Bizkaiko Robin Hood »

Galdakaon jaio zen (1796), baina Larrabetzun hazi zen Manuel Antonio Madariaga. Errementariak ziren etxekoak, baina alfabetatzeko aukera izan zuen umetan. Sei seme-alaba izan zituen.1820an, bidelapur talde bat osatu zuen familiako hainbat kiderekin ba…

40 LAPUR BOST ALFONBRAREN GAINEAN »

Alibaba eta 40 lapurrak antzezlana ikusteko aukera izango da gaur, Berrizen. 18:00etan ekingo diote euskarazko antzezlanari. Borobil Teatroa konpainiako hiru aktore soilik taularatuko diren arren, hogei pertsonaia inguru antzeztuko dituzte. Eszenogra…

“Euskal kostaldea marka turistiko garrantzitsua da” »

Aurtengo azaroaren 20an hamar urte beteko ditu Bilboko Itsasadarra Itsas Museoak. Urteurrena ospatzeko hainbat ekintza prestatu dituzte, eta, horrez gain, astearteetan museoa doan bisitatzeko aukera egongo da urte osoan. “Izan ere, bisitariekin ospatu…

“Berrizko proiektua, lurrak eta hiltegiaren premia hor daude” »

Urtebete da Durangoko Erralde hiltegia itxi zutela. Urte gogorra izan da sozietate horretako presidente Mikel Ansotegirentzat. Gainera, Berrizen hiltegi berria eraikitzeko proiektua ere geldi dago, oraingoz. Une honetan, sozietatea likidatzeko prozesu…

Handi bezain indartsu »

Juan Bautista Artaza Iraolaga zuen jaiotzez izena. 1812ko maiatzaren 22an sortu zen, Urdulizen, Antsone baserrian. Garai hartako ohiturari jarraituz, bada, jaiotetxearen izena hartu zuen.Lanbidez, itsasgizona zen. Itsasoan igaro zuen bizi osoa. Gizon …

Zierbena eta Zalla arteko ur hodia eraikiko dute »

BILBO. Bilbo Bizkaia Ur Partzuergoak Enkarterriko lehen mailako ur hornidura sarea hobetzeko, Las Carreras (Zierbena) ur biltegia eta Zallakoa elkartuko dituen hodia eraikiko du 2014rako. Hamabost milioi inbertituko ditu. Zadorrako ura Las Carreraseti…

Bizargorriren arerioa »

Mungia elizatean jaio zen, XVI. mendean. Zer izen zuen ez da ezagutzen. Gaztelako koroak kortsario lizentzia eman zion, eta Bermeo eta batez ere Plentziako portuak izan zituen gotorleku. Hala, Mungiako Matxin ez ezik, Plentziako Matxin eta Bermeoko Ma…

San Antonen bedeinkazioa hartuko dute abereek »

Gabonak igarota, kultur agendak hustu egin dira nabarmen. Hala ere, badaude oraindik zenbait ospakizun. Datorren eguenean, hilak 17, San Anton eguna da: baserritarren eta animalien babeslearen eguna. Urkiolan eta Bilbon, esaterako, abereak bedeinkatze…

Tradizioaren barruan, modernitatea »

Herri kirolak, pilota, inauteriak, bertsolaritza… Euskal Herriko tradizioen berri emateko modu bitxia eta berritua aurkeztu du Antton Irustak Aurkitu Euskal Herriko tradizioetan liburuaren bitartez. Non dago Wally? formatu ospetsua oinarri hartuta, kultura zabaltzeko bide bati ekin dio Irustak.

Harri jasotzaileen harriak, arraun bat, Marijaia, joaldun baten kapela edota sanblasetako kordelak bilatu behar dituzte liburuak proposatzen dituen jolasetan parte hartu nahi dutenek. Ohiko tradizio horiez gain, ordea, surfa edota Guggenheim museoa ere ageri dira, besteak beste.

“Sarri, tradizioari buruz berba egitean zer aipatu behar dugun ez da zehazten. Kasu honetan, egin dudana da gure tradizio zaharrez gain —mitologiaren ingurukoak eta inauteriak, besteak beste—tradiziotzat har daitezkeen beste atal batzuk jorratu”, azaldu du Irustak berak. Izan ere, “janariaren inguruko ohiturak eta bestelakoak ere ageri dira, tradiziotzat har daitezkeenak, hain zuzen ere”. Euskal Herriko ohitura moduan hainbat alor azaltzen dira liburuan “jendeak tradiziotzat hartzen ez dituenak”. Besteak beste, surfa izan liteke. “Nik uste dut jada tradiziotzat hartu beharko litzatekeela. Bestalde, gaur egun Euskal Herrira etorri eta Guggenheim museora joatea ere ohitura bat da; ibilbide turistikoak ere badaude, sarri errepikatzen direnak”, azaldu du egileak.

Hain zuzen ere, hamabi unitate didaktiko —orri bik osatzen dute unitate didaktiko bakoitza— jasotzen dituen lana da Aurkitu Euskal Herriko tradizioetan. Lehenengo bi fitxak herri kirolei buruzkoak dira. Pilota, jaiak, inauteriak, kultura herrikoia —bertsolariak, San Joan gaua, San Tomas, San Blas, Agate Deuna…—, museoak eta eraikinak, euskal dantzak, gastronomia, mahastiak eta ardoak —ardoaren ibilbidea ahaztu gabe—, surfa, enbor moztea eta ibilbide turistikoak dira lan horrek jasotzen dituen atalak.

