Bizkaiko Hitza http://bizkaia.hitza.eus Bizkaiko astekaria Fri, 22 Feb 2019 00:15:00 +0000 eu hourly 1 http://wordpress.org/?v=4.0.1 Norabidea galdu gabe http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/norabidea-galdu-gabe/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Bird-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/norabidea-galdu-gabe/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:15:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=709d5493d56bcae1c89f91228839f355 Natalia Salazar Orbe

Paparreko kolore gorria bereizgarri duela, Euskal Herriarekin lotura estua duen hegazti gisa identifikatzen da txantxangorria. Euskararekin ere lotura handia dauka. Neguan Bizkaiko txoko gehienetan ikusten diren txantxangorriek, ordea, euskararik gutxi dakite. Gehienak Itsaso Baltikoaren inguruko herrialdeetatik etorritakoak dira. Hala azaldu du Edorta Unamuno Urdaibai Bird Centerreko teknikariak. Hegaztiei jarritako eraztunei esker jakin dute hori. "Negua igarotzera etorri dira Lituania, Letonia, Suedia eta Finlandiatik". Gautegiz Arteagan, Urdaibairen bihotzean dauden paduren gaineko begiralekuko adituek hori eta bestelakoak argitu dituzte urteetan egin dituzten ikerketei esker.

The post Norabidea galdu gabe appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Natalia Salazar Orbe

Paparreko kolore gorria bereizgarri duela, Euskal Herriarekin lotura estua duen hegazti gisa identifikatzen da txantxangorria. Euskararekin ere lotura handia dauka. Neguan Bizkaiko txoko gehienetan ikusten diren txantxangorriek, ordea, euskararik gutxi dakite. Gehienak Itsaso Baltikoaren inguruko herrialdeetatik etorritakoak dira. Hala azaldu du Edorta Unamuno Urdaibai Bird Centerreko teknikariak. Hegaztiei jarritako eraztunei esker jakin dute hori. “Negua igarotzera etorri dira Lituania, Letonia, Suedia eta Finlandiatik”. Gautegiz Arteagan, Urdaibairen bihotzean dauden paduren gaineko begiralekuko adituek hori eta bestelakoak argitu dituzte urteetan egin dituzten ikerketei esker.

Indar, ospe eta garrantzi handia hartu du naturaren begiraleku horrek. Ikerkuntzaren esparruan egiten duen lanak ez ezik, bisitarien gorakadak ere aitortza egin dio. Iaz, ia 40.000 lagunen bisita izan zuen: 39.292, zehatz esateko. Duela lau urte halako bi, ia. Bisitariak gehitu arren, ordea, erakundeen babesa galduz joan dira: 200.000 euroko diru saila jaso zuen zentroak hainbat urtetan —euren proiektuetarako hitzartuta zeukaten diru hori—; duela hiru urte, erdira murriztu zieten kopuru hori; eta, azken bi urteetan, laguntza oro kentzeko arriskuan izan dira. “Zaila egiten zitzaigun ulertzea, baina, azkenean, lortu dugu zerbait ematea”. Aurten, 60.000 euro emango dizkio foru aldundiak, eta beste 40.000 BBKren gizarte ekintzak.

Uste dute babesa murriztu dietela unean uneko arduradunek lehentasunak ezartzeko dituzten irizpideak aldatu direlako. “Ulergarria izan daiteke, baina badakigu nondik egiten diren murrizketak beti: kultura eta ingurumena izaten dira normalean zartakoa hartzen dutenak”. Hala ere, motibazio handiko lantaldeari esker, aurrera egin dute.

LAN ILDOAK

Urdaibai Bird Center bisitari zentro bat da. Irabazi asmorik gabeko Aranzadi zientzia elkarteak kudeatzen du. Hegaztiak, haien migrazioa eta bizi diren habitatak ezagutzeko zentroa da. Leku aproposa du horretarako; paduraren erdi-erdian baitago. Gai nagusi horren inguruan, hiru lan ildo ditu: ikerkuntza eta kontserbazioa, dibulgazioa eta ingurumen hezkuntza, eta turismoa.

Ikerkuntza eta kontserbazioa da ildorik garrantzitsuena. Hegaztiei jarraipenak egiteko hainbat proiektu darabiltzate esku artean. Eraztunketa bidezkoak dira batzuk, eta hegaztien kontserbazioa dute ardatz beste batzuek; arrano arrantzalearena, kasurako. Zientifikoki garrantzitsuak diren hainbat datu eskuratzen dituzte hala, baina informazioaren bestelako zabalkundeari ere garrantzi handia ematen diote: “Gure nahia da ikerketetatik ateratzen ditugun datu horiek jendeari modu erraz batean erakustea”.

Asmo horren bidez lantzen dute bigarren ildoa: “Jendearen aurrean modu erraz batean egiten dugu dibulgazioa”. Hegaztiak nondik nora dabiltzan ikus dezakete bisitariek, eta haien migrazioak ulertu. Gautegiz Arteagakoa bezalako Europa eta Afrikako beste 26 zentrorekin harremanetan daude, gainera; sarean konektatuta. Urdaibai Bird Centerren kamerak dituzte, eta paduretako irudiak grabatzen dituzte 24 orduz. Suedia, Frantzia eta Ingalaterrako zenbait zentrok ere gauza bera egiten dute. Bateko eta besteko irudiak ikusgarri dituzte zentro horietan. “Hala, hona etorri eta Suediako moduluari begiratzen badiogu, ikusiko dugu zero azpitik 16 gradu dituztela eta lakua izoztuta dagoela. Oso modu erraz eta bisualean erakuts diezaiekegu bisitariei zergatik dauden hemen hegazti asko eta ez Europa iparraldeko leku horietan”. Udaberri aldera, eguna luzatzen denean, aldaketak ikusiko dira: “Hemendik hegazti asko joango zaizkigu Europa iparraldera ugaltzera; eta hegoaldetik etorriko dira beste asko gurera. Horrelako gauzak erakusteko oso baliagarria da”.

Hirugarren hanka turismoari begira dago. Bisitari ugari erakartzen du zentroak. Hala ere, ez dute turismo masiboa bultzatu nahi. “Inguru honek bisitariak hartzeko ahalmen mugatua dauka. Espero dut ez gertatzea beste leku batzuetan gertatzen dena. Gaztelugatxeren adibidea hor dago. Hori ez da jasangarria”.

PROIEKTUAK

Hainbat proiektu dituzte martxan hegaztiei jarraipena egiteko eraztunak jartzeko. Deigarriena Izaroko irlan darabiltena da. Boluntario batzuek aste osoa ematen dute uhartean, txoriei eraztunak jartzen. Habitat askotako txoriekin ari dira lanean. Batez ere, txori txikiekin. “Hegaztiak harrapatzen ditugu, identifikatu, eta eraztun bat jartzen diegu. Hegazti bakoitzak bere zenbakia eta helbidea dauzka. Guk Aranzadi helbidea jartzen diegu”. Urtean 6.000 hegaztiri jartzen dizkiete eraztunak. Datu horiek Aranzadira bidaltzen dituzte, eta handik Europan dagoen zentral handi batera bideratzen dituzte. Europan ia bost milioi hegaztiri jartzen diete eraztuna urtero.

Eraztunak jartzeari esker, hainbat informazio lortzen dute. “Gure eraztunak dituztenei dagokienez, zenbat denbora bizi diren edo noiz etortzen diren jakin dezakegu, besteak beste”. Beste nonbaiteko eraztunak dituzten txoriak ere aurkitzen dituzte, ordea: “Kasu horietan, informazioa trukatzen dugu [eraztuna jarri dien zentroarekin]. Urteetan, apurka, datuak bildu ditugu. Hegazti horiek nondik nora ibiltzen diren aztertu dugu, eta, besteak beste, ikusi dugu migrazio prozesuetan zeintzuk diren haientzako leku garrantzitsuak”.

Hegazti horien kontserbazioan lan egiteko oso informazio baliagarria lortzen dute hala. Proiektu espezifikoak izaten dituzte horretarako; besteak beste, galzorian dagoen ur benarriza espeziearen kontserbazioari begira. “Oso txori txikia da, paduretan eta antzeko inguruetan ibiltzen da, eta Europan galtzeko arrisku handiena duten hegaztietako bat da. 9.000 bikote inguru bakarrik geratzen dira. Habiak egiten dituzte Polonia, Ukraina eta Errusiako inguru batzuetan. Afrikara bidean ateratzen dira leku horietatik. Eraztunei esker jakin da populazioa murriztu egin dela eta bizitzeko eta migratzeko padurak eta antzeko inguruak behar dituztela”.

