Ongizatearen bermatzaileak »

Herriak benetako bizitzeko espazio bilakatzeko bidean haurrek duten garrantzia azpimarratu dute Haurren Hiria sarearen sustatzaileek. Zortzi udalek bat egin dute jada umeen parte hartzea eta autonomia sustatzen dituen sarearekin, baina gehiago ere ari dira beharrean. - Irakurri gehiago...

Atxuri salgaiak banatzeko biltegi bihurtzea aztertzen ari da Bilboko Udala »

Natalia Salazar Orbe
Bilbo hiriko sinboloetako bat da Atxuriko tren geltokia. Eraikin historiko hori 1912an altxatu zuten. Durango, Donostia eta Bermeo lotzen ditu, tren bidez, Bizkaiko hiriburuarekin. Oraingoz. Izan ere, datorren urteko udazkenetik au…

Zientzien munduko txapelketako finalean izango da Begoñazpi ikastola »

Alaitz Armendariz

First Lego League txapelketa eskola zientziaren arloko nazioarteko lehiaketarik ospetsuenetarikoa da, eta Bilboko Begoñazpi ikastola norgehiagokaren azken fasera iritsi da. Robotekin lotutako proiektu bati esker lortu dute Txurdinagako ikastolako sei ikaslek finalera heltzea, eta horrekin mundu osoko 400 eskola talderekin lehiatuko dira Missouri estatuko Saint Louis hirian (AEB), apirilaren 26tik 29ra. Proiektua ahalik eta hobekien defendatzeaz gain, ikasleek eurek sortutako robota probatu beharko dute, lehiaketak mundu osoan erabili duen gaiarekin lotura duena: gizakien eta animalien arteko “aliantza”.

First Lego League txapelketaren sailkapen probak munduko 88 herrialdetan egiten dituzte urtero-urtero, 255.000 gazteren baino gehiagoren artean “bokazio zientifiko eta teknologikoak” iratzartzeko helburuarekin. Horretarako, berrikuntza, sormena, talde lana, komunikazioa eta arazoen konponketa sustatzen dituzten ikasketa esperientziak antolatzen dituzte.

Eskolako robotika, zientzia eta teknologia lehiaketaren munduko finalera iritsi aurretik, Faunity taldea osatzen duten Begoñazpi ikastolako sei ikasleek Soluzio Berritzaileen lehen saria irabazi zuten martxoan, estatu mailako First Lego Leagueren finalean. Lehiaketaren fase horretarako, supermerkatuetan erabiltzeko moduko poltsa biodegradagarriak sortzeko proiektu bat garatu zuten. Denda eta supermerkatuetara zuzendutako proiektu horren bidez ohiko plastikozko poltsek sortzen duten kutsadura bukatuko litzatekeela diote.

Estatu mailako finalean epaileek Begoñazpiko ikasleen proposamenaren “erabilgarritasuna” hartu zuten kontuan, ideiak era guztietako diziplina teknologiko eta zientifikoak barne hartzen dituelako; baita ekonomia, fisika, kimika, matematika eta hizkuntzak ere. Ingelesez aurkeztu zuten orduko hartan proiektua, eta AEBetan ere hala egin beharko dute. Sari horri esker, Begoñazpiko ikasleek Danimarkan maiatz amaieran jokatuko den First Lego Leagueko nazioarteko txapelketa batean parte hartzeko eskubidea irabazi zuten, baina, azkenean, Saint Louiseko finalera joango dira zuzenean, talde batek uko egin diolako AEBetara joateari.

Bere proiektuan, Begoñazpiko taldeak uretan disolbatzen den polibinilo alkohola (PVA) deitzen den polimero ez-toxikoa erabili du, denda eta supermerkatuetan kontsumitzeko moduko poltsa biodegradagarriak sortzeko. Ikasleek badituzte poltsa horiek dagoeneko, eta horiek merkaturatzeko prest agertu den Granadako Plasticos Alhambra enpresarekin harremanetan jarri dira.

Bilboko ikastolako ikasleen ekimen “berritzaile” horrek euriak sor ditzakeen arazoak konpontzen ditu denborazko patina baten bidez. Baita denden marken tintarena ere: Txinan ekoitzitako tinta biodegradagarri bat aurkitu dute. Poltsa berri horiek plastikoak sortzen duen kutsadura handia saihestuko lukete. Ikasleek egindako analisi baten arabera, ohiko poltsek 8.000 tona plastiko ez-degradagarri sortzen dituzte urtero.

Ez da lehen finala

Aste Santuko oporretan, Begoñazpiko ikasleak munduko lehiaketako prestaketa lanak amaitzen ibili dira ikastolan; robotarekin AEBetan egin beharreko aurkezpen eta lanak optimizatu dituzte, ahalik eta emaitza “onena” lortu ahal izateko.

