Adimena, gurpil gainean »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Euren azkartasuna lehian jarriko dute ingeniaritzako ikasleek datozen egunetan; jakintza eta adimen azkarra gurpil gaineko abiadura eta energia eraginkorraren bidez frogatuko dute Deustuko Unibertsitateko Ingeniaritza Fakul…

Hitzarmena lortu dute kontserba eta gazigintza sektorean »

Asier Arrate Iruskieta
Itun kolektiborik gabe dago arrain kontserba eta gazigintza sektorea duela bederatzi urtetik, eta berriki hitzarmenerako akordio bat lortu dute. Sindikatuek “galzorian” ikusten zuten Bizkaiko ituna, Espainiako hitzarmenak irenste…

Bizkaiko kaleak ezin hustu »

Bizkaiko Foru Aldundiak azpikontratatuta dituen hainbat enpresatako langileak lan baldintzen «okertzea» salatzeko protestak egin dituzte azken urtean. Beharginen arabera, lan gatazketan erantzukizun zuzena du diputazioak, haren esku baitaude zerbitzu publikoak. - Irakurri gehiago...

Txakolinaren sorlekua, haren erakusleiho »

Natalia Salazar Orbe

Bizkaiko Txakolinaren sorlekuetako batean egun handia izango dute domekan. Lezamako Txakolin Eguna ospatuko dute herrian. Hamabosgarrena dute aurtengoa. “Txakolin ekoizleen lana eta txakolinaren mundua ezagutzera ematea du helburu nagusi”. Hala azaldu du Asier Saenz udaleko Kultur teknikariak. Mahatsaren salda zuriak gero eta arrakasta handiagoa du, eta gero eta ezagunagoa da. Azken uztaren ezaugarriak gogoraraziko dituzte etzi, eta ekoizleentzako “erakusleiho” bihurtuko da azoka.

36 saltokik osatutako erakustazoka aurkituko dute bisitariek. Herriko eta eskualdeko sei upelategiren uztek emandakoak aurkeztuko dituzte. Garkalde, Magalarte, Basalbeiti, Erdikoetxe, Sasines eta Bitxia ekoizleen txakolina izango da dastagai.

Lezamako Txakolin Egunaren bidez, “nekazaritzaren sektorean dihardutenei babesa” eman gura die Lezamako Udalak. Hala, bertako zein “ahalik eta gertueneko” ekoizle anitzek euren produktuak merkaturatzeko aukera izango dute domekan. Eztia, gazta, ogia, euskal pastela, barazkiak, loreak, kontserba produktuak, foie… Era horretako azoketan ohikoak diren elikagaiak aurkituko dituzte Lezamara joaten direnek.

Forman eta edukian azokotan ohikoa ez den elementurik ere izango da. Berritasun gisa, itsaskiak izango dira dastagai. Ez dituzte saltoki batean eskainiko, ordea. Food track deritzen furgonetetako batek eramango ditu itsasoko fruituak Udaletxeko plazara. “Dena den, txakolinari zabalkundea ematea da gure helburu nagusia. Gainerako guztia osagarria da”.

Omenaldia Sasinesi

Aurten, Sasines Larrabetzuko upategiari egingo diote omenaldia. “Historiko bat da Txorierrin, eta urteetan etorritakoa Lezamara, hainbat azokatara; oso ezaguna”. Plaka oroigarri bat jasoko du upategiko Ziriako Dañobeitiak.

Omenduaren antzera, gainerako bost upategiak ere oso ezagunak dira inguruetan zein kanpoan. “Hainbat sari irabazi dituzte. Munduan barrena dominak jasotakoak ere badira”.