Bertako eta inguruetako baserritarrek eta herritarrek biribiltzen dute hegaztien eta zentroaren arteko harremana. Baserrietako elaiak protagonista izan dituen proiektu bat garatu dute. “Udazkenean joaten ziren baserrietatik, baina ez genekien non pasatzen zuten negua. Baserritarrek ere jakin-mina zuten, familiako beste kide batzuk baitira hegazti horiek etxeetan”.

Urdaibain habia egiten ari ziren 25 bikote aukeratu zituzten, eta nondik nora zebiltzan aztertzeko gailu bat jarri zieten. Elaiak baserrietara itzuli zirenean, gailua zuenik bazegoen begiratzera gerturatu ziren. Informazio baliagarria aurkitu zuten. “Ikusi genuen Urdaibaiko elaiak bereziki Afrikako hiru herrialdetara joaten direla: Boli Kostara, Liberiara eta Angolara”. Istorio bitxi bat ere aurkitu zuten. “Muxikako baserri batera arra eta emea, biak etorri ziren bueltan. Guk dakigula, lehenengoz egin zitzaion jarraipena bikote bati, ikusteko elkarrekin egiten ote zuten bidaia. Bada, ikusi genuen elkarrekin ibili zirela. Biak joan ziren bide beretik Boli Kostako baso batzuetara. Negua elkarrekin pasatu zuten han. Arra emea baino astebete inguru lehenago itzuli zen Muxikara, lekua hartzera”. Bitxia izan zen. Izan ere, ordura arte pentsatzen zuten bakoitza bere aldetik ibiltzen zela migrazio sasoi horretan, eta gero baserrian elkartzen zirela.

Nazioarteko harremanari eta saretzeari oso garrantzitsu deritze Urdaibai Bird Centerrek. Ikasle gazteentzako proiektu interesgarri bat darabilte esku artean orain. Lanean ari dira Norvegiako delta batekin, Ingalaterrako bisitari zentro eta ingurune natural batekin, eta Portugalgo beste zentro batekin. Ikerkuntzari begira izan ditzakeen onurez gain, hezeguneek klima aldaketari dagokionez zer eginkizun duten aztertuko dute. “Batxilergoko bertako ikasleekin ari gara lanean. Aukera izango dugu Norvegiara joateko, eta hangoak hona etorri ahalko dira gure esperientzia ezagutzera”. Horrez gain, hainbat hezkuntza proiektu dituzte esku artean. Martxoan hasiko dira berriro Euskal Herri osoko ikastetxeetako ikasleak hartzen.

LANTALDEA

Egoera ekonomiko berriak baldintzatu egin du Urdaibai Bird Centerren funtzionamendua. “Urte osoan egunero zabaldu beharrean, egun batzuetan ixtea erabaki behar izan dugu. Langileriari dagokionez ere, murrizketak egin behar izan ditugu”. Hala ere, lanean buru-belarri jarraitzeko asmoa dute Gautegiz Arteagako zentroan. Umorerik ere ez dute falta: “Esaten dugu noizbait ateak itxi behar baditugu arrakastaz gainezka hilko garela”.

The post Norabidea galdu gabe appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/norabidea-galdu-gabe/feed/ 0
Baliteke faltsua izatea http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/baliteke-faltsua-izatea/ http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/baliteke-faltsua-izatea/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:14:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=94b99ffe658d372c87a9d35df6c2ee08 Nerea Ibarzabal

Izango zenuen honezkero kazetari alemaniar tranpatiaren berri. Claas Relotius Der Spiegel astekari sonatuko erredaktore kuttunetako bat izan da duela gutxira arte, hainbat sari jasotakoa bere erreportaje bikainei esker —CNNk urteko kazetari izendatzeraino—. Baina berarekin elkarlanean aritutako kazetari freelance batek, Juan Morenok, argitu duenez, erreportaje faltsuak idatzi izan ditu Relotiusek behin baino gehiagotan. Asmatutako pertsonaiak, izenak, gertaerak, elkarrizketak… istorioak eta hitz egiteko prest zeuden pertsonak aurkitzen zituen berak, gainerakoek lur agorra besterik ikusten ez zutenean. Zelan ez, ba? Imajinazioak ez baitu mugarik. Erredakzioko egiaztatzaileei ziria sartu zien hamaika aldiz.

The post Baliteke faltsua izatea appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Nerea Ibarzabal

Izango zenuen honezkero kazetari alemaniar tranpatiaren berri. Claas Relotius Der Spiegel astekari sonatuko erredaktore kuttunetako bat izan da duela gutxira arte, hainbat sari jasotakoa bere erreportaje bikainei esker —CNNk urteko kazetari izendatzeraino—. Baina berarekin elkarlanean aritutako kazetari freelance batek, Juan Morenok, argitu duenez, erreportaje faltsuak idatzi izan ditu Relotiusek behin baino gehiagotan. Asmatutako pertsonaiak, izenak, gertaerak, elkarrizketak… istorioak eta hitz egiteko prest zeuden pertsonak aurkitzen zituen berak, gainerakoek lur agorra besterik ikusten ez zutenean. Zelan ez, ba? Imajinazioak ez baitu mugarik. Erredakzioko egiaztatzaileei ziria sartu zien hamaika aldiz.

Azkenean Relotiusek berak onartu du gertatutakoa, eta dagoeneko ez da Der Spiegel-eko langile. Astekariak zelanbaiteko mezu edo abisuak aktibatu ditu sarean kazetari honek idatzitako erreportaje guztien gainean: Baliteke faltsua izatea.

Jendea aztoratu egin du notiziak: kolpe bat kazetaritzaren izen onari, gain-informazio honen erdian edozer egiten dela irakur gaitzaten, artikulu normalek ez digutela balio ez badute ezer oso berezirik eta modu oso berezian kontatzen… eta arrazoi dute, hein handi batean. Nik ere horixe pentsatu dut notizia irakurtzean, baina aztoramen maila baxuagoarekin, agian engainatua izatearen sentsazioa oso barneratuta daukadalako edo Alemania urruti geratzen zaidalako zentzu honetan. Nahiago dudalako kazetari bakar bat izatea gezurtia, ia xarmagarria iruditu dakidake ipuin kontalari bat egotea erredakzio bakoitzeko, baina bat bakarra baldin bada. Ez egunkari osoak, ez komunikazio talde osoak, ez ildo editorialak, nahiago dut horiek ez saiatzea ni engainatzen modu antolatuan, saiatzen diren bezala.

Egunkari denek dauzkate oso berba potoloak eta izen garden edo konfiantza-emaileak, Der Spiegel-ek bezala (Ispilua esan nahi du), eta Sagen, was ist da beraien leloa (Den hori esan), baina ez dakit zergatik tematzen diren batzuk oraindik egiaren kontzeptu kristalino eta puru hori transmititzen. Independentzia ekonomiko eta politiko faltak orrialdeak eta askatasuna lapurtzen dizkie komunikazio eragile gehienei, hori badakigu eta denok onartzen dugu jasoko dugun egia hainbat eskutatik pasatuta iritsiko zaigula, irakurlea zerbaitez konbentzitzeko helburu batekin gainera. Albiste hauei ez al diegu jarriko etiketatxoa gainean? Baliteke faltsua izatea. Baliteke titular honi 200 buelta eman izana egoera desitxuratzeko. Baliteke berez plazan ez egotea ia jenderik, baina kamerak angelua aukeratzea manifestazio jendetsu bat eman dezan, edo alderantziz.

Horregatik egiten dit grazia horoskopoa egunkari serioetatik kendu behar dela entzuten dudanean; bestelako albisteekin ere gezurra sinetsi edo ez erabakitzen egoten banaiz, zer axola dit Piscisi eguna zelan joango zaion irakurtzeak. Berdin dit fantasian bizitzeak neuk hala nahi badut, ez beste inoren interesez.

The post Baliteke faltsua izatea appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/baliteke-faltsua-izatea/feed/ 0
Bost urtez elkartasuna ardatz http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bost-urtez-elkartasuna-ardatz/ http://bizkaia.hitza.eus/files/40M-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bost-urtez-elkartasuna-ardatz/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:13:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=d9a5ff7f21f2d0ba0ac804da0f00ef22 Peru Azpillaga Diez
Bost urte bete dira 40 Minutu Rock elkartasun jaialdia sortu zenetik, eta, geroztik, milaka izan dira urtero Durangoko Landako gunean bildu direnak musikaz gozatzeko. Hortaz, asko izan dira urte hauetan bertatik igarotako norbanakoak, bai ikusle eta bai taldeak.

