PRINTZEAK ADISKIDETASUNA EZAGUTU DU »

Umeentzako antzerki saioa eskainiko dute bihar Ermua antzokian. 17:00etan Printzea eta ahatea antzezlanaz gozatzeko aukera izango dute hara joaten direnek. Hiru eta sei urte artekoentzat da. Adiskidetasuna zer den ikasiko duen printze bat da protagon…

Termibusen lurperatze plana aldatu egin du udalak »

Bilboko Udalak aldaketa bat egin du Termibuseko autobus geltokiaren lurperatze proiektuan. Birkalifikazio proposamena egingo da, eta lursail osoaren %40 pribatizatu egingo dute. Horrela, egitasmoa finantzatzeko dirua lortzea da asmoa. Gurtubay kalearen parean dagoen zatian, 5.000 metro koadrotan, hotela eta merkataritza gunea eta 350 ibilgailurentzako aparkalekua egiteko aukera egongo da. 25.000 metro koadro izango ditu, hamabost solairutan banatuta. Guztia lur gainean egongo da. Izan ere, lur azpiko espazioa publikoa izango da aurrerantzean ere, geltokiarentzat eta aparkalekuentzat. Udaleko oposizioko hiru alderdiek gogor kritikatu dute Iñaki Azkunaren asmoa.

Iaz Bilboko Udalak gizarte ekintzara bideratutako dirua, milioi eurotan. »

Bere aurrekontuaren %9 bideratu zuen 2012an udalak gizarte politiketara: 41,3 milioi euro. Gizarte larrialdietarako laguntzak jasotzeko 5.451 eskaera egon ziren, baina 4.263 onartu zituen.

Bilbon urte osoan etxerik gabekoentzako zabalik dauden zentroak. »

Mazarredoko eskakizun baxuko gaueko zentroa, Lagun Artean gaueko zentroa, Federico Ozanam aterpetxea, Lurberri Etxean zentroa, Hontza gaueko zentroa eta Elexabarriko udal aterpetxea.

Bilbo eta Portugalete arteko trenbidearen 125. urtebetetzea »

Bilbo Portugalete eta Trianorekin lotzen duen trenbidearen 125 urteko historia bildu dute erakusketa batean. Hala, azpiegitura horren garrantzia narbarmendu nahi dute. Bilboko Trenbidearen Lagunen Elkarteak antolatu du, Barakaldoko Udalaren eta Sideru…

Berritzearen negozioa »

Hirigintza prozesuetan buru-belarri dabil Bilbo azken urteotan; Abandoibarrako master plana, Miribilla auzoa, Zorrotzaurre… Bilbo zerbitzu hiri bilakatzeko asmo horri erantzunez, Bilbao Ria 2000 elkarte publikoa 1992tik dabil lanean. Une honetan Abandoibarra inguruko orube bat saldu guran dabil, han ere eraikitzeko. Mazarredo zumardian dago, leku ezin hobean kokatuta: Guggenheim museoaren ondoan, itsasadarrera begira, hiriko erdigunean bertan; edonork nahiko lukeen tokia, beraz. Erakundeak ez dio erabilerarik ematen bertan dagoen eraikin zaharrari, eta Bilboko Udalak etxerik gabekoentzako udal aterpetxe gisa atonduta dauka aspalditik. Akordio horretara iritsi ziren udal administrazioa eta elkarte publikoa. Orain, baina, lursailaren salmenta dela eta, aterpetxea lekuz aldatu beharko dute, hiriko beste gune batean zerbitzua ematen jarraitzeko. Nahiz eta itxiera datarik ez dagoen oraindik, udala toki bila dabil.

Etxerik gabeko pertsonentzako aterpetxea da, eta bi motatako zerbitzuak eskaintzen ditu; urte osoko aterpea eta neguko zerbitzu bereziak, hain zuzen ere. Lehena ez da inoiz ixten, 32 plaza ditu, eta ostatua, kontsigna, higiene pertsonala eta segurtasuna eskaintzen ditu, baita gizarte hezitzaileen arreta pertsonalizatua ere. Neguko zerbitzua lau hilabetez egoten da irekita, eta klimatologiaren arabera azaroan edo abenduan hasten dira zerbitzu hori eskaintzen. Normalean, 50 ohe egoten dira bertan, eta beste 50 gehitzen dituzte tenperaturak oso baxuak izaten direnean. Larrialdi egoerei begirakoa da bigarren hori; lehenak gizarteratzea ere badu helburu.

