Lezama Bizirik taldeak HAPO berria kritikatu du »

LEZAMA. Eguaztenean onartu zuen Lezamako Udalak HAPO hiri antolamendurako plan orokor berria. Lezama Bizirik taldeak gogor kritikatu du, hainbat auzitegik bertan behera utzi dituzten eraikuntza arauak jasoak dituelako. Taldeak ohartarazi du LZPak uhol…

“Umeekin jokoak erabili behar dira zer gertatzen zaien jakiteko” »

Basurtuko Ospitaleko Psikiatria Zerbitzuko buruak, Miguel Angel Gonzalez Torresek (Bilbo, 1957), esperientzia handia dauka bere jardunbidean. 1986an hasi zen Basurtun lanean, eta, orain, adingabeentzako Osasun Mental eta Entzumen Urritasuneko Unitatean dabil beharrean; Araba, Bizkai eta Gipuzkoan martxan jarri den lehenengoa da. Komunikazio zuzena eta eraginkorra landu nahi dute, umeek eta nerabeek ahalik eta arreta onena jaso dezaten. Medikuen eta gaixoen arteko komunikazioan bitartekari lanak egitea izango da euren zeregina. Oraingoz, Bizkaian emango du zerbitzu unitateak.

Zergatik abiatu da unitate hau Basurtun?

Nik uste dut bi arrazoi daudela. Batetik, Bizkaian, Basurtuko Ospitalea umeen eta nerabeen erreferentziazko ospitaleratze unitatea da. Gainera, aspaldiko kontsulta anbulatorioa daukagu. Umeen eta nerabeen tratamenduan talde garrantzitsua garenez, zentzua dauka hemen sortzeak. Bestetik, pertsona gorren mundua eta keinu hizkuntza oso ondo ezagutzen duten bi lankide elkartu dira batera lanean. Hortaz, ospitaleko zuzendaritzak erraztasunak eman zizkigun, eta lanari ekin genion.

Zeintzuk izan dira proiektua martxan jartzeko erabili dituzuen baliabideak?

Baliabide berriak ekarri barik atera dugu proiektua. Hau da, genituen baliabideak erabili ditugu, eta horrek prozesua erraztu du gaur egungo egoera kontuan izanda. Ospitale honetan talde handia dugu, eta, ondorioz, gauza berriei ekiteko aukera ematen du; haur talde osoa tartean dago.

Entzumenari lotutako urritasunak goiz hautematen dira; batez ere, eskolan.

Adin goiztiarrean, pediatrek probak egiten dituzte entzumen arazoak antzemateko. Oso larriak ez baldin badira, umea eskolan hasiko da arazo horiek agertzen; adibidez, idazterakoan edo entzuterakoan ikusiko dira dituen oztopoak.

Zer desberdintasun dago nerabeen eta umeen tratamenduen artean?

Psikiatria oso eremu espezializatua da. Patologiak eta gaixoengana hurbiltzeko moduak oso desberdinak dira. Umeek ez dute helduek duten komunikatzeko gaitasun bera; beraz, psikologoak askotariko moduak erabili behar ditu umearengana heltzeko. Helduei galderak egiten zaizkie informazioa lortzeko, baina umeekin jokoak erabili behar dira zer gertatzen zaien jakiteko.

Entzumen arazoak dituzten umeek arreta berezia behar dute, eta, maiz, profesional falta sumatu ohi da.

Halaxe da. Osasun mentaleko miatze lanabesa hizkuntza da. Fisikoki, ez dugu ia ezer egiten; batez ere, hitz egitean datza kontua, eta interpretatzaileak behar ditugu komunikazioa egon dadin. Gauza bera gertatuko litzateke gure hizkuntza ez darabilen atzerriko pertsona batekin hitz egingo bagenu. Entzumen arazoak dituen ume batekin lan egitean, ezin da ñabardurarik galdu. Horrez gain, kasu askotan, interpretea umearen familiako kide bat da, eta horrek objektibotasuna galtzea dakar. Afektuagatik, maiz, senideak ez du dena behar bezala kontatzen, nahiz eta munduko afekturik handienarekin egin. Umeak berak ere gai batzuei buruz hitz egitea saihestu dezake interpretea bere ama edo aita delako. Nahiz eta horrela lan egin daitekeen, hobe da komunikazioa zuzena izatea, psikologo edo psikiatrarengandik umearengana.