The post Bost urtez elkartasuna ardatz appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Peru Azpillaga Diez

Bost urte bete dira 40 Minutu Rock elkartasun jaialdia sortu zenetik, eta, geroztik, milaka izan dira urtero Durangoko Landako gunean bildu direnak musikaz gozatzeko. Hortaz, asko izan dira urte hauetan bertatik igarotako norbanakoak, bai ikusle eta bai taldeak, eta baita langile eta boluntarioak ere. Izan ere, aurreko lau urteotan 30.000 lagun inguru batu ditu jaialdiak.

Urte hauetan, izena ere aldatu du presoen eskubideen aldeko jaialdiak: Kalera Rock zen lehen, eta 40 Minutu Rock orain, presoen senitarteko eta lagunek egiten dituzten bisitetan haiekin egoteko duten denborari erreferentzia eginez. Aurten, Elkarrekin arnasteko ordua da lelopean, bost urteko ibilbidea borobilduko dute, eta, hori ospatzeko, jaialdia luzatu, eta, lehen aldiz, bi egunetako egitaraua osatu dute.

“Aurten, bosgarren urteurrena izanda, beste erronka bat ezarri genion geure buruari: sarri genuen entzuna nahiz eta musika eskaintza zabala egin jende multzo bat jaialditik kanpo geratzen zela, publiko gaztearentzako zelako batik bat”, azaldu du Aritz Maldonado 40 Minutu Rock-eko antolatzaileetako batek. Horregatik erabaki zuten ostiraleko egitaraua osatzea, jende horrek ere parte hartzeko aukera izan zezan. “Beste publiko bati bideratuta dago ostiraleko eskaintza”, zehaztu du Maldonadok.

Lehenik, Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoek umeentzako dantzaldia eskainiko dute, 18:30ean. Ondoren, 22:00etan, kultur diziplina ezberdinak nahastuz sortutako ikuskizun berezi bat izango da: Etxerako Giltzak. Preso, Iheslari eta deportatuen ausentziaz. “Durangoko bi dantzarik eramango dute obraren pisua, eta Nerea Ibarzabal eta Miren Amuriza bertsolariek eta Ines Osinaga eta Mikel Urdangarin musikariek jarriko diote doinua ikuskizunari. Gidoia Gotzon Barandiaranek prestatu du”, adierazi du Maldonadok. Hala, musika jaialdiak “urrun” geratzen zaizkion jende horrek edota bestelako kultura espresioak ere gustuko dituztenek izango dute 40 Minutu Rock jaialdian parte hartzeko aukera.

Gaurko ikuskizunen ostean, bihar, urtero bezala, kontzertuak izango dira egun osoan, 10:30etik aurrera. Jada lau urte daramatzate jaialdia hala antolatzen, baina, Maldonadok azaldu duenez, ez da beti horrela izan. Lehenengo urtean laburragoa izan zen, arratsaldez soilik, baina, izandako “arrakasta” ikusita, bigarren urtean jada goizetik egitea erabaki zuten. “Baimen kontuengatik, ezin ginen gauez gehiago luzatu, eta ikusten genuen bai kontzertuak ikustera etorritako jendeak eta bai artistek parte hartzeko gogoa zutela; horregatik erabaki genuen luzatzea”.

Bost urte hauetan jaialdiaren musika estiloa ere aldatu dela aitortu du Maldonadok: “Jaialdiak bilakaera propioa izan du. Lehenengo urtean oso rock markatuarekin hasi ginen, eta aurten, berriz, oso kartel heterogeneoa osatu dugula esango nuke, estilo asko uztartuz”. Rock, rap, oi, reggae, folk… zenbait estilotako taldeak batu dituzte bosgarren jaialdirako, eta aurtengo abestia egin duen taldea ere aniztasun horren adibide garbia dela deritzo Maldonadok: “Bad Sound talde iruindarrak egin du abestia. Egun oso modan dagoen estilo bat darabilte haiek, dancehall eta hip-hop erritmoak nahastuz, eta oso aukera aproposa iruditu zitzaigun”. Hasieratik “oso prest” agertu zirela erantsi du, eta denak geratu direla pozik emaitzarekin. “Bideoklipean, esaterako, jende askok parte hartu zuen, artista batzuek ere egin zituzten kolaborazioak, eta, oro har, grabazio prozesu guztia oso polita izan zen; giro aparta sortu zen guztion artean”.

Elkarlana oinarri

Aritz Maldonadok azaldu duenez, bera hasieratik dabil egitasmoa aurrera ateratzeko lanetan murgilduta; hain zuzen ere, orain dela bost urte baino gehiago musikazaleak ziren zenbait lagun bildu eta jaialdia antolatzea erabaki zutenetik. “Presoen eskubideen aldeko eta sakabanaketaren kontrako dinamikari musikaren bidez gure ekarpena egiteko aukera genuela ikusi genuen, eta buru-belarri hasi ginen jaialdia prestatzen”.

Lehenengo jaialdiak izandako arrakastaren ostean, proiektuarekin aurrera jarraitzea erabaki zuten, eta “arazoa” mantentzen den bitartean jarraitzeko prest daudela baieztatu du.

Hogei laguneko taldetxo bat hasten da urtero uda baino lehen batzen eta hurrengo jaialdirako xehetasunak prestatzen. Data hurbildu ahala gero eta jende gehiago inplikatzen dela dio. “Egunean bertan, laurehun pertsonak baino gehiagok hartzen dute parte hainbat txanda eginez: segurtasuna, sukaldea, barra… Haien ekarpena funtsezkoa da”.

Urteek aurrera egin ahala, jaialdia gero eta “egonkortuago” dagoela deritzo. “Urte batean izan ezik, beste guztietan ia sarrera guztiak saldu ditugu”. Taldeak ere bertan jotzeko prestasun handia izaten dutela erantsi du, “plaza ona” bilakatu delako. Maldonadok musikak jendea batzeko duen indarra azpimarratu du. “Ez dakit ondo zelan azaldu, baina musikak badu jendea batu eta mugiarazteko gaitasun berezi hori”. Argazkiak ikustea besterik ez dagoela deritzo: “Gazteak, elkartasun leloak aho batez abesten; hori da jaialdiaren lorpen nagusia, aldarrikapen hori zabaltzea eta egunak berak jendearengan uzten duen arrasto positiboa”.

Durangoko Landako gunean antolatzen den 40 Minutu Rock jaialdiak bi eguneko egitaraua izango du aurten.

Gaur

18:30. Umeentzako dantzaldia Pirritx, Porrotx eta Marimotots pailazoekin.

22:00. Etxerako Giltzak. Preso, iheslari eta deportatuen ausentziaz ikuskizuna.

Bihar

10:30. Hesian.

12:40. Nogen.

13:45. Brigade Loco.

14:50. Ezetaerre.

15:55. Huntza.

17:10. IRA.

18:15. Parabellum.

18:30. Gorpuzkingz.

19:30. Bad Sound.

21:55. Rude Pride.

The post Bost urtez elkartasuna ardatz appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bost-urtez-elkartasuna-ardatz/feed/ 0
“Galiziatik kanpo gehien bisitatu ditugun tokietako bat da Euskal Herria” http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/galiziatik-kanpo-gehien-bisitatu-ditugun-tokietako-bat-da-euskal-herria/ http://bizkaia.hitza.eus/files/40M1-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/galiziatik-kanpo-gehien-bisitatu-ditugun-tokietako-bat-da-euskal-herria/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:13:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=cdb92f018bcdeab9ccd313f66515aa56 Peru Azpillaga Diez

Bi agertoki eta hamaika talde; hamabi ordu baino gehiago, etenik gabe, zuzeneko musika entzuteko. Bihar, Durangoko Landako gunean artista eta musika estilo ugarik bat egingo dute, helburu bakar batekin: elkartasuna. Izan ere, 40 Minutu Rock jaialdiaren bosgarren edizioak, estilo ugari uztartuz, kartel "heterogeneoa" osatu du, eta horren adibide da, besteak beste, Ezetaerre taldea.

Rude Pride eta IRA talde madrildarrekin batera, Ezetaerre talde galiziarrak osatuko du Euskal Herritik kanpoko taldeen ordezkaritza 40 Minutu Rock jaialdian. Rap hirukote bat da Ezetaerre, eta Miguel Garcia (Coruña, 1994) da horietako bat. Jaialdiko antolakuntzaren deia jaso zutenean "birritan pentsatu gabe" onartu zutela aitortu du.

