Parke eoliko berri bategatiko kezka »

Enpresa batek parke eoliko bat jarri nahi du Kantabria eta Bizkaia artean. Zer eragin izango duen ¬ęzorrotz aztertzeko¬Ľ eta berriztagarrien plana egiteko eskatu dute ekologistek. - Irakurri gehiago...

Goi tentsioko konexioa, etenda »

N. Salazar Orbe

Energiaren kontsumoari aurre egiteko premia elikatu dute erregai fosilak agortzeko mehatxuak eta berriztagarriak behar bezala antolatu eta kudeatzeko plan zehatzik ezak. Red Electrica de España (REE) eta Reseau de Transport d’Electricite (RTE) elkartuta sortu zuten INELFE, eta Gatika eta Cubeznais (Frantzia) goi tentsioaren bidez itsaso azpitik lotzeko proiektua dute esku artean. Berau defendatzeko hainbat argudio dituzte: argindarraren prezioa merkatuko duela eta segurtasun energetikoa bermatuko duela. Baita energia berriztagarrien integrazioa hobetuko duela ere. Proiektuak aurrera egiteko arazoak ditu, ordea. Oztopo handia aurkitu dute bidean. Enpresak berak aitortu du: “Azken azterketek zoruaren ezegonkortasuna utzi dute agerian Capbretongo [Frantzia] arroilatik oso gertu”. Hala adierazi dute ohar batean. Egoera horri aurre egiteko, arroila inguratzeko beste bideren bat aztertuko dutela iragarri dute, “irtenbide teknikorik egokiena” bilatze aldera. Proiektuaren bideragarritasun finantzarioa ez dagoela zalantzan adierazi dute, ordea. Egitasmoak aurrera jarraitzen du.

Proiektuaren aurka egon diren herritarrek hasieratik esana zuten Capbretongo arroila oztopo handia zela azpiegiturarentzat. Handik igaro behar zuen itsaso azpiko kableak. Gatikan Autopista Elektrikorik Ez elkarteko kide Aitor Urrestik eman ditu azalpenak. Ingeniari industriala da, eta ingeniaritza termikoko doktorea eta irakaslea EHUn. “Hasieratik jakina zen Capbretongo arroila zeharkatzea arazo bat izango zela. REEk aitortu zuen proiektuaren aurkezpenean. Hala ere, aurrera jarraitu dute proiektuarekin, bideragarria ote den ziur jakin gabe. Orain, badirudi proiektu osoa birplanteatu behar dutela, edo bertan behera utzi. Datozen hilabeteetan ikusiko dugu zer erabakitzen duten”.

Traba horren aurrean hainbat elkartek bat egin dute Gatikako egitasmoarekin, proiektuaren aurka indarrak batzeko: Gueñes-Itsaso autopista elektrikoaren aurkako herrien koordinakundea, Aragoi eta Herrialde Katalanetako Plataforma Unitaria contra la Autopista Electrica, Sustrai Eraikuntza fundazioa, Ecologistas en Accion de Sabiñanigo eta Ekologistak Martxan plataforma. “Interes ekonomikoak ingurugiroaren aurretik jarri eta eredu energetiko zaharkitu eta zentralizatua indartzen duten enpresei aurre egin nahi diegu, gure aldarrikapenak indar gehiagorekin gizarteratu ahal izateko”.

390 kilometroko goi tentsioko kableak lotu behar zituen Gatika eta Cubeznais. Lotura hori egiteko 1.750 milioi euroko aurrekontua aurreikusita zegoen. Europak 578 milioiko laguntza eman zion, azpiegitura elektriko bati inoiz emandako handiena. Proiektua gauzatuz gero, Espainiako eta Frantziako estatuen arteko trafiko elektrikorako gaitasuna ia bikoiztu egingo da: egungo 2,8 Gw-etatik 5 Gw-ra pasatuko da.

Capbretongo arriolaren sakonera eta han dauden itsaslaster indartsuek kable elektriko bat handik igarotzea zeharo arriskutsua dela hasieratik argi zegoela azaldu du Urrestik. “Horregatik, Europako Batzordeak 3,2 milioi euro eman ditu arroila zeharkatzeko aukerak aztertzeko. Harrigarriena da ateratako ondorioa hasieratik genekiena dela: arroila zeharkatzeko modu errazik ez dago”. Proiektuan egin beharko liratekeen aldaketek gainkostuak ekarriko dituztela iragarri du. “Gainkostu guztiak Espainiako estatuak ordainduko ditu, alegia, guk geuk”.

