‘Slut blaming’

Alaitz ArgandoƱa Oteiza

Slut blaming termino anglosaxoia da, eta, zoritxarrez, egun hauetan bere esanahia oso presente dago bilbotarren elkarrizketetan. Bilboko lau bizilagun hil dituztela eta ikertzen ari diren beste lau pertsona hil direla jakiteak herritarrak hunkitu ditu. Baina askori gogoeta eragin digu albisteak zergatik ez dituen ireki albistegiak eta egunkariak. Ez da egon mobilizaziorik, eta erakundeek ez dute minutu batzuetako isilunerik egin. Badirudi, emakumeen aurkako indarkeria bezalako beste testuinguru batzuetan bezala, moralina puntu bat dagoela. Hori da slut blaming horrekin definitzen dena: emagalduaren erruduntasuna bezalako zerbait. Lehenik eta behin, biktimak ligatzeko aplikazio bat erabiltzen zuten homosexualak zirelako, eta, bigarrenik, badirudi arretatsuki biktima “erruduntzat” jo nahi dela ezezagun bati etxean sartzen uzteagatik. Pentsamolde hori ez da berria. Antzeko zerbait pairatu behar izan dute, halaber, behin erasoa jasan ondoren bi aldiz biktimizatu zituzten emakumeek, nola jantzita zeuden eta arrisku egoeran nola jarri ziren galdetu dietenean. Eraso bat eragiten ari balira bezala, biktimak izan balira bezala, baina errudunak ere bai. Horri gehitzen badiogu ligatzeko aplikazio bat erabiltzeagatik jasan daitekeen lotsa, biktimak babesik gabe geratzen dira gertatutakoa salatzeko.

Aplikazio eta sare sozialek, oro har, anonimotasun eta inpunitate sentsazioa sortzen dute, eta hori funtsezkoa da horrelako egoeretan. Horri gehitzen bazaio izenordeak erabiltzen direla ligatzeko orduan hautua ezkutatzeko, zailagoa da harremanetan jartzen zaren pertsona identifikatzea, erabiltzailea babesgabetasun egoeran utziz.

Beti bezala, denok dugu gertatzen ari denari buruzko iritzia, eta tertuliakide bihurtzen gara ezagutzarik gabe. Kontuan izan behar dugu LGTBI kolektibotik ahotsak entzuten ari direla seguru sentitzeko eta beraien aldarrikapenetan entzuteko eskubidea exijituz, bestela beti izango baitugu heteronormatibitatetik epaitzeko puntu bat.

Sare sozialak eta aplikazioen bitartez ligatzea eta pertsonek sexua izateko dituzten harreman modu guztiak, adostasun batetik sortuta badaude, errespetatu behar dira. Egun hauetan, sareetan eta beste foro batzuetan honetaz asko hitz egiten ari da. Adibidez, Twitterren gay komunitatetik sortu diren hausnarketak irakurri ditugu. Bertan, aplikazio horiek seguruak ote diren, noizbehinkako sexua bilatzen duena kritikatzea zilegi ote den eta ezertaz ezagutzen ez duzun norbaitekin sexua eta intimitatea izatearen kontzeptua bera osasungarria ote den galdetzen da. Nik, behintzat, behin betiko apustua egiteko unea dela argi daukat. Pertsona ezagunen edo ezezagunen arteko harreman seguruak eta adostuak sortzearen eta sexuarekiko errespetuaren hezkuntzaren aldeko lana egin beharko da. Hau da, erasotzaileak akabatzeko eta biktimak babesteko pausoak eman beharko dira, eta, horretarako, epaitzeari uztea ezinbestekoa da.