Hau ez da Euskal Herria edo Durango bisitatuko duzuen lehen aldia, ezta?

Hiru urteko ibilbidea du taldeak, eta zenbait aldiz jo dugu jada Euskal Herrian. Egia esan, Galiziatik kanpo gehien bisitatu ditugun tokietako bat da, Kataluniarekin batera. Are gehiago, urrian Durangoko jaietan jotzeko aukera izan genuen, Kulto Kultibo eta Aneguriarekin batera. Horretaz gain, Donostiako jaietan ere aritu izan gara, besteak beste.

Elkartasun jaialdi bat da 40 Minutu Rock. Horrek zer esan nahi du kanpotik datorren talde batentzat?

Bada, guretzat, gutxienez, ohorea da. Galiziatik gatoz, eta ondo ezagutzen dugu Euskal Herriko errealitatea. Badakigu zer den sakabanaketa, eta ezagutzen dugu euskal presoen egoera. Beraz, elkartasun hori nabaritu egiten da. Esan bezala, gu oso pozik gaude bertan egoteaz eta gure musika halako espazioetan ere zabaltzeko aukera izateaz. Azken finean, beste balio bat eransten diozu zure lanari.

Zer-nolako harrera egin dizue publikoak orain arte Euskal Herrian egindako kontzertuetan?

Ona izan da benetan. Lehenengo diskoa kaleratu genuenean etorri ginen lehendabiziko aldiz, eta oso esperientzia aberasgarria izan zen. Egia esan, etorri garen bakoitzean sentsazioak ikaragarriak izan dira, publikoak beti erantzun digu bikain, ezagutzen ez gaituen jendeak ere bai. Gertatu izan zaigu beste talde batzuekin batera jotzea eta zu entzutera etorri ez den jendeak zoriondu izana esanez aurrerantzean jarraitu egingo zaituela. Kulturalki oso esker onekoa da jendea, eta hori ez da toki guztietan gertatzen.

Durangon zuen kontzertura joaten denak zerekin egingo du topo?

Bueno, guk rapa egiten dugu, baina gure estiloa nahiko animatua da. Asko mugitzen gara, eta gure zuzenekoak nahiko kañeroak izaten dira. Erritmo biziak erabiltzen ditugu, eta abesti batetik bestera estilo aldaketa handiak egiten ditugu. Jendeak, normalean, ondo pasatzen du; ez da geldirik egoteko kontzertu horietako bat. Hitzak ere zorrotzak dira, eta, galegoz dauden arren, konturatu gara hemen ere baditugula gure hitzak abesten dituzten zaleak.

40 Minutu Rock jaialdiaren ostean, Euskal Herrian beste nonbait joko duzue?

Bai. Hurrengo asteak nahiko zoroak izango dira. Ostiral honetan [gaur], Gijonen (Asturias) arituko gara; larunbatean [bihar], Durangon, eta, horren ostean, Kataluniara goaz. Han, Bartzelonan joko dugu, eta, gero, Euskal Herrira itzuliko gara, Mafalda taldearekin batera hiru kontzertu emateko: 28an Bilbon, martxoaren 1ean Gasteizen, eta 2an Donostian.

Nolakoa da leku batetik bestera ibiltzea kontzertuak ematen?

Hiru urte daramatzagu, eta lehenengo diskoaren ostean jada hasi ginen zenbait tokitan kontzertuak ematen. Azken diskoa orain dela bi hilabete kaleratu genuen, baina arnasa hartu nahi izan dugu, eta geldialdian egon gara geroztik. Horregatik, gogo handiz hartuko ditugu berriz zuzenekoak. Egia da nekeza dela alde batetik bestera ibiltzea, baina, kontrara, oso esperientzia atsegina da eta motibazioz betetzen zaitu.

Zer asmo duzue etorkizunera begira?

Orain dela hiru urte abiatu genuen proiektua, eta oraindik asko dugu esateko. Adibidez, kontzertu bira honetarako zuzenekoa berritu egin dugu, eta ilusio handiarekin ekingo diogu. Abesti berriak alde batera utzi ditugu oraingoz, baina lan gehiago argitaratzea da gure helburua. Oso pozik gaude izandako bilakaerarekin, eta horri eustea espero dugu.

The post “Galiziatik kanpo gehien bisitatu ditugun tokietako bat da Euskal Herria” appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Peru Azpillaga Diez

Bi agertoki eta hamaika talde; hamabi ordu baino gehiago, etenik gabe, zuzeneko musika entzuteko. Bihar, Durangoko Landako gunean artista eta musika estilo ugarik bat egingo dute, helburu bakar batekin: elkartasuna. Izan ere, 40 Minutu Rock jaialdiaren bosgarren edizioak, estilo ugari uztartuz, kartel “heterogeneoa” osatu du, eta horren adibide da, besteak beste, Ezetaerre taldea.

Rude Pride eta IRA talde madrildarrekin batera, Ezetaerre talde galiziarrak osatuko du Euskal Herritik kanpoko taldeen ordezkaritza 40 Minutu Rock jaialdian. Rap hirukote bat da Ezetaerre, eta Miguel Garcia (Coruña, 1994) da horietako bat. Jaialdiko antolakuntzaren deia jaso zutenean “birritan pentsatu gabe” onartu zutela aitortu du.

Hau ez da Euskal Herria edo Durango bisitatuko duzuen lehen aldia, ezta?

Hiru urteko ibilbidea du taldeak, eta zenbait aldiz jo dugu jada Euskal Herrian. Egia esan, Galiziatik kanpo gehien bisitatu ditugun tokietako bat da, Kataluniarekin batera. Are gehiago, urrian Durangoko jaietan jotzeko aukera izan genuen, Kulto Kultibo eta Aneguriarekin batera. Horretaz gain, Donostiako jaietan ere aritu izan gara, besteak beste.

Elkartasun jaialdi bat da 40 Minutu Rock. Horrek zer esan nahi du kanpotik datorren talde batentzat?

Bada, guretzat, gutxienez, ohorea da. Galiziatik gatoz, eta ondo ezagutzen dugu Euskal Herriko errealitatea. Badakigu zer den sakabanaketa, eta ezagutzen dugu euskal presoen egoera. Beraz, elkartasun hori nabaritu egiten da. Esan bezala, gu oso pozik gaude bertan egoteaz eta gure musika halako espazioetan ere zabaltzeko aukera izateaz. Azken finean, beste balio bat eransten diozu zure lanari.

Zer-nolako harrera egin dizue publikoak orain arte Euskal Herrian egindako kontzertuetan?

Ona izan da benetan. Lehenengo diskoa kaleratu genuenean etorri ginen lehendabiziko aldiz, eta oso esperientzia aberasgarria izan zen. Egia esan, etorri garen bakoitzean sentsazioak ikaragarriak izan dira, publikoak beti erantzun digu bikain, ezagutzen ez gaituen jendeak ere bai. Gertatu izan zaigu beste talde batzuekin batera jotzea eta zu entzutera etorri ez den jendeak zoriondu izana esanez aurrerantzean jarraitu egingo zaituela. Kulturalki oso esker onekoa da jendea, eta hori ez da toki guztietan gertatzen.

Durangon zuen kontzertura joaten denak zerekin egingo du topo?

Bueno, guk rapa egiten dugu, baina gure estiloa nahiko animatua da. Asko mugitzen gara, eta gure zuzenekoak nahiko kañeroak izaten dira. Erritmo biziak erabiltzen ditugu, eta abesti batetik bestera estilo aldaketa handiak egiten ditugu. Jendeak, normalean, ondo pasatzen du; ez da geldirik egoteko kontzertu horietako bat. Hitzak ere zorrotzak dira, eta, galegoz dauden arren, konturatu gara hemen ere baditugula gure hitzak abesten dituzten zaleak.

40 Minutu Rock jaialdiaren ostean, Euskal Herrian beste nonbait joko duzue?

Bai. Hurrengo asteak nahiko zoroak izango dira. Ostiral honetan [gaur], Gijonen (Asturias) arituko gara; larunbatean [bihar], Durangon, eta, horren ostean, Kataluniara goaz. Han, Bartzelonan joko dugu, eta, gero, Euskal Herrira itzuliko gara, Mafalda taldearekin batera hiru kontzertu emateko: 28an Bilbon, martxoaren 1ean Gasteizen, eta 2an Donostian.

Nolakoa da leku batetik bestera ibiltzea kontzertuak ematen?