Ikastolatik azaldu dutenez, norgehiagoka horren finalean parte hartzea “goreneko jazoera” da ikastegiarentzat. Gainera, nabarmendu dute ez dela izango mota horretako lehen finala; izan ere, 2016. urtean Global Innovation Award lehiaketako finalean parte hartu zuen AEBetako hiriburuan, Washingtonen. Lehiaketa bereko diziplina horrek proiektu zientifiko “berritzaileak” bakarrik ebaluatzen ditu. Orduko hartan, ikastolako paper zapi bustiak erabiltzea proposatu zuten Begoñazpi ikastolako parte hartzaileek; edredoiak edo berokiak ekoiztea lortu nahi zuten horrela.

First Lego League nazioarteko lehiaketako finalera iristea ahalbidetu dien proiektu honetaz gain, Innobasque euskal berrikuntza agentziak antolatzen duen txapelketa ere irabazi zuen, duela pare bat hilabete.

Bilbo iparraldea ere metrora batu da »

Aurreko larunbataz geroztik, Bilboko metro sareak sei geltoki berri ditu: 3. linea osatzen dute, eta Bilbo iparraldeko auzoei emango die zerbitzua. 5,8 kilometro luze da. Zortzi urteko atzerapenarekin inauguratu dute, eta 280 miloi euroko inbertsioa izan da beharrezkoa azpiegitura egiteko. - Irakurri gehiago...

Naxa, denda eta tabernei zabalik »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Leku pribilegiatuan dago. Arriaga parez pare duela, Areatzako zubiaren amaieran, Zazpikaleen eta Zabalgunearen erdian. Ibaiaren gaineko begiralekuan. Barnealdea eta kanpoaldea lotzen dituen arkupea ibaiertzeko pasealekuan b…

Etxegabeentzako aterpe bat irekiko dute Bilboko Erruki Etxean »

Natalia Salazar Orbe
Beharrizana duten herritarrei laguntza emateko asmoz sortu zuten Bilboko Erruki Etxe Santu eta Erreala. Kalean zeuden Bilboko txiroak eta baliabiderik gabeko umeak hartzeko jarri zuten martxan. Gerora, nagusiak eta umeak hartu izan…

Bertan behera utzi dute Huertakaren aurkako epaiketa »

Ainhoa Larrabe Arnaiz
Aurreko ostegunean, zita zuten Barakaldoko Ekologistak Martxan elkarteko kideek herriko epaitegian. Lutxana auzoan, Huertaka hiri ortuen egitasmoa lantzen ari dira 2013tik, eta, orubean etxebizitzak eraikitzeko egitasmoa dagoela e…

Etsipen oihuak telegrametan »

1936ko gerra Bizkaian (VIII): Abiazioaren erasoak. Aire erasoak izan ziren gailen Bizkaiaren aurka faxistek abiatutako erasoaldian. Bonbardaketen eraginez, 1937ko apirilaren 1etik 31ra bitarte, 2.436 herritar hil eta 1.606 zauritu ziren Bizkaian. - Irakurri gehiago...

Adierazpen askatasuna ez urratzeko aldarria »

Natalia Salazar Orbe

Adierazpen askatasunari Espainiako Zigor Kodeak ezartzen dizkion mugek hautsak harrotu dituzte. Interneten idatzitako iruzkinengatik askok eta askok deklaratu behar izan dute epaile baten aurrean. Ez nolanahiko epaitegi batean, gainera. Espainiako Auzitegi Nazionaleko aretoetan eserita aurkitu dute euren burua hainbatek. Hori gutxi balitz bezala, espetxe zigorrak ere ezarri dizkiete. Arrazoiak, antzekoak: sare sozialetan iritzia ematea, espetxetik atera den pertsona bati ongietorri mezu bat idaztea, txiste bat kontatzea edo iruzkin sarkastikoak egitea. Biktimekiko mezu iraingarriak idaztea edo terrorismoa goratzea leporatu diete gehienetan pertsona horiei. Akusazioak norbanakoen aurkakoak dira; beraz, bakar-bakarrik egin behar dio aurre norberak era horretako prozesu bati. Hori saihestu, talde barruko babesa areagotu, eta gisa horretako epaiketak salatzeko talde bat eratu dute: Armiarma operazioan auzipetuen absoluzioaren aldeko plataforma. Larunbatean egingo dute lehenengo ekitaldia: Adierazpen askatasunaren aldeko jardunaldia. Zorrotzako gaztetxean prestatu dute, aldarrikapen eta jai giroan.

Herri bazkariarekin hasiko dituzte jarduerak. Gero, auzipetuta dauden pertsonetako batzuek hartuko dute hitza. Jorge Correa da horietako bat; @Boro LH gisa da ezaguna. “Gure esperientziaren berri emango dugu. Gertatutakoari buruz zer-nolako analisia egiten dugun eta gure ustez horri guztiari eman beharko litzaiokeen erantzuna zein den azalduko dugu”. Eztabaidarako tartea utziko dute hizketaldi horiek, eta, ondoren, elkarretaratzea egingo dute. Jardunaldiak bukatu ondoren, kontzertuak izango dira gaztetxean bertan: Def Con Dos eta Take Warning taldeak ariko dira.

Sare sozialetan iruzkinak egiteagatik operazio haren lau faseetan atxilotu zituzten 76 pertsonetako batzuek osatzen dute plataforma. Leku anitzetako herritarrak elkartu dira bizitako egoerei eta etorkizunean sor litezkeenei erantzuna emateko.