Lau emakume enbaxadore

Lau emakume izango dira 2016an Lezamako txakolinaren enbaxadoreak. Udalak eta txakolin ekoizleek elkarlanean antolatzen duten egunean aukeratzen dute irudi sinboliko hori. Duela hiru urte ekin zioten izendapen horri. Orain artean, herriko bi kazetarik hartu dute kargua. “Aurten, Athleticeko jokalariak aukeratu ditugu. Emakumeen taldea hartu dugu. Goi mailan ari dira-eta, ligak irabazten”. Amaia Olabarrieta, Joana Flaviano, Leia Zarate eta Sara Barbosa lezamarrek hartuko dute erantzukizuna. “Kargu sinbolikoa da. Eurak omentzeko modu bat da, baita gure txakolina ahalik eta ezagunen bilakatzekoa ere”.

12:45ean irekiko dute, modu ofizialean, azoka. Hala ere, 11:00etatik aurrera aurkituko dute zabalik bisitariek. Kortxoa atera eta brindisa eginda modu ofizialean inauguratutzat emango dute. Bertso saio labur batek festa giroa emango die omenaldiari eta enbaxadoreen izendapenari.

Taloak saltzeko bi txosna prestatuko dituzte antolatzaileek. Eta mokadu bereziagorik eskuratzeko aukera ere izango dute bisitariek. Lezama Saretzen merkatari, enpresari eta saltzaileen elkarteak hanburger txikiak prestatuko ditu aurten.

Eguraldi ona izanez gero milaka bisitari erakartzen dituen eguna bihurtu da Lezamakoa. Hasieran, irail bukaeran edo urrian egiten zuten. “Uzta eguna zeritzon orduan. Baina garai horretan txakolin ekoizleak gogor ari ohi dira lanean. Haiek eskatuta erabaki genuen data aldatzea eta ekainean jartzea”. Urrian ere badute lehen sektoreari lotutako beste hitzordu bat: nekazaritza azoka.

Txakolin ekoizleentzako ere jai eguna izango da etzikoa. “Upategian urte osoan egindako lana plazaratuko dute”. Salmentetarako egunik aproposena izaten ez bada ere, txakolin egileei laguntzeko modu bat da. “Lezamakoez gain, Bilboko, Getxoko, Barakaldoko zein urrutiagoko bisitariak ere etortzen dira”. Jai giro aparta aurkituko dute, une oro musikaz lagunduta. Arratsaldeko bostak arte bermatuta dago festa.

Kalitatezko garagardo berritzailea merkaturatu du Urban Beerrek »

Berritzailea, modernoa eta kalitatezkoa. Halakoxea da Urban Beer garagardoa, Arantxa Jordek eta Iñigo Garciak amestutako proiektua. Gazteak eta ekintzaileak dira senar-emazteak. Hala azaldu du Jordek. Gaztetasun eta berritze nahi horrek beste garagardoetatik bereizten diren produktu aldaerak sortzea ahalbidetu diete. Artisau eran egindako garagardoak dira haienak.

Ingurunearekiko eta gizartearekiko konpromiso zorrotza darabil bikoteak, ekoizpena Zamudiora eramanda. Ekoizpen teknika tradizionalari eutsi diote: “Karbohidratazio naturala egiten dugu, karbono dioxidorik erantsi gabe”.

Garagardoa ekoizteko bertako produktuak erabiltzen dituzte. “Kalitate handiko lehengaiak dira. Eta ez dugu kostuak merkatzeko osagairik erabiltzen; gure garagardoen zaporea nabarmentzen dutenak soilik”.

Duela gutxi atera dira merkatura. Leku bat egitea ez dute izan lan erraza. Marka komertzialek menderatua dute dena. Baina badira garagardo berriak dastatzeko irrikaz dauden kontsumitzaile asko ere. “Produktu bereziak” dakartza Urban Beerrek: “Geure errezeta propioak lantzen ditugu. Estilo tradizionalari itzulia eman eta garagardo berritzaileak sortu gura ditugu, garagardoaren arima eta bihotza bilatu”.

Produktuari plus bat emango dioten ezaugarrien bila aritu dira etengabean. Lehengai onak erabiltzen dituzte horretarako. “Hori oso garrantzitsua da. Oinarria ona baldin bada, eta garagardoa egiten baldin badakizu, pentsa zer-nolako produktua atera dezakezun”.