Proiektuaren sustatzaileen arabera, Frantziarekin lotura sendoagoa edukitzeak ahalbidetuko luke hango argindarra merke erostea, eta, hala, Espainiako estatuan prezioa jaistea. Eta energia berriztagarriak sobera daudenean, Frantziari saltzea. Hala gogorarazi du Urrestik. “Gainera, uneren batean estatuan argindar nahikoa sortzeko gai izango ez bagina Frantziatik ekar genezakeela diote. Egia esan, egoera hori ez da sekula gertatuko, estatuan argindarra sortzeko instalazio gehiegi dagoelako. Gure beharrak asetzeko behar dugunaren bikoitza, hain zuzen”.

Prezioen beherakada iragartzen duen argudioa ere ezeztatu du, orain arte gertatutakoak kontrakoa erakusten duela azalduta. “2015ean gurearen antzeko proiektua jarri zuten martxan Katalunian. Hark bikoiztu egin zuen orduan eskuragarri zegoen interkonexioa. Ordea, ez zuen eragin argindarraren prezioaren beherakadarik. Aitzitik, etengabe doa goraka. Gainera, berriztagarrien esportazioa handitu beharrean, urte berean hainbat parke eolikoren funtzionamendua gelditu egin zen argindarra sobera egon zen uneetan”.

Enpresen onura

Zer dago, orduan, era horretako proiektu baten atzean? “REE eta antzeko enpresen onura ekonomikoak handitzeko besterik ez luke balioko”. Azaldu du energiaren adituek ere berak lehenago aipatutako ondorioak plazaratu izan dituztela: “Interkonexio elektrikoak handitzeak ez luke ekarriko energia berriztagarri gehiago erabiltzea. Gainera, berotegi efektua sortzen duten gasen isuriak nabarmen handituko lirateke eta argindarraren prezioak gora egingo luke”.

Argindar konexio zentralizatuaren aldeko apustua ikusten dute hainbat adituk Europan. Kasu horietan, behar duten argindarra baino gehiago duten herrialdeetatik gabezia dutenetara eramaten da argindarra, goi tentsioko lineak baliatuta. Hurbileko kudeaketan, argindarra ekoizten den lekutik kontsumituko den eremura doa, zuzenean.

Zifrak eta hizkiak »

Igor Elordui Etxebarria

Zifrak eta hizkiak, gaztelaniaz Cifras y letras eta frantsesez Des chiffres et des lettres, 1990eko hamarkadako Espainiako eta Frantziako telebistetako saio ospetsua izan zen. Akordatuko zarete asko eta asko. Hamabosteroko zutabetxo honi izenburu bat jarri behar eta hori otu zait. Izenburu hotza da, zenbakiak direla esaten duten bezala, aseptikoa. Egia esan, dei niezaiokeen Elkartasuna ez da delitua, 47ak herrian, Bihar denok Bilbora edo halako zeozer: argiagoa, sakonagoa, sentituagoa… Baina, badaezpada, ikusten denez, oraindino komeniko da Espainiako Guardia Zibil, epaile eta enparauak despistatzeko moduko goiburua ipintzea.

Ortuko lana eta fenologia hautazko ikasgaiak dira Elorrion »

Peru Azpillaga Diez

“Badira hamar urte inguru Elorrioko Institutua Agenda 21eko proiektuan sartu zela”, hasi da azaltzen Xabier Rodriguez institutuko proiektu arduraduna. “Urtero, Durangaldeko beste zentroekin batera, gai bat hautatu, eta hori jorratzen dugu: iaz ekonomia zirkularra izan zen, eta, aurten, berriz, ekosistemak”. Ostera, gaiak “oso zabalak” direnez, zentro bakoitzak bere ikuspuntua txertatu eta bere lanketa propioa egiten duela erantsi du Rodriguezek: “Elorrio herri txiki bat da, badu bere industria, baina batik bat nekazari ingurua dela esan genezake; alde horretatik, guk orain dela bospasei urte egin genuen ikastetxean ortua jartzeko apustua”.