Hiru urte daramatzagu, eta lehenengo diskoaren ostean jada hasi ginen zenbait tokitan kontzertuak ematen. Azken diskoa orain dela bi hilabete kaleratu genuen, baina arnasa hartu nahi izan dugu, eta geldialdian egon gara geroztik. Horregatik, gogo handiz hartuko ditugu berriz zuzenekoak. Egia da nekeza dela alde batetik bestera ibiltzea, baina, kontrara, oso esperientzia atsegina da eta motibazioz betetzen zaitu.

Zer asmo duzue etorkizunera begira?

Orain dela hiru urte abiatu genuen proiektua, eta oraindik asko dugu esateko. Adibidez, kontzertu bira honetarako zuzenekoa berritu egin dugu, eta ilusio handiarekin ekingo diogu. Abesti berriak alde batera utzi ditugu oraingoz, baina lan gehiago argitaratzea da gure helburua. Oso pozik gaude izandako bilakaerarekin, eta horri eustea espero dugu.

The post “Galiziatik kanpo gehien bisitatu ditugun tokietako bat da Euskal Herria” appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/galiziatik-kanpo-gehien-bisitatu-ditugun-tokietako-bat-da-euskal-herria/feed/ 0
Egungo faxismoa izango du aztergai V. Rosa Luxemburg Konferentziak, gaur http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/egungo-faxismoa-izango-du-aztergai-v-rosa-luxemburg-konferentziak-gaur/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Rosa1-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/egungo-faxismoa-izango-du-aztergai-v-rosa-luxemburg-konferentziak-gaur/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:12:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=8a8be6f354fb8fa4645c9c2517acebfe Aitziber Laskibar Lizarribar

Faxismoa gaur eta hemen. Hori izango du hausnarketarako gaitzat Rosa Luxemburg Konferentziaren bosgarren aldiak, gaur, Bilboko San Frantziskoko auzo etxean. Nazioarteko egoeraren azterketatik hasi, eta etxerainoko bidea egingo dute 18:00etatik aurrera. Helburua argi azaldu du hizlari arituko den Yolanda Jubetok: "Gaur egungo faxismoari buruzko diagnosia egin, eta egoera horren aurrean zer egin dezakegun ikusi".

The post Egungo faxismoa izango du aztergai V. Rosa Luxemburg Konferentziak, gaur appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Aitziber Laskibar Lizarribar

Faxismoa gaur eta hemen. Hori izango du hausnarketarako gaitzat Rosa Luxemburg Konferentziaren bosgarren aldiak, gaur, Bilboko San Frantziskoko auzo etxean. Nazioarteko egoeraren azterketatik hasi, eta etxerainoko bidea egingo dute 18:00etatik aurrera. Helburua argi azaldu du hizlari arituko den Yolanda Jubetok: “Gaur egungo faxismoari buruzko diagnosia egin, eta egoera horren aurrean zer egin dezakegun ikusi”.

Jubeto bera Berlinen izan berri da Lorea Agirrerekin batera, Alemaniako hiriburuan urtero egiten den Rosa Luxemburg Konferentzian. Ehun urte bete dira Luxemburg hil zutela. Lehen mundu gerraren kontra izandako jarrera aktiboagatik eta iraultza sozialaren aldeko matxinada babesteagatik hil zuten, 1919ko urtarrilaren 15ean, bere burkide Karl Liebknechtekin. Emakume iraultzaile haren ekarpenak gogora ekarri eta munduko langileen aldeko gogoeta kritikoetan sakontzeko, topaketa arrakastatsuak egiten dituzte urtero Berlinen.

Elkargune hari begira abiatu zuten konferentzia Bilbon ere, duela bost urte, eta hasieratik izan dute Alemaniako dinamika bertatik bertara ezagutzeko irrika. Urte berezia aukeratu dute hartarako: mendeurrena. Eta han izan dira neoliberalismoari aurre egin beharrari buruzko eztabaidan.

Esperientzia kontatuz hasiko dute gaurko konferentzia Jubetok eta Agirrek, hasieratik oinarri izan duten begiradatik: feminismoa. Diaporama saioa egingo dute hartarako. Ondoren izango da hitzaldi nagusia, Hedoi Etxarteren eskutik.

Mehatxuak han eta hemen

Faxismoa hartzen ari den indarrak kezkatuta aukeratu dute aurtengo gaia. Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidentetzara iritsi zenekoa mugarritzat daukate, baina ez nazioarteko joeren inguruan kezka eragiten duen gertaera bakartzat: Jair Bolsonaro Brasilgo presidentea “mehatxutzat” daukate, eta Venezuelako egoera, larritzat. “Europan ere eskuma oso indartsu dago”, ohartarazi du Jubetok. Euskal Herrian “oso bizi dagoen zerbait” dela adierazi du. Nafarroa aipatu du bereziki: “Franco aspaldi hil zen arren, frankismoa ez da amaitu”. Iruñetik etorriko da, hain zuzen, gaurko konferentziako hizlari nagusia, Etxarte.

Luxemburgen garaiari erreparatuta, egungoarekiko antzak ikusi dituzte antolatzaileek: “Lehen mundu gerra amaitzean ere, faxismoa batu egin zen, eta mehatxua oso indartsu zegoen”. Gaurko antzera, Jubetoren esanetan. Horiek horrela, hausnartu eta neurriak hartu beharra dagoela uste du. “Funtsezko gaia da, mehatxu handia, eta eraldaketa sozialaren alde gaudenok zerbait egin behar dugu. Erne egon behar dugu”. Rosaren Lagunak eta Baskale elkartearekin batera konferentziaren antolatzaile den Ipes gizarte ikerketarako talde eragileak nabarmendu du formakuntza “ezinbestekoa” dela eraldaketarako, eta gaurko saioan parte hartzeko deia egin du.

Hizlari nagusien ondoren beste zenbait ere izango direla azaldu du Andrea Heuschmid Baskale elkarteko kideak. Inguruan bizi duten faxismoari buruzko ekarpenak eskatu dizkiete hainbat eragileri, eta bertan aurkeztuko dituzte bildutakoak.

The post Egungo faxismoa izango du aztergai V. Rosa Luxemburg Konferentziak, gaur appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/egungo-faxismoa-izango-du-aztergai-v-rosa-luxemburg-konferentziak-gaur/feed/ 0
Etxez etxeko langileek beste bost lanuzte egun iragarri dituzte http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxez-etxeko-langileek-beste-bost-lanuzte-egun-iragarri-dituzte/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Etxeko-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxez-etxeko-langileek-beste-bost-lanuzte-egun-iragarri-dituzte/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:11:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=6a5b22fe16945fbb4db550ccddb14eb4 Aitziber Laskibar Lizarribar
Urtebete baino gehiago daramate mobilizazioetan Bizkaiko etxez etxeko laguntza zerbitzuetako langileek. 21 greba egun egin dituzte dagoeneko. Baina haien egoerak ez du hobera egin, eta langileen eskaerak aintzat hartuko diren zantzurik ez da sumatzen oraingoz.

The post Etxez etxeko langileek beste bost lanuzte egun iragarri dituzte appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Aitziber Laskibar Lizarribar

Urtebete baino gehiago daramate mobilizazioetan Bizkaiko etxez etxeko laguntza zerbitzuetako langileek. 21 greba egun egin dituzte dagoeneko. Baina haien egoerak ez du hobera egin, eta langileen eskaerak aintzat hartuko diren zantzurik ez da sumatzen oraingoz. “Zerbitzua ematen duten patronalek eta zerbitzuaren titularrak diren udalek beste alde batera begiratzen jarraitzen dute”, salatu dute Veronica Medinak eta Carmen Rodriguezek, ELA, LAB, UGT eta USO sindikatuetan afiliatutako langileen izenean. “Egoera horren aurrean, beste behin ere, mobilizazio eta grebetara deitzera behartuta ikusten dugu gure burua”.

Datozen bi asteetarako iragarri dituzte mobilizazioak. Datorren asteko asteartean eta asteazkenean, otsailaren 26an eta 27an, egun osoko grebak egingo dituzte. Hurrengo astean, berriz, asteartetik ostegunera bitartean egingo dute greba: martxoaren 5, 6 eta 7an. Hurrengo egunean, Martxoaren 8ko greba feministarekin bat egiteko deia ere egin dute lau sindikatuek elkarrekin egindako agerraldian.