Jarduera honen bidez, zein aurrerapauso lortzen dira?

Alde batetik, ebaluazio sakonago bat. Miaketa hobeagoa bada, arazoaren ebaluaketa zehatzagoa da. Uste dugu beste zentroetako osasun taldeak laguntzea izango dela geure egitekoetako bat. Guk xehetasunetan sakontzen lagunduko diegu ahalik eta ebaluazio osotuena lortzeko. Beste alde batetik, paziente batzuei guk egingo diegu jarraipen osoa. Tratamendu farmakologikoa eta psikoterapeutikoa geure esku egongo litzateke. Entzumen urritasunak dituen ume batekin komunikatu ezin bazara, tratamendu psikoterapeutikoa ezinezkoa da.

Zertan oinarritzen dira bi jarraipen horiek?

Jarraipen farmakologikoa diagnostikoaren araberakoa da: arreta desoreka, elikatze jokaeraren desoreka, ezaugarri depresiboak… Hala ere, umeekin medikamentu gutxiago erabiltzen dira; baina, behar direnean, horrek efektuen edo albo ondorioen segimendu bat behar du. Ume gorrentzako psikoterapia gutxiegi erabiltzen da profesionalen faltagatik. Psikoterapia elkarrizketan oinarritzen da; hizketa hori egiten ez baldin bada, ezin da jarraitu. Horrexegatik, keinu hizkuntza bikain erabiltzen duten gure bi lankideek badakite psikoterapia ondo egiten.

Kasuek ez dute zertan gora egin. Kalitatea kantitatearen aurrean.

Geure ekarpena ez da bolumenean oinarrituko. Lehenik eta behin, esan behar da entzumen urritasunak dituzten umeak jada zainduta daudela. Guk balio erantsi bat gehitu nahi dugu arretak kalitate handiagoa izan dezan. Hortaz, uste dugu umeen kopurua txikia izango dela, baina jasoko duten arreta garrantzitsua izango da eurentzat.

Zer izan behar da profesional on bat izateko?

Hasteko, ikasketa klinikoak izan behar dira. Horrez gain, keinu hizkuntza menderatu eta gorren mundua ezagutu behar da. Entzumen urritasuna duten pertsonen eguneroko oztopoak ezagutu behar dira gertutik.

JOSEBA GOTZON, KUTTUN GIROAN »

Joseba Gotzon abeslaria bertatik bertara ikusteko aukera izango da gaur, Barakaldon. Kontzertua “kuttuntasunean” emango duela iragarri du artistak berak. Eta izen hori eman dio gaurko ikuskizunari ere. Arimaktor salan emango du kontzertua, 20:30etik a…

“Bizkaiko golkoa euskal itsasgizonen galeraren lekuko bihurtu da” »

Margolanek istorio bat kontatzen dutela esaten dute. Pintura ukitu batzuekin, barneko ezinegona transmititzeko gaitasuna izaten dutela gutxi batzuek, eta urteek emandako esperientzia sumatu daitekeela haien begiradan. Jose Fernandez (Bilbo, 1944) arti…

Zerga iruzurra eta legezko iruzurra »

Bizkaian magnate gutxi dago”. Horixe izan zen PNVk erabilitako aitzakia 2008an Ondare Zerga ezabatzeko. Gezurra zen bere garaian eta gezurra da gaur egun ere. Orduan zein gaur egunean, Bizkaiko magnateek, izan badirela eta hain urriak ez direnak, ordaindu beharrekoa baino zerga gutxiago ordaintzen dute, horretarako aukera eman zaielako oraindik ere.