Sinetsita daude iraingarritzat edo terrorismoaren gorazarretzat jo daitezkeen iruzkinak zigortu beharrean beste zerbait zigortu eta mugatu nahi dutela Interneten: kultura, kazetaritza eta aktibismo sozialean hainbat herritarrek egiten duten lana, hain zuzen.

Ideologia jakin bat jomugan

Salatu dute Armiarma operazioaren barruan atxilotu dituzten guztiek ezkerreko ideologia edo ideologia anarkista dutela. “Ez dago eskuineko edo eskuin muturreko ideologia duen atxiloturik. Ez Armiarma operazioaren barruan, ez Twitter edo Facebook sareetan iritzia emateagatik izan diren beste kasuetan”. Hala, neurri biko justizia salatu dute. “Bistakoa da ia legez kanpokoa dela ezkerreko ideologia izan eta jendaurrean hala adieraztea”. Haiek atxilotu eta zigortu egiten dituzte; aldiz,”eskuin muturrekoek mehatxu egin dezakete, edo sare sozialetan nahi dutena esan, frankismoaren biktimei barre egin… Ez zaie gertatuko ezer”.

Joan den abenduaren 16an Berlinen egin zuten atentatuan zauritu zen Iñaki Ellakuria bilbotarrari idatzitako mezuak dira horren adierazle. Twitterren, besteak beste, era honetako mezuak idatzi zituzten: “Ze pena ez zintuztela akabatu, inozo, izorra zaitez…” “Hurrengoan, zortea badago, eraman ezazu familia ere”. Hori eta antzeko beste iruzkin batzuk ez dituzte delitutzat jo. Hala ere, plataformako kideek ez dute nahi inor euren ideiengatik jazartzerik, ideologia bat edo beste izan: “Baina hau ez da bidezkoa”.

Erantzun baten beharra

Egoera horri erantzuteko beharraren ondorioz sortu dira plataforma eta larunbateko ekitaldia. Mozal legea deritzona baino lehenagokoak dira euren plataformaren barruan elkartu diren auzipetuen prozesuak. “Hala ere, Armiarma operazioek mugarria ezarri zuten. Horiek gertatu aurretik, inork ez zukeen pentsatuko txiste bat kontatzeagatik edo Twitterren zure iritzia emateagatik Espainiako Auzitegi Nazionalean bukatuko zukeenik. Operazio hori martxan jarri zutenetik, gauzek okerrera egin dute”. Are gehiago, haren esanetan, mozal legea indarrean sartu zenez geroztik. Hori dela eta, “premiazkotzat eta beharrezkotzat” jo dute legeok desagerraraztea. Baita herritarren segurtasunerako legea, Zigor Kodearen erreforma eta itun antiterrorista ere.

Plataforma eratu zutenez geroztik, propaganda, astintze eta salaketa lana egin dute, orain arte. Larunbatekoa izango da forma fisikoa izango duen lehenengo ekitaldia. Eta ez dute baztertu pauso gehiago ematea. Besteak beste, iritzi delituez akusatutakoen abokatuek manifestu bat egin dute: “40 inguru abokatuk sinatu dute”.

Nor bere zentsore

Armiarma operazioaren bigarren fasean atxilotu zuten Correa. Epaiketaren zain dago. LaHaine webguneko kazetaria da; informazio ofizialaz harago, mugimendu sozialen informazioa zabaltzen du bertan. “Ez dira ari ni jazartzen irainak idazteagatik, nire ideiengatik baizik: independentista, komunista eta gizarte mugimenduen webgune bateko kazetari izateagatik”.

Sare sozialek iritziak eta ideologiak hedatzeko ematen duten erraztasunaren beldur dira agintariak. Hala sinetsita dago bera. Teknologia berri horiek indarra hartu aurretik eremu jakin batzuetan landu eta ezagutzen ziren iritziei hegoak eman dizkiete, eta batetik bestera barreiatzeko moduan jarri. “Sare sozialetan eurei interesatzen ez zaien informazioa hedatzen da. Ez dute horrelakorik baimendu nahi. Gure kasuak eredu gisa erabili nahi dituzte, eta herritarrek beren burua zentsura dezaten lortu”.

Kazetari gisa, beragan, bederen, izan du eragin hori. “Gauzak zelan idatzi hausnartzen dut orain, berriz ere Espainiako Auzitegi Nazionalean ez bukatzeko. Sare sozialetan gauza bera gertatuko da”. Argi du: “Kontua ez da esan nahi dudana esaten ez dudala; baina ondo hausnartzen dut nola idatzi behar dudan”.

Asteazkenean itzuliko da »

Otxandion abiatu, eta Arabarako bidea hartu zuen atzo 20. Korrikak. Euskal Herriko herrialde guztiak igarota bueltatuko da Bizkaira. Mutrikuk Lea-Artibairi emango dio lekukoa asteazken goizean, eta ostiral gauean egingo du Gipuzkoarako bidea, Ermutik. - Irakurri gehiago...