Berogailua jaitsi

Alaitz ArgandoƱa Oteiza

Tenperaturak gora egiten dit Josep Borrelli eta Ana Botini entzuten diedanean. EBren kanpo-politikarako goi-ordezkariak etxeetan berogailua jaisteko deia egin du, “Ukrainari eraso egiten dionaren mendekotasuna” murrizteko. Ondoren, Ana Botin Banco Santanderreko presidentea harro zegoen etxean berogailua 17 gradura jaitsi zuelako. Pandemia eta Ukrainako gerra aitzakiatzat hartuz, argindar konpainiak prezioak igotzen ari dira, eta familia askok ezin dute argiaren faktura ordaindu. Badirudi energiaren prezioaren igoerak ez duela sabairik ukitzen, eta hornidura falta izateko arriskua dago. Egoera horretan oinarrituta, gobernuek erabakiak hartzen dituzte, hala nola Alemanian ikatza erretzeari berriro ekitea, trantsizio energetikoaren aldeko apustuan atzerapausoa diren arren. Ez gara konturatzen itzulerarik gabeko puntu batera iritsi garela. Planetak ez du jasango egungo energia kontsumoaren eta ekoizpenaren erritmoari eustea.

Gerra politiko, ekonomiko eta energetiko honetatik, badirudi Errusia eta Ameriketako Estatu Batuak indartuta aterako direla, eta Europak, berriz, bere mendekotasuna erakutsi du. Espainiako Estatuak ez dirudi energia berriztagarrien aldeko apustua egiteko aukera aprobetxatuko duenik. Dituen baliabideak erabil ditzake, eguzki energia lortzeko. Energia publikoko enpresa bat sortzeko aukera mahai gainean jartzeko unea da, energia eskubide gisa bermatuko duena, eta ez negozio gisa. Agian, ate birakari askoren amaiera izango litzateke hori.

Berriz ere, gatazka bere onura handiez harrotzen diren batzuen poltsikoak betetzen ari da, eta ondorioak betikoek pairatzen dituzte, pobrezia energetikoa pairatzen duten familiek. Bilbon eta Bizkaian, familia asko ez dira gai beren etxeko beharrak asetzeko adina energia ordaintzeko, edo beren diru sarreren zati handiegia etxebizitzaren faktura energetikoa ordaintzeko erabili behar izaten dute.

Badirudi Europako Batzordeak merkatu elektrikoan esku hartzeko asmoa duela, baina neurriek hilabeteak beharko dituzte eragina izateko eta ez diote arazoaren erroari eraso egingo. Gainera, Espainiako patronalaren presidenteak uko egin dio energiaren prezioan esku hartzeari edo konpainia elektrikoen dibidendua mugatzeari. Bitartean, elektrizitatea %80 igo da hamabi hilabetean; butanoa, %30 eta gasolina, %52. KPIa %7,6raino hazi da, tasarik altuena 36 urtean. Igoera hauek eragin handia dute biztanleria pobretuenean edo prekarizatuenean. Egoera hau ez da merkatuaren emaitza. Gobernuak prezioak arautu eta espoliazioa gelditu behar du. Hori aldarrikatzeko, martxoaren 26an Bilboko kaleetan tenperaturak gora egingo du, hainbat kolektibok mobilizaziora deitu baitute. 18:00etan abiatuko dira, Arriagatik. Bada garaia herritarrek bat egin eta argiaren prezioaren igoerari galga jartzeko eta energia bermatuta izateko eskubidea defendatzeko.