PNVk fiskalitateaz diharduenean, eta mundu guztia kontent mantentzeko asmoz, gauza bat esan eta aldi berean kontrakoa baieztatzeko gaitasun ikaragarria dauka. Hori dela eta, harrokeriaz amestu, eta esan dezake egun batean Ondare Zergari dagokionez Bilduri ezkerretik aurrea hartu diola, eta handik gutxira, errenta altuenei PFEZa %45tik %46ra igotzeari uko egiten dio, bildu beharreko diru kopurua urriegia izango dela argudiatuz. Antza, Bilbao jaunarentzat diru xehea da hiru milioi euroko bilketa.

Diskurtso bikoitz horren aurrean, askoz argigarriagoa deritzogu ahaldun nagusiaren alderdiko buruaren azalpenei kasu egiteari; Iñigo Urkulluk oso argi utzi zuen: “Gehiago irabazten dutenek gehiago ordaindu behar izatea demagogia hutsa da”. Argudio errepikakor eta, beraz, intentzioen salatari izanik, jakin badakigu ez zela lapsusik izan bere hitzetan.

Bizkaiko Aldundiaren 2013ko aurrekontua aztertzean agerian gelditzen den lehenengo gauza pentsamendu neoliberal honek dakartzan diru sarrera gabezia da, betiere, enpresaburu eta dirudunen mesederako. Horren adibiderik onena Aldundiak aurten enpresariei barkatuko dizkien 207 milioi euroak ditugu, gehienbat eraginik gabeko kenkari eta diru laguntza bidegabeetan oinarritutakoak.

Aurrekontuek islatzen duen beste adibide bat zerga ezkutuak Ondare Zergarengan duen eragina da. Bizkaiko Ogasunak egun indargabetuta dagoen eta soilik 2011 eta 2012 bitartean indarrean egon zen zerga horren ondorioa kalkulatu du. Aberatsenei 43 milioi euro barkatu dizkie, eta zergaren izaera injustua eta atzerakoia agerian utzi.

PNVren aurreko urteetako zerga erreformak desegitea beharrezkoa da, horietako bakoitzean Bizkaiko ogasunak dirua biltzeko ahalmena galdu duelako. Zerbitzu sozialak bermatu eta gizartea eraldatzeko balioko digun bilketa nahikoa izateko Foru Arauak aldatu beharra dago. Ez dezagun ahaztu fiskalitateak oso bide desberdinetatik arazo berberak jorratzeko ahalmena daukala. Etxebizitza alorrean adibidez, zerga politikak bigarren etxebizitza erosi nahi dutenen mesedetara egin daitezke, aspaldi egiten zen bezala, edo ostera, hutsik dauden etxebizitzak Ondasun Higiezinen Zerga igota alokairura bideratzeko erabil daitezke.

Gehiago irabazten edo gehien dutenei presio fiskala areagotzea ez dago PNVren lehentasunen artean. Horren ordez, Iruarrizaga-Bilbao tandemak bi ildoetako zergak eskaintzen dizkigu. Ildo batetik, soldatapeko arruntak doaz, zergak automatikoki ordaintzen dituztenak; beste ildotik, berriz, zergadun bereziak daude, Ogasunari gutxiago ordaintzeko moduen artean kartara aukeratu dezaketenak: aurrezki errentak %20an edo PFEZan elite mailako kirolarientzako errenta irregularrak, enpresetako mozkinak kalkulatzeko modua, kenkari kopuru izugarriak, Sozietate Zergaren gaineko erregimen bereziak edota zerga ezkutua edota enpresen Ondarearen Zergaren gaineko aberastasuna ezkutatzea. Iruzur fiskalari aurrea egitea bezain garrantzitsua da legezko iruzur horiek bukatzea. Eta egitekotan, noski, magnateren bat haserretuko da…

Enkarterriko euskaldunen sarea sendotu gura dute euskara plan berriarekin »

Enkarterriko Mankomunitateak euskara plana aurkeztu zuen atzo Zallako Kultur Etxean. Datozen hiru urteetarako euskararen esparrurako lehentasunak, lan ildoak eta egitasmoak bildu dituzte bertan. Herritarrek euskararekin duten sentsibilizazioa lantzea,…

Begirale soil bat »

Jakina da edozein gaitan zenbat eta gehiago sakondu orduan eta ezjakinago sentitzen dela norbera. Hitzez adierazi zuen artegatasun hori Sokratesek, ezin hobekiago: “Ezer ez dakidala baino ez dakit”.

