartela birritan balioztatu behar da, Bilbobusen kasuan izan ezik”.

Txartel bakar egokiaz

Txartel bakarrak, beraz, haratago joan beharko lukeela deritzo. “Jatorritik helmugara dagoen distantziaren araberako tarifa eskatzen dugu, garraiobide bat edo beste bat erabiltzen duzula ere”. Urteotako balantzeari “oso pobre” iritzi dioten arren, 2013an eta 2014an Barik txartelak “aldaketa txiki bat” ekarri duela aitortu du Muñozek.

Hobetzeko proposamena egin du: “Txartel bakar aproposa litzateke Bartzelonako probintzian dutena. Txartel horrekin batetik bestera joan zaitezke, jatorritik helmugara dauden kilometroen arabera eta igaro behar dituzun guneen arabera neurtuta. Distantzia batek prezio bakarra beharko luke izan, nahiz eta garraio bat baino gehiago erabili. Adibidez, Zornotzatik San Ignaziora (Bilbo) iristeko hau izan daiteke bidaia: Eusko Trenekin iristen zara Atxuriko geltokira, eta han autobusa hartzen duzu, eta, gero, metroa. Horrek prezio eta txartel bakarra izan beharko luke. Egun, hori ezinezkoa da: Eusko Trenek tarifa bat kobratzen dit, autobusak beste bat eta metroak beste bat, nahiz eta guztiak ordaintzeko Barik txartela erabili dudan”.

Bestalde, komunikazio eskasagoak dituzten eremuekiko zerbitzua indartu beharraz ere ohartarazi du. Besteak beste, Enkarterriren kasua aipatu du. “FEVEk oso zerbitzu txarra ematen die, eta garestia. Bizkaibusek erabiltzaileak lapurtu dizkio, eta lehia sortzeko geltokiak eta ordutegiak jarri ditu autobus zerbitzuak. Eremu horiek sustatzearen aldeko apustua egin behar da, eta beste leku batzuetatik soberan dauden baliabideak horietara bideratu”.

Bilbo hegoaldeko saihesbidearen, Artxandako tunelen eta antzeko azpiegituren alde Bizkaiko Foru Aldundiak egin ohi duen apustua ere salatu dute: “Horrelakoak ez dira eraginkorrak, eta garestiak dira”.