Karrantza, ura ordaindu ezinik »

Ibai Maruri Bilbao

Karrantzak ur edangarriarekin duen arazoa ez da berria. Hornidura arazoak ditu, eta kontsumo handia, Bizkaian abeltzaintzak garrantzi handiena duen herria delako. Baina, uda honetan, egoera larritu egin da, eta ezohiko neurriak hartu dituzte. Ez dute mozketarik egin behar izan; ura beste bide batzuetatik lortuta moldatu dira. Baina “kontsumo arduratsua” egiteko eskatu die herritarrei. Raul Palacio alkateak kezka agertu du datozen urteetan zer gerta daitekeen. Izan ere, klima aldaketaren ondorioz euri falta nabarmenagoa izan daiteke. Haren esanetan, egungo egoeran erantzukizun “handia” du Bizkaiko Foru Aldundiak, eta arazoaren konponbidearen parte izateko eskatu dio.

Urmaela lehortzen ari da »

Peru Azpillaga Diez
Aspaldi geratu ziren mutu Zugaztieta inguruko arrokak, Trapagaranen. Egunetik gauera, alde egin zuen danba hotsak, eta harriek hegan egiteari utzi zioten. Meatzaritzaren gainbeherarekin batera, itzali egin ziren Trianoko mendietako …

Euskara ikasi eta erabiltzeko kanpaina abiatu dute Bilbon »

Natalia Salazar Orbe

Hizkuntza batek munduaren ikuspegia osatzeko tresnak eskaintzen ditu; kultura batean murgiltzekoak, haren berezitasunak ezagutu eta ulertzekoak. Euskarak bide hori zabaltzen die euskal herritarrei. Haren erabileraren normalizazioa lortze aldera, asteon euskaltegietan izena emateko epea zabaldu dute. Euskara ikasi ez ezik, erabilera bultzatzeko kanpaina ere egin dute sustatzaileek. Bilboko euskaltegien sareak Euskaltegiak zabalik. 2019-2020 matrikula orain kanpaina abiatu du. Irailaren 30era arte egongo da izena emateko modua.

Ibilbideko lehen oholtza »

Ibai Maruri Bilbao

Helburu bi ditu Bilbo Uria Pop-Rock Lehiaketak. Batetik, gazteek osatutako musika talde hasiberriei bultzada bat ematea, euren ibilbidea hasten ari diren garaian. Bestetik, musikazaleei Euskal Herriko eta kanpoko talde berrien lehen pausoak eta haiek sortu dutena ezagutzeko aukera ematea. Asmo horrekin abiatu zen, atzo iluntzean, lehiaketaren 31. ekitaldia, Bilborock aretoan. Urriaren 4ra arte, 32 talde euren eskaintza berritzailea ezagutarazten ibiliko dira. Kontzertuak eguen eta barikuetan izango dira, 20:00etan. Sarrera doakoa da, aretoa bete arte.

Getxoko aisialdi eskaintzan euskara falta dela salatu dute »

I. Maruri Bilbao

Arte aplikatuak, kosmetika naturala, bitxigintza, aretoko dantzak, argazkigintza…: Getxoko kultur etxean 2019-2020ko ikasturtean eskainiko diren ikastaroetako batzuk dira. EH Bilduk ohartarazi duenez, guztiak erdara hutsean eskainiko dira. Euskaldunen hizkuntza eskubideak urratzen direla iritzita, egoera salatzea erabaki du. Change.org atarian sinadura bilketa abiatu dute. Eta kalean ere egongo direla iragarri du Nerea Guijarrubia zinegotziak. Besteak beste, Getxoko kultur etxearen atarian karpa bat ipiniko dute herritarren protesta bildu ahal izateko.

Herria kantuz saretzen »

Ibai Maruri Bilbao
“Ez genuen ezer berririk asmatu. Plentzian eta Euskal Herri osoan bada kalean kantatzeko tradizioa. Baina ikusten genuen asko galdu dela, bai kalean kantatzea, bai euskaraz kantatzea. Eta guk biak berreskuratu nahi genituen”, gogoratu du Jesus Romo Uriartek.