Edari mota hori ondo baino hobeto ezagutzen dute. Atzerrira hainbat bidaia egindakoa da bikotea. “Artisau eran egindako oso garagardo onak edan ditugu kanpoan, eta hori gurera ekarri gura genuen”. Hain zuzen, Urban Beer sortzea horietako bidaia batean erabaki zuten. “Zeelanda Berrira eta Australiara egin genuen bidaian ostatua eta garagardotegia zituen leku bat aurkitu genuen. Asko gustatu zitzaigun, eta ideia Euskal Herrira ekarri behar genuela pentsatu genuen”.

Garciak aspaldi ekin zion garagardoa egiteari. Etxean egiten zuen, eta lagunen artean banatu. Bostonen (AEB) ezagutu zuen artisauen artean modurik artisauena garagardoa egiteko: etxerako kit bat baliatzen zuen horretarako. “Prozesua hobetuz joan zen, eta azterketak egiteari ere ekin zion”. Hala, pauso bat gehiago ematea erabaki zuten. “Etxea txiki geratu zitzaigun, eta maila profesionalean garatzeko erabakia hartu genuen”.

Lau aukera

Lau garagardo aldaera aurkeztu dituzte: Blonde Ale, Black Lager, Cream Ale eta Trigo. Horiak, ilunak, urre kolorekoak zein gariaren antzeko hori ilun koloreak dauzkaten produktuak prestatu dituzte. “Pilsner garagardo komertzialetatik desberdinak dira, baina edateko errazak. Herritarrek garagardo errazak baina kalitatezkoak proba ditzaten gura dugu”.

Kontsumitzaileei, sarri asko, kostatu egiten zaie etxeko produktuei aukera ematea. Jordek uste du garrantzitsua dela “garagardo asko eta estilo askotakoak probatzea. Asko dastatu dituzunean, badakizu zer den gustuko duzuna, eta zer ez. Sekretua da garagardoari arima jartzea. Eta pentsatzea: honek merezi du; honek ez”. Litro asko bota dituzte eurek ere gura zuten produktua lortu arte.

Zapore berriak dastatzeko eginahal horretan Euskal Garagardo Elkartearen barruan ere lanean ari dira. “Bertan egindako garagardoaren aldeko apustua egiten dugu”. Horrez gain, Eusko Jaurlaritzarekin batera Km 0-ko garagardo bat garatzeko lanean ari dira. Bertako ekoizleei lagunduta, %100 bertako produktua garatzeko ilusioz beterik daude Urban Beerren.

ESKAINTZAREN DATUAK

Ekoizlea. Urban Beer Bilboko garagardo artisauak.

Telefonoa. 661-87 25 48.

Eskaintza. 12 garagardo botilako kaxa: Blonde Ale, Black Lager, Cream Ale eta Trigo aldaerak.

Prezioa. 24 euro.

Webgunea. www.euskalherrikoplaza.com

Hiru gerra gainditu dituen lantegia »

Aitziber Laskibar Lizarribar

Gernikako trenbide ondoan, betidanik hor dagoela dirudien eraikina da Talleres de Guernica enpresarena. Zapala eta luzea, herriko belaunaldien joan-etorriaren lekuko izan dena. 1916ko maiatzaren 12an zabaldu zuten Gandarias familiakoek, eta, aldaketak aldaketa, duela ehun urteko leku berean jarraitzen du lanean. Industria makineriaren lantegi moderno gisa sortu zen, eta, mende bat geroago, puntako erreferente da oraindik ere industria munduan. Egoera berrietara egokitu, eta tornu bereziak ditu, egun, eguneroko ogi. Tamaina handiko tornu birakari automatikoetarako platerak egiten espezializatu da, eta horrek eman dio irauteko gaitasuna.