Ez da kasualitatea Martxoaren 8ko protestekiko atxikimendua. Erabat feminizatua dagoen sektore bat da etxez etxeko laguntza zerbitzua ematen duena. Eta ez da kasualitatea emakumeen bizkar gainean egotea baliorik ematen ez zaien laguntza lan horiek. Argi dute langileek: “Emakumeok zapaltzen gaituen sistema oso bat dago gatazka honen guztiaren atzean”, adierazi dute ELAko Medinak eta LABeko Rodriguezek, lau sindikatuetako langileen izenean. “Sistema kapitalistak zaintza lanak hutsaren truke egitera behartzen gaitu emakumeok, sistemak berak iraun dezan, eta, horregatik, lan merkatuan eta, kasu honetan, etxez etxeko laguntzan uzten diguten lekua bigarren mailakoa da. Zaintza lanak inolako aitortzarik gabe eta oso modu prekarioan egiten dira”.

Prekaritate hori, arindu ordez, areagotzen ari dela diote, gainera, eta lan baldintza txar horiek okertu egiten dutela laguntza behar dutenei ematen zaien zerbitzuaren kalitatea.

Sindikatuek azaldu dutenez, beharrizan egoeran daudenen kopurua etengabe hazten ari da, eta, beraz, laguntza zerbitzuak gero eta beharrezkoagoak dira. Baina premia dutenen kolektiboa handitzen ari den arren, horiei ematen zaien babesa gutxitzen ari da. Zerbitzu orduak gutxitzen ari direla eta ordu horietan egin beharreko lanak gehitzen ari direla salatu dute langileek; eta horrek kalte egiten diola zerbitzuaren kalitateari.

Lan baldintzei dagokienez, duela bost urtetik soldata izoztuta dutela azaldu dute, eta lan eskubideak galdu dituztela: “Enpleguaren behin-behinekotasun tasa handia da, eta lanaldi partzialak, ugariak. Malgutasuna gero eta handiagoa denez, lanaren eta norbere bizitzaren arteko kontziliazioa oso zaila bihurtu da. Labur esateko, gure lan baldintzak prekarioak dira”.

Egoera irauli nahian, mobilizazioak hasi zituzten duela urtebete, eta gatazkan zerikusia duten alde guztiak interpelatu dituzte. Bizkaiko udal nagusietan mozioak aurkeztu dituztela azaldu dute, eta etxez etxeko laguntza zerbitzuaren kalitatea hobetzeko neurriak jasotzen dituzten mozio horiek udal askotan onartu direla. Halaber, alderdi politikoekin bildu dira; Bilboko Udaleko aurrekontuei ekarpen zehatzak egin dizkiete; sektore feminizatua izanik, euren egoera Emakunderi helarazi diete; eta patronalak ere zuzenean interpelatu dituzte.

Udalak eta patronalak

Hitz on batzuk entzun bai, baina ekintza zehatzik ez dute ikusi, ordea. Eta argi izendatu dituzte “gatazkaren arduradun zuzenak”: batetik, mozioak onartu arren gauzatu ez dituzten Bizkaiko udaletako gobernu taldeak, horiek baitira laguntza zerbitzuen erantzuleak; eta, bestetik, “negoziatzeko gogorik ez duten patronalak”, horiena baita zerbitzua emateko zeregina.

Ez batzuei eta ez besteei ez diete asmorik ikusten egoerari aterabidea bilatzeko, eta hargatik ekingo diote, beste behin, grebari: presio egiteko. Egoera desblokeatu eta negoziatzera esertzeko oinarriak zeintzuk diren badakitela esan diete: galdu duten erosteko ahalmena berreskuratzea, muturreko malgutasuna amaitzea, eta lan gaixoaldi guztiak aitortzea.

The post Etxez etxeko langileek beste bost lanuzte egun iragarri dituzte appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxez-etxeko-langileek-beste-bost-lanuzte-egun-iragarri-dituzte/feed/ 0
Etxebizitza publikoak sustatzeko plataforma bat eratu dute Getxon http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxebizitza-publikoak-sustatzeko-plataforma-bat-eratu-dute-getxon/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Getxo6-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxebizitza-publikoak-sustatzeko-plataforma-bat-eratu-dute-getxon/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:10:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=30a480cb447670c6f4b6db53d50ba994 Peru Azpillaga Diez
Getxok gaur egun eskuragarri dituen etxebizitzek ez dituzte asetzen biztanleen beharrizanak. Hala uste dute gutxienez Getxon Bizi plataformako kideek. Azken urteetan jaso dituzten zenbait datuk piztu dute plataforma osatu duten bizilagunen kezka.

The post Etxebizitza publikoak sustatzeko plataforma bat eratu dute Getxon appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Peru Azpillaga Diez

Getxok gaur egun eskuragarri dituen etxebizitzek ez dituzte asetzen biztanleen beharrizanak. Hala uste dute gutxienez Getxon Bizi plataformako kideek. Azken urteetan jaso dituzten zenbait datuk piztu dute plataforma osatu duten bizilagunen kezka. Besteak beste, Getxok gero eta biztanle gutxiago ditu, eta, gainera, biztanle horien batez besteko adina gero eta handiagoa da. Horrekin batera, salatu dute gazteek ez dutela aukerarik udalerrian bizitzeko, alokairuen eta etxebizitzen kostu “handia” dela-eta, eta horrek “kolokan” jar dezakeela udalerriaren etorkizuna.

Egoera horri aurre egiteko eratu dute Getxon Bizi plataforma, eta helburu argi bat ezarri diote: etxebizitzen sustapena bultzatzea, batez ere izaera publikoa dutenena, baina betiere hirigintza ikuspegi “arduratsu, sozial, jasangarri eta parekide” batetik abiatuta. Hala, martxan jarritako egitasmoen artean, eskatu dute 2016ko ekainean aurkeztutako Arteagako Plan Partziala onartzeko eta burutzeko, eta, hori lortzeko, Internet bidez sinadurak biltzen hasi dira Getxoko biztanleen artean.

Plataformaren arabera, plan hori gauzatuz gero, babes publikoa duten 1.510 etxebizitza eraikiko dira, eta horrek gazteei aukera emango die Getxon bizitzeko. Era berean, jakinarazi dute planak bertako 2.000 zuhaitz landatzea aurreikusten duela, eta 500.000 metro koadroko gune berde eta ireki bat sortuko litzatekeela udalerrian bertan.

Datu “kezkagarriak”

Espainiako Estatistika Institutuak (INE) 2017an argitaratutako datuen arabera, Getxoko adin sektoreen artean biztanle gehien duen tartea 55 eta 60 urte bitartekoa da, eta horri gertutik jarraitzen diote 60-65 eta 50-55 urte bitarteko adin tarteek. Halaber, Getxon Bizi plataformak plazaratu duenez, Getxoko udalerriko biztanleria urritzen ari da: 2012az geroztik, 1.750 biztanle galdu ditu.

Arazo horren arrazoia, ostera, etxebizitzaren prezioak izandako gorakada dela dio Getxon Bizi plataformak. Izan ere, plazaratu du 2018an Getxoko metro koadroaren batez besteko prezioa %2,60 garestitu zela, eta 3.478 euroraino iritsi. Hala, salatu dute Getxon metro koadroa Bizkaiko beste udalerrietan baino %30 garestiagoa dela, eta Bizkaiko udalerririk garestiena dela. Gainera, nabarmendu dutenez, etxebizitza bat erosteko edota alokatzeko egin beharreko inbertsio “handiak” nabarmen murrizten du herritarren erosketa ahalmena, eta horrek “balazta efektua” eragiten du herriko jarduera ekonomikoari dagokionez.

Adierazi dute horren ondorioz gazteek alboko herrietara joan behar dutela bizitzera, ezin dutelako etxebizitza bat alokatu edo erosi. “Getxon Bizin uste dugu gai izan behar dugula errealitate horri irtenbide egokiak emateko. Herritar gisa hausnartu egin behar dugu zer udalerri eredu lortu nahi dugun”, azaldu dute.

Plataformakoek deritzote datuek agerian uzten dutela arazoaren tamaina. Getxon, 4.443 auzokidek dute izena emana Etxebiden babes ofizialeko etxebizitza bat eskuratu ahal izateko; hots, 2017. urtean baino mila pertsona gehiagok. “Getxoko Udalak ez du eskaintza hori guztia asetzeko gai den proiekturik”, ondorioztatu dute. Horregatik, Getxon Bizik parte hartze eta hausnarketa kolektiborako prozesuak aktibatu nahi ditu, bere ustez udalerriak etxebizitzaren alorrean behar duen biziberritzeari erantzuna emateko; “batez ere, babes ofizialeko etxebizitzei lotuta”, erantsi dute.