Igandean, Michael Fagans argazkilari kaliforniarraren hitzaldi batera joan nintzen, Afganistango gerran ateratako fotografien inguruko gogoetak entzutera. Bakersfieldeko eliza anglikano batean izan zen berbaldia, eta, hiri honen idiosinkrasia pixka bat ezagututa, parrokia nahiko ezkertiar eta progresista dela esan behar dut. Gerora, endemas, lagun dudan elizako kide batek esan zidan parrokia horretan Afganistan eta, bereziki, Irakeko gerren kontra daudela. Halere, barrenak dardarka utzi zizkidaten han entzundako diskurtsoen oinarriek. Ez zen digeritzen erraza izan.

“Zer genbiltzan han babesten?”, galdetu zuen emakume zahar batek. Eta Fagansek erantzun: “Zer genuen han irabazteko?”. Gogoeta egitea beti da osasungarria, eta, are gehiago, mota honetako hausnarketak AEBak bezalako herrialde batean, non presidentearen puzker goiztiar xalo batek tsunamia eragin dezakeen Gazan, edo Ipar Korean, edo Iranen, edo…

Gehien harritu ninduena izan zen inork ere ez zuela ezbaian jarri gerra, kontzeptu gisa. Gainera, gu izenordea zerabiltzaten une oro, ez gobernua edo armada. Horrek ere kopeta ilundu zidan; haserreagatik baino deserosotasunagatik, esango nuke. Gerra baten kontra dagoen batek armadari buruz hitz egiterakoan “gu” esatea ez zait naturala egiten. Agian izango da euskal herritarra naizelako. Alegia, Estaturik ez izateak eta neure izenean diharduen armadarik ez ezagutzeak inkontzienteki neure burua debate moral horretatik at jarri duelako. Esan gura dut: euskal herritarrok kanpotik irizten diogula belizismoari, betidanik eta betiko zalditxo txuria izango bagina bezala. Ez baitugu herri bezala gerretan parte hartzen gaur egun; ez baitugu herri bezala suzko armarik erabiltzen gaur egun.

“Falazia bat da armadarik gabe bakea dagoela esatea? Eta gerra barik bakea dagoela esatea?”. Estimu handia diodan irakasle ez-gerrazale batek galdetu zidan, galdera baino baieztapen ukituarekin, esaldiok airean eskegiz. Grabitatea bezain ukaezin eta beharrezkotzat dute amerikarrek gerra? Axiomatzat al dute? Beldurra emango lidake horrek, eta amorrua. Baina oraindik ezin diot neure buruari erantzun; begirale soil bat baino ez naiz oraingoz.

Leku arriskutsuen mapa berrituko du udalak »

SESTAO. PPk proposatu eta alderdi guztiek babestu ostean, Sestaoko Udalak herrian dauden andreentzako leku arriskutsuen mapa berrituko du. Azkena duela hiru urte egin zuten. Udalak jakinarazi duenez, orduan aurkitu ziren 28etatik 19 dagoeneko hobetu d…

Gure auzokide eta auzoaren duintasunaren alde »

Urtarrilaren 17an eta 18an, Ertzaintza Deustuko Erribera eta Zorrotzaurre auzoko fabrika abandonatu batean sartu zen. Hainbat urte dira pertsona talde bat gure auzoko fabrika horretan bizi dela, oso egoera txarrean. Bertan zeudenek adierazitakoaren ar…

Kandelario eguna ospatuko dute bihar, Gernika-Lumon »

Bihar, Euskal Herriko eliza askotan kandelak bedeinkatuko dituzte, Kandelario egunaren harira. Sasoi batean, ohitura zen kandela horien negarrarekin etxekoak bedeinkatzea. Ekaitzak jotzen zuenean, gainera, piztu egiten zen, etxea babesteko asmoz.Gaur …