“Mende bat betetzea arraroa da enpresa batentzat”, diote Bizkaiko Merkataritza Erregistroan. Zenbat diren ez dakite erregistroan, baina “oso gutxi” izango direla ohartarazi dute. Izan ere, gaur egun martxan dauden enpresen %1,25 soilik sortu ziren 1975a baino lehen.

Garai onak eta txarrak. Denetarik igaro du lantegi zaharrak. 500 langile izan zituen urrezko urteak, eta krisialdiak ere izana da. Gerra garaietan ere zutik iraun zuen. Bi mundu gerrak eta 36koa pasatutakoa da. Gernikako bonbardaketa bizi izandakoa. Aldaketetara egokitzeko gaitasuna eta langileen irmotasuna jarri ditu arrakastaren oinarrian enpresak, baina zorte ona ere aldeko izan du zenbaitetan: 1937an, Kondor Legioak hirian jaurtitako bonbek ez zuten azpian harrapatu, adibidez; bonbardaketak suntsitu ez zuen Gernikako eraikin bakanetakoa da.

Martxa onean ari da lanean gaur egun ere. 40 langile ditu, eta espezializazioaren bidean jarraitzen du. Tornuentzako munduko plater automatikorik handiena egin zuen duela urte gutxi: zazpi metroko diametroa duena. Horretarako, 73 tona burdina urtu behar izan zituen 1.500 gradutan. Oraindik ere, munduan dagoen antzeko piezarik handiena da.

Ricardo Bastidarena

Eraikinak berak ere badu bere balioa. Ricardo Bastida Bilboko arkitektoak diseinatu zuen lantegia; Bizkaian ospe handia lortu zuten azpiegituren egileek. Bastidak diseinatu zituen, besteak beste, itsasontzi handiak azpitik igarotzeko zabaltzen zen Deustuko Zubia, Alondegia, Getxoko Punta Begoñako galeriak, eta Bilboko udaletxea bera.

Talleres de Guernicako kideen esanetan, ilusioz ospatu dute mendeurrena, eta are ilusio handiagoz begiratzen diote etorkizunari: Beste ehun urte “gutxienez” betetzeko nahiarekin.

Mila lagun bizi dira kale gorrian »

Natalia Salazar Orbe
Hogei etxegabe hil dira Bizkaian azken hamar urteetan. Kalean, kutxazainen batean edota abandonatutako etxeren batean aurkitu dituzte. Etxegabeei babesa emateko Beste Bi plataformak gogoan izan ditu horiek guztiak, eta hamar urteta…

Herritarrak “lozorrotik” ateratzeko, Zutik Sestao plataforma sortu dute »

Ainhoa Larrabe Arnaiz
Lozorrotik atera nahi dituzte herritarrak Sestaon. Azken urteetan egoera sozioekonomikoak nabarmen egin du okerrera ezkerraldeko herrian. Herri osoak nabaritu du hori. Baina egoera horri aurre egiteko, jarrera “pasiboa” izan dute …

Bidesarien zama bikoitza »

Usansolo eta Ermu arteko A-8ko bidesarien aurkako taldea osatu da Durangaldean. Bilbon lan egiten duten durangarrek 1.055 euro ordaindu behar dute urtean, eta «bidegabea» dela diote. - Irakurri gehiago...

Merkataritza guneei buruzko herri galdeketa eskatu dute Abadiñon »

Natalia Salazar Orbe

Abadiñoko Udalak Murueta auzoko lursail batzuei kalifikazioa aldatzeko harturiko erabakiak uste baino zalaparta handiagoa sortu du herrian. +Kaleartean plataforman batu diren merkatariek eta sindikatuek herri galdeketa eskatu dute. Lursail horiek lur komertzial moduan kalifikatzeak Durangaldearentzat “ondorio larriak” izango dituela uste dute. Hala, sinadurak biltzen hasi dira, herritarrek erabakitzea ahalbidetuko duen galdeketa eskatzeko.