Hurrengo ekintzei dagokienez, Getxon Bizik bilerak egingo ditu udalerriko zenbait gizarte eragile eta auzo elkarterekin, bere proposamena helarazi eta udalerriaren inguruan dituen kezkak ezagutarazteko. Eta, era berean, herritarrei dei egin die egitasmoarekin bat egin dezaten, Getxok haien “beharrizanei” erantzungo dien etxebizitza eskaintza bat izan dezan.

The post Etxebizitza publikoak sustatzeko plataforma bat eratu dute Getxon appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/etxebizitza-publikoak-sustatzeko-plataforma-bat-eratu-dute-getxon/feed/ 0
Bermeoko merkataritza portua konpontzeko lanak hasi dituzte http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bermeoko-merkataritza-portua-konpontzeko-lanak-hasi-dituzte/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Bermeo3-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bermeoko-merkataritza-portua-konpontzeko-lanak-hasi-dituzte/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:09:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=2d8878a3e564bce8a21ecc1e9686108a Natalia Salazar Orbe
Itsasoaren astinduek eta eguneroko kargatze eta deskargatze lanek portuan eragin dituzten kalteak konpontzeko lanak abiatu dituzte Bermeon. Zehazki, Xixili eta Erroxape moilak konponduko ditu Eusko Jaurlaritzak.

The post Bermeoko merkataritza portua konpontzeko lanak hasi dituzte appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Natalia Salazar Orbe

Itsasoaren astinduek eta eguneroko kargatze eta deskargatze lanek portuan eragin dituzten kalteak konpontzeko lanak abiatu dituzte Bermeon. Zehazki, Xixili eta Erroxape moilak konponduko ditu Eusko Jaurlaritzako Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Sailak. Moila bietako lanak bukatzeko, zazpi hilabeteko epea aurreikusi dute. Lanok egiteko, bi milioi eta erdi euro baino gehiago beharko dituzte.

Joan den astelehenean abiatu zituzten Erroxape moilako obrak. Zoladura osoa konponduko dute. Merkataritza beharretarako erabiltzen den makineria astunaren lanek eta itsasoaren eraginak kalteak sortu dituzte eremuan, eta horiek konponduko dituzte. Aurreikusitakoaren arabera, irailean bukatuko dituzte lanok.

Zoladura atontzeaz gain, kalteak pairatu dituzten zerbitzuak berrituko dituzte. Bestalde, merkataritza kaietan drainatze sare berria egingo dute.

Obrak abiatu dituztela baliatuko dute itsasoko eguraldiaren baldintzak kontuan hartuta moila horietara egokitzeko. Hain zuzen, amildegiaren buruaren gailurraren kota metro erdi altxatuko dute, 6,4 metroraino.

Xixili moila

Martxoan ekingo diete obren hurrengo faseari: Xixili moilaren konponketa lanei, hain zuzen. Egitura bera konpontzeaz gain, biltegi gunearen zoladura hobetuko dute, portuaren behar berrietara egokitzeko asmoz.

Kalteak pairatu dituzten zerbitzuak berrituko dituzte, eta, Erroxapen egingo dutenaren antzera, han ere merkataritza moilen drainatze sare berria egingo dute.

Ingeniaritza enpresa berak idatzi ditu bi eraikuntza proiektuak. Lanak gauzatzeko ardura beste bi enpresak hartuko dute: Erroxapeko lanez Ferrovial Agroman arduratuko da, eta milioi bat eta erdi eurotik gorako esleipen kontratua sinatu du, BEZa kontuan hartu gabe; Xixili moilako lanak, berriz, Viuda de Sainz enpresak egingo ditu, milioi bat eurotik gorako esleipen aurrekontuarekin, BEZa kontuan hartu gabe.

The post Bermeoko merkataritza portua konpontzeko lanak hasi dituzte appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bermeoko-merkataritza-portua-konpontzeko-lanak-hasi-dituzte/feed/ 0
Bidea urratzeko oholtzak http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bidea-urratzeko-oholtzak/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Bertso17-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bidea-urratzeko-oholtzak/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:08:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=4ec57987ff4150faf1155ace27529b68 Natalia Salazar Orbe
Bizkaian bertsolaritzak zuen hutsunea betetzeko asmoari helduta, herriz herri ibili zen hilaren 8an azken arnasa eman zuen Jon Lopategi bertsolaria. Bizkaiko taldekako lehiaketak ere eskualdez eskualde aritzen diren bat-bateko kantu egileak bilatzen ditu.

The post Bidea urratzeko oholtzak appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Natalia Salazar Orbe

Bizkaian bertsolaritzak zuen hutsunea betetzeko asmoari helduta, herriz herri ibili zen hilaren 8an azken arnasa eman zuen Jon Lopategi bertsolaria. Bizkaiko taldekako lehiaketak ere eskualdez eskualde aritzen diren bat-bateko kantu egileak bilatzen ditu. Bertsolari hasiberriak zein plaza aspaldi utzi zutenak eta euren burua ohiko txapelketetatik kanpo ikusten dutenak erakarri nahi ditu lehiaketa horrek. Helburua lortu duela erakutsiko du igandetik aurrera egingo dituen saioetan.

Bizkaiko bertsolaritzaren oinarria indartzeko asmoz egin zuten lehenengoz lehiaketa, 2017an. Bertsozale Elkartea sinetsita dago asmatu dutela. 21 taldek eman dute izena: iparraldetik hegoaldera eta ekialdetik mendebaldera, ordezkaritza zabal batek bat egin du deiarekin.

Arratiako, Busturialdeko, Bilbo inguruetako, Durangaldeko, Enkarterriko, Ezkerraldeko, Lea-Artibaiko eta Uribe Kostako berrehun parte hartzaile inguru ariko dira norgehiagokan. Profil askotako lehiakideak ikusiko dira oholtzan: oso gazteak, beteranoak, aspaldi bertso mundutik kanpo ibilitakoak, hasiberriak, Bizkaiko txapeldunak, txapelketetan parte hartu dutenak eta sekula parte hartu ez dutenak. Hala, izen ezagunak ere azalduko dira agertokira. Besteak beste, Onintza Enbeita Bizkaiko txapelduna, Nerea Ibarzabal, Etxahun Lekue eta Ibon Ajuriagojeaskoa.

Hiru fase izango ditu lehiaketak. Lehen faseko kanporaketetako bakoitzean hiru talde ariko dira nor baino nor gehiago. Horietako bakoitzean, hiru saio labur egingo dituzte: lehenengo taldea bigarrenaren aurka, bigarrena hirugarrenaren kontra, eta hirugarrena lehenengoaren aurka.

Zazpi kanporaketa horietatik, talde bana pasatuko da bigarren fasera. Beraz, zazpi taldek jarraituko dute lehian. Hiru saio egingo dituzte bigarren fase horretan. Hiru talderen arteko lehia egingo dute saio batean, eta, beste bitan, bina talde jarriko dituzte aurrez aurre. Maiatzaren 25ean lehiatuko den finalera hiru talde iritsiko dira.

Lehenengo faseak martxoaren 25era arte iraungo du. Egun horretan jakingo da zeintzuk talde lehiatuko diren bigarren fasean, martxoaren 27tik maiatzaren 13ra. Finala Bizkaiko eskolarteko finalarekin batera jokatuko da.

Gutxienez sei bertsolarik osatu beharko dute talde bakoitza. Izan ere, hainbat funtzio bete beharko ditu bakoitzak: hiru bertsolari lanetan ariko dira, eta gai jartzaile bat, epaile bat eta laguntzaile bat ere egon beharko dira.

Saio bakoitza parte hartzen duten hiru taldeetako epaileek eta ikus-entzuleek puntuatuko dute. Hala, denen artean erabakiko dute lehian aritu diren hiru taldeetatik zeinek egiten duen aurrera hurrengo fasera.

Gaiak ere parte hartzen duten hiru taldeetako gai jartzaileen artean pentsatuko dituzte. Aurkezle lanak, berriz, kantatzen ari ez den taldeko gai jartzaileak egingo ditu.

Oinarrian eragin

Bizkaiko Bertsozale Elkartearen helburuekin bat datoz lehiaketaren asmoak: bertsolaritzaren ekosistema osoa elikatu nahi du, eskualdez eskualde, eta etenik gabe. Horrez gain, bertsogintzaren oinarria motibatu, finkatu eta garatzeko bideak urratzen ari dira etengabe.