Aspaldion salmenta prozesu betean dabil Bilbao Ria 2000. Iaz, Garellanoko lursaila saldu zuen, eta, aurten, beste orube bi salduko ditu: Mazarredo zumardiko hau eta Leizaola lehendakariaren kalean, Zubiarte merkataritza gunearen parean dagoen beste bat. “Higiezinen salmentako estrategia kontuak” direla eta, orain erabaki dute saltzea. Azken bi lursail horien salmentekin 35,6 milioi euroko diru sarrerak izango dituzte. Bilbao Ria 2000ek 12,6 milioi euroan merkaturatu du Mazarredoko eraikina. Diru dezente irabaziko du salmenta egiten denean. Izan ere, 2004an, 4,8 milioi euroren truke erosi zion Bizkaiko Foru Aldundiari. Aldameneko orubearekin batera, guztira 11.000 metro koadroko eraikitzeko ahalmena duen saila sortuko litzateke, eta hirigintza planak Mazarredo zumarditik zein Uribitarte pasealekutik sartzeko aukera ematen du.

Salmenta prozesua

Administrazio kontseiluan erabakiko dute Mazarredoko lursaila nori salduko dioten. Elkarteak oraindik ez daki zertarako erabiliko duten lursaila, baina Bilboko Udaleko Hirigintza Planean agertzen den bezala, etxebitzitzak, bulegoak edo lokal komertzialak eraikiko dituzte bertan.

Iñaki Duque Bilbao Ria 2000eko komunikazio eta kanpo harremanetako arduradunak esan duenez, “elkarteak ez daki aterpetxea noiz itxiko duten”. “Eraikuntza enpresak egiten duen eraikitze programaren arabera, lehenago edo geroago eten beharko dute zerbitzua Mazarredo kaleko 22. eraikinean. Erabakia lursaila erosiko duen enpresarena izango da”. Dena dela, oraindik “presarik ez” dagoela aurreratu du; izan ere, lehenik eta behin, erosleak erosketa aukera eskuratuko du, eta gero onartu egin beharko luke. “Ordura arte, ezingo da ezer ere egin”. Hartara, Duquek adierazi duenez, ez du uste urtea bukatu aurretik mugimendurik egongo denik.

Lanak noiz hasiko diren erabakitzen duten momentuan Bilboko Udalarekin hitz egingo dutela argitu du Duquek. “Data zehatz bat emango diegu”. Nahiz eta gure aldetik datozen hilabeteetan ez den mugimendu handirik egongo, udala aukera berriak aztertzen has daiteke bere aldetik, ikusita laster lekuldatu beharko duela aterpetxea.

Aterpetxe berria

Mazarredon eskaintzen zituzten zerbitzu biak mantenduko dituzte aurrerantzean ere, eta leku posibleak begiratzen hasi da jada udala. Dena dela, oraindik ez du argitu zeintzuk diren aztertzen ari den horiek. Aukera posible bat Atxuri auzoan kokatuta dagoen Ollerietako eskola da. Duela hainbat urtetik, eraikina ikusmen urria duten ikasleentzako babeserako zentroa da, baina Eusko Jaurlaritzak datorren ikasturterako Santutxura lekualdatzeko asmoa du. Atxuri kaleko 45. zenbakian dago 1922an eraikitako eraikin hori, eta Pedro Ispizua arkitektoak diseinatu zuen.

Eskola zaharra Gizarte Larrialdietarako Udal Zerbitzuaren egoitza izango da, ostatu eskariei erantzungo zaie bertan, arropa eta janaria banatuko dira, eta Zabala kaleko dutxa publikoak sartzea ere aztertzen ari dira. Gizarte Ekintza Arloko iturrien arabera, oraindik ez dute erabakirik hartuko, eta ez dute zehaztu gainontzeko aukerak zein diren.