Herri egitasmo hori udalaren osoko bilkuran aurkeztu ahal izateko, Abadiñon bozka dezaketen biztanleen %10en babesa behar dute. “550 sinadura inguru lortu behar ditugu”. Hala zehaztu du Ander Cimas Matienako merkatariak. Eta gehienak bihar lortu nahi dituzte, herrian festak ospatzen dituztela baliatuta. Maiatzaren azken aldera izango den osoko bilkura baino lehen denak bilduak izan behar dituzte.

Hiri Antolamendurako Plan Orokorra osatzeko prozesuaren barruan, ezer eraiki ezin den lurrak merkataritza lurzoru bihurtu gura ditu udalak. Prozesu hori guztia azkartu egin du, gainera. Mercadona eta Lidl han ezartzeko nahia dago presaz hartutako erabakiaren atzean.

Emaitzaz harago

Herritarrek Abadiñon Mercadona bat gura duten ala ez erabakitzea baino askoz gehiago da jokoan dagoena, Goretti Galan herriko merkatariaren aburuz. “Erabaki hau oso garrantzitsua da herriarentzat. Beraz, zergatik ez galdetu herritarrei?. Ondorioak ez dituzte pairatuko merkatariek soilik. Ezta Abadiñok bakarrik ere. Zaldibar eta Berriz ere herri txikiak dira. Eta horietan ere eragina izango du. Gure inguruan horrenbeste makrosupermerkatu baldin badaude, jendea ez da joango herrietako dendetara”.

Murueta auzoko lursailen kalifikazioa aldatzeak ondorio bikoitza izango lukeela dio plataformak. Batetik, aurrekari bat sortuko lukeela, “nahieran aukeratutako tokietan enpresa handien ezarpena errazteko orduan”. Izan ere, “udalak irizpide objektiborik erabili gabe eman eta kalifikatzen ditu lurrak”, Galanen hitzetan. Bestalde, iruditzen zaio luzera begira maila ekonomikoa murriztu egingo dela nahiz eta luze gabe diru sarrerak lortu. “Ondorioz, biztanleen erosahalmena ere murriztuko da”.

Arauak bi enpresa handiren mesedetan aldatzeak Durangaldeko biztanleen bizitza baldintzatuko duela sinetsita daude plataformako kideak. Hori dela eta, beharrezkotzat jo dute erabaki horrek herriaren baimena izatea “etikoki eta politikoki”.

Bizitza eredua kolokan

Cimasek eta Galanek argi azaldu dute merkatarientzako arazo bat izateaz gain Abadiñokoaren moduko erabakiek bizitza eredua jar dezaketela kolokan. Lehenengoaren esanetan, “komertzioa herriaren kanpoaldean jarriz gero, herritarrak etxetik autora joango dira, handik merkataritza guneetara, eta, horietatik, lanera. Era horretan, herriak, pixkanaka, hiltzen joango dira. Barakaldon eta Basaurin ikusi dugu hori”.

Segurtasuna ere izan du hizpide: “Zenbat eta jende gutxiago ibili herrian, orduan eta segurtasun gutxiago egongo da; argi gutxiago ere izango da kaleetan. Faktore askotan du eragina saltoki handien aldeko apustuak”.

Bestalde, Galanek kritikatu egin du horren azkar gauzatu izana Lidl eta Mercadonaren saltokiak jartzeko lurren kalifikazioa aldatzeko prozesua. “Egun batetik bestera egin dute hori, baina beste gauza batzuetarako oztopoak jartzen dituzte”.

Denetariko herritarrek osatzen dute +Kaleartean plataforma: Abadiñoko merkatariek; Dendak Bai, Euskaldendak eta kontsumitzaileen eta erabiltzaileen elkarteko kideek, eta EHNE, ELA, LAB, UGT eta CCOO sindikatuetako ordezkariek. Alderdiez harago doan egitasmoa dela argi utzi dute hala deitzaileek.