Taldekako txapelketaren bidez, ekosistema horren oinarrian eragin gura dute. Alegia, bertso eskolak eta eskualdeak indartzea dute helburu. Asmo horiek betetzeko gune ludiko bat eskaini nahi du elkarteak. Horretarako, jai giro ez-formala sortzen du saioetan.

Bertsolari gazteei bidea egiten laguntzeko modua da lehiaketa. Batez ere, bertsolari hasi berriei plazarako bidea erraztu nahi die. Horrez gain, beren arrazoiak direla medio ohiko txapelketan parte hartzeko motibaziorik ez dutenei beste aukera bat zabaltzen die. Antolatzaile, epaile eta gai jartzaile berrien sorrera ere bultzatuko da, eta baita eskualdeen arteko harremana sendotu ere.

Lehen fasean zazpi saio egingo dituzte. Bakoitzean hiru talde lehiatuko dira.

Otsailak 24, igandea

Algortan. Durango eta Iurretako Tronperrieta, Uribe Kostako Tosu Bizirik eta Uribe Kostako Anubix lehiatuko dira.

Martxoak 1, ostirala

Leioan. Leioako Leioatik Leioara, Mungiako Taket eta Uribe Kostako Basordako gorringoak ariko dira nor baino nor gehiago.

Martxoak 10, igandea

Portugaleten. Deustuko Elorri, Enkarterri eta Ezkerraldeko Far Westeko bertsolariak eta Bilboko Potojorran lehiatuko dira.

Martxoak 15, ostirala

Errigoitin. Arrigorriagako Estropezu, Busturialdeko Zahar-alive eta Lekeitioko Poto taldeek osatutako saioa izango da.

Martxoak 17, igandea

Gernika-Lumon. Busturialdeko Itsosupetekuek, Abadiñoko Koipelustre’s eta Busturialdeko Punta Batekoak taldeak ariko dira norgehiagokan.

Martxoak 22, barikua

Markina-Xemeinen. Larrabetzuko Itallen, Markiina-Xemeingo Akerbeltzen Antxumak eta Busturialdeko Dolu Gabe taldeek egingo dute erakustaldia.

Martxoak 23, larunbata

Igorren. Santutxuko Otsoa & Co., Arratiako Aramotzetik Itxinera eta Berriz eta Elorrioko Miotako bidelapurrak taldeen arteko lehia izango da.

The post Bidea urratzeko oholtzak appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/bidea-urratzeko-oholtzak/feed/ 0
Herensugea herrenka http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/herensugea-herrenka/ http://bizkaia.hitza.eus/files/Sugoi-150x150.jpg http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/herensugea-herrenka/#comments Fri, 22 Feb 2019 00:07:00 +0000 http://bizkaia.hitza.eus/?guid=0872924afd464c149783605fc2471e58 Uxue Gutierrez Lorenzo
Mari izango da, seguru asko, euskal mitologiako pertsonaia gorenena, kondaira ugariren protagonista. Izadiaren amarekin batera, baina, haren ahaideak ere egin dira ezagun. Izan ere, esaten denez, Anbotoko Damak senarra eta bi seme ditu Euskal Herriko zenbait txokotan gordeak.

The post Herensugea herrenka appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
Uxue Gutierrez Lorenzo

Mari izango da, seguru asko, euskal mitologiako pertsonaia gorenena, kondaira ugariren protagonista. Izadiaren amarekin batera, baina, haren ahaideak ere egin dira ezagun. Izan ere, esaten denez, Anbotoko Damak senarra eta bi seme Mikelats eta Atarrabi ditu Euskal Herriko zenbait txokotan gordeak.

Mari emakume gorputza eta aurpegia dituen izaki bat da, eta haren senarra herenguse gisa irudikatu ohi da. Sugoi, Sugaar, Suar edo Maju esaten zaio, eta herensuge gorputza du izaki mitologikoak. Suzko igitai bat balitz bezala zerua zeharkatzen duela diote, hegan, eta hainbat bizileku dituela. Lurpeko munduaren jauna esaten diote; gainera, euri jasa eta haize erauntsien sortzailetzat ere hartzen da. Diotenez, ostiralero lur barnetik irten, Mari emaztearekin batu, eta ekaitzak sortzen dituzte elkarrekin.

Izen adina bizileku izanda, tokian tokiko kondaira zahar askoren protagonista da sugetzarra: Mundakako alegiaren arabera, esaterako, Sugoi Eskoziako printzesa batekin ezkondu zen, eta Bizkaiko lehen jauna sortu zuten: Jaun Zuria. Betelun (Nafarroa), Suar deituraz dute ezaguna, eta, Ataunen (Gipuzkoa), ostera, bi bizileku ditu: Agamunda eta Atarreta leizeak.

Kondaira honek Gorbeialdean kokatzen du Sugoi, Dima herriaren inguruetan, Baltzolako leizean ezkutatua Mikelats semearen bizileku dela ere esaten da. Euskal idazleek elezaharraren bertsio ezberdinak jaso badituzte ere, Bargondian auzoko bi anaik Sugoirekin izandako liskarra du oinarri kontakizunak. Toti Martinez de Lezea idazleak jaso du elezahar hau Euskal Herriko Leiendak liburuan. Eta berak Joxe Miguel Barandiaranen Diccionario Mitologico eta El Mundo en la Mente Popular Vasca liburuetan argitaraturiko kontakizunak baliatu ditu.

Behinola, Joxe eta Xanti anaiak Baltzolako haitzuloen inguruan zebiltzan, paseoan. Joxe, anaia zaharra, gizon serioa zen; eta Xanti gaztea, berriz, ero samarra. Jakin-minez, apurka-apurka leizearen atarira bertaratzen hasi zen Xanti. Haren esanetan, laminak bizi omen ziren han, altxor eder baten zaindari. Joxek kobatik aldentzeko agindu zion anaiari, oihuka. Anaiak, berriz, algara artean eta gelditu barik, aurrera segitu zuen eta zuloaren sarrerara gerturatu zen.

Bertan zen Sugoi, bare, begiak itxita lozorroan. Batere kikildu gabe, Xantik, sutondotik harri handi bat hartu, eta herensugeari jaurti zion, indarrez. Buruan jotzea zuen helburu, baina buztan zati bat moztea besterik ez zuen lortu. Sugeak, azkar, leizearen barrunbeetara alde egin zuen, ezkutura. Joxek, ostera, errieta egin zion anaia gazteari, etxera alde egiteko esanez.

Sugea zena, gizon

Pasartea ahaztu eran, urteak pasatu ziren, eta garai gogorrak heldu ziren bi anaien familiarentzat. Beste erremediorik ezean, anaia zaharrak etxetik alde egin behar izan zuen, lan bila. Urrutirako bidea hartu zuen Joxek, eta lana ere aurkitu zuen. Sosak aurrezteko adina pilatzeko aukera eman zion beharrak, baina kezka bat zuen buruan bueltaka etengabe: senideak, etxea eta herria zituen faltan.

Herriminak jota zegoen egun horietako batean, gizon dotore bat bertaratu zitzaion, herrenka. Hanka bakarraren gainean zebilen, baina, besotik heldu, eta hegaz eraman zuen Joxe, Baltzolako koben atariraino. Joxe sinetsi ezinik zebilen, gizonari zur eta lur begiratuz. Orduantxe, gizonak, besoa luzatu, eta urrez beteriko kutxatxoa eskaini zion Joxeri. Segituan, gerriko gorri bat atera zuen patrikatik, eta hura ere eman egin zion. Bigarren oparia anaia Xantirentzat zen. Ondoren, arrastorik utzi gabe desagertu zen gizontxoa.

Joxek etxerako bidea hartu zuen, gertatu berri zena burutik kendu ezinik. Anaiari jazotakoa kontatu, eta gerrikoa eman zion berehala. Xantik, pentsakor, galdetu zion anaiari: “Eta gizon horri hanka falta zitzaiola diozu?”. Baiezko keinua egin zion Joxek, eta erantsi zuen makilarik ez bestelako euskarririk ez zuela erabiltzen. Gazteak, gerrikoa esku artean hartu, eta etxe aurreko intxaurrondora lotu zuen. Korapiloa egin, eta su hartu zuen arbolak. Kiskali, eta errauts bihurtu zen segundo bakarrean. Anaiek elkarri begiratu zioten, gertatutakoa ulertzen hasita. Biak, gizon herrena eta kobazuloko herensugea, bat ziren: Sugoi, Baltzolako gizon sugea ezagutu berri zuten.

The post Herensugea herrenka appeared first on Bizkaiko Hitza.

]]>
http://bizkaia.hitza.eus/2019/02/22/herensugea-herrenka/feed/ 0