Euskaraz eta gaztelaniaz dago eskuragarri liburua. “Nik euskaraz idatzi nuen. Baina ikusi nuen bai Euskal Herrikoentzat eta bai kanpotik datozenentzat ere interesgarria izan litekeela. Irudi berberak erabili ditut. Helburua da kanpotik ikus dezaten badauzkagula tradizio interesgarri eta erakargarri batzuk”.

“Irakurketa prozesura irekita daudenentzat” da liburua. “Jolas didaktiko ukitu bat dauka: informazioa irakurri bai, baina jolasa ere proposatzen da informazio horren inguruan. Esaterako, esku pilotako partida batean pilota batzuk desagertu egin dira, eta umeak aurkitu egin behar ditu ilustrazio osoan edo unitate bakoitzean”, azaldu du.

Tradizio zahar eta modernoak

Helburua edozein liburuk izan beharko lukeena dela dio Irustak: “Irakurketarekin gozatzea”. Bestalde, “euskaldunok tradizio zaharrak eta modernoak ditugula eta biekin bat egin daitekeela” ere erakusten duela gogorarazi du. “Oso pozik nago liburu honekin, tradizioaren inguruan modernitatearen kontzeptua sartu delako”, esan du.

Hainbat kultur alorri buruzko “zertzelada” batzuk besterik ez du ematen Irustak bere lanean. Horrek jendearen interesa pitz dezakeela deritzo, eta handik abiatuta gai bati edo besteari buruz informazio gehiago bilatzeko grina piztu.

Esan bezala, idazlea Antton Irusta da, bilbotarra. Marrazki egilea, ordea, kataluniarra da, Francisco Valiente. “Uste dut Euskal Herriko koloreak eta nik nahi nituenak harrapatu dituela”, azaldu du.

Susaeta argitaletxeak “euskal kulturaren aldeko apustu handia” egin duela ezin dela aipatu gabe utzi iritzi dio Antton Irustak. Bide horretatik, gogora ekarri duenez, azken boladan hainbat herri ipuin idazten dabiltza. “Besteak beste, Olentzerori buruzko ipuin moderno bat idazten ari naiz”. Istorio horiei “ukitu moderno bat emateko” apustua egin du argitaletxeak, Irustaren esanetan. “Eta horretan dihardut azken hiru urteetan”, zehaztu du.

Azkuna: “Bilbotarren indarrak eragin du aldaketa” »

Astelehen gauean iragarri zuen City Mayors fundazioak Iñaki Azkuna Bilboko alkatea aukeratu zuela 2012ko munduko alkaterik onena. 900 lehiakide izan ditu. Azkunak azaldu duenez, “Bilboren eraldaketa bilbotarren indarrak eragin du. Izan ere, Hemingwayk adierazi zuen legez, hiri industrial bat, itsusia eta zikina, hiri garbiago, gardenago eta zerbitzudun bihurtzea zaila izan da”. Gogora ekarri du 1980ko hamarkadako “krisi gogorra”, eta “hutsetik” hasi behar izan zutela gaineratu. Orduantxe sortu ziren, haren esanetan, “Guggenheim museoa, itsasadarraren garbiketa, tranbia eta halako proiektuak”. Horiek guztiak hiritarren “pertseberantziari esker” lortu direla uste du. Gainera, ondorioztatu du hiritarrek eurek nahi izan ez balute agintariok ezin izango luketela aurrera egin.

Kudeaketa ekonomikoari dagokionez, Azkunak esan du “ahalik eta gardenena” izan dela. Zorrak ordaindu dituela adierazi du, “zero zorra” lortu arte eta Bilbon egindako inbertsio guztietan administrazio guztien parte hartzea lortu dutela gaineratu. Udalak, bestalde, auzoak kudeatu eta horietan inbertitzeko lana hartu duela esan du.

Auzoetan egindako lan horri buruzko iritzi desberdina duenik ere bada, ordea. Laura Mintegi Eusko Legebiltzarreko EH Bilduko bozeramailearen ustez, sariaren sustatzaileak “parametro makro batzuetan” oinarritzen dira, Azkuna auzoetako alkate ere baden arren. Izan ere, auzo horietan “komunikazio eskasak eta bete gabeko beharrizanak” daudela iritzi dio. Aitziber Ibaibarriaga Bilboko Bilduko zinegotziaren esanetan, sariak hiriko eraikinak eta arkitektoak besterik ez ditu kontuan hartu. Esan du koalizioa ez datorrela bat hiriaren estetika saritzen duen eredu horrekin, “pertsonak eta beharrizanak bigarren lekuan” uzten dituelako.

PPk eta PSEk, bestalde, zoriondu egin dute. Antonio Basagoiti Bilboko PPko zinegotzi ohiaren ustez, gainera, sariaren “zatitxo bat” berari ere badagokio, Azkunaren agintaritzako lehenengo urteetan berak egindako oposizioak “alkate gardenago eta hobea izatera bultzatu zuelako”.