Trenen aspaldiko bidetik »

Txorierriko hainbat elkartek mendi irteera antolatu dute Lezamako trenbide zaharraren ibilbidetik, domeka honetarako. Txangoa oinez zein bizikletaz egin daiteke, eta hamar kilometro eta 30 kilometro egingo dituzte, hurrenez hurren. Bizikletaz doazenak 09:00etan irtengo dira Lezamako Gurutzeko ermitatik. Oinezkoak, ostera, Derioko tren geltokitik abiatuko dira ordu erdi geroago, 09:30ean.

Bizi Txorierri, Zorribike, Zamudioko Arroeta Mendi Taldeak eta Txirri Txirrin elkarteek antolatu dute ibilaldia.”Lehenengo aldia da ibilbide osoa egingo duguna”, zehaztu du Goio Sanz Bizi Txorierriko kideak. Bide berdea egitea nahi dute han, eta egitasmo horren inguruan hainbat irteera antolatu dituzte aurretik ere. Hango ondare naturala eta balio historikoa aprobetxatuz eremua lehengoratu gura dute.

Inguruaz gozatzen duten bitartean, Artxandako tunel zaharrera helduko dira eguerdi partean. Han hamaiketakoa egingo dute denek batera, trikiti doinuek lagunduta.”Tunelera Sondika partetik sartuko gara ; ezin da zeharkatu, urez beteta dagoelako, baina zati bat ikusiko dugu”. Horretarako, eskuargiak eramatea gomendatzen dute. Ondoren, bueltako bidea hartu, eta, gutxi gorabehera, 13:00 inguruan helduko dira Sondikako La Olako tren geltokira.

Ibilbide osoa

Aspaldi hasi ziren ibilbidea ikertzen. “Bilbo aldeko zatia berreskuratu zuten, baina Txorierriko partea ez zen osorik ezagutzen”. Zati batzuk agerian zeudela azaldu du, baina tarte batzuk topatzea kostatu zitzaien. “Juanjo Olaizolak —Burdinbidearen Euskal Museoko zuzendari ohia— antzinako mapa batzuk bidali zizkigun”, dio Sanzek. Haiek asko erraztu zieten lana, eta azkenean ere lortu dute trenbide osoa markatzea.

Bide berdea zuten helburu ikertzen hasi zirenean, eta egindako lanak fruituak eman dizkiela ikusi dute. “Proiektua ia eginda dago, baina ez dakigu mamituko den ala ez”. Plangintza egiteko Bizkaiko Foru Aldundiko ordezkariek eurekin berba egin zutela azaldu du Sanzek: “Azken finean, guk ezagutzen baitugu hobeto lekua”. Orain, baina, itxaron egin behar; aurrekontuaren arabera proiektuak aurrera egin dezakeelako edo atzeratu dezaketelako.

1894ko istripua

Aisialdirako eta kirolerako lehengoratu nahi dute aspalditik inolako erabilpenik ez duen eremua. XIX. mende amaieran egin zuten trenbidea. Hain zuzen, 1886an hasi zituzten lanak, eta 1894an jarri zuten martxan Bilbo eta Lezama arteko zerbitzua. Ez zuen, baina, asko iraun; uztailaren 7an, Begoña parean istripu larri bat izan zuen. 13 pertsona hil ziren, eta 18 zauritu. Ezbehar horren ondorioz, trenaren ibilbidea aldatzea erabaki zuten, Artxandako aldapa gorabeheratsuak arriskutsuegiak zirela iritzita.

Garai hartako informazio eta argazki ugari bildu dituzte Bizi Txorierriko kideek web orrian (bizitxorierri.org). Tartean daude, istripuaren berri eman zuten egunkariak. Halaber, iragana bakarrik ez, azken urteotan egindako ekintzak azaldu, eta horien argazkiak ipini dituzte, elkartearen jarduna ezagutarazteko asmoz.

Bide gorria

2009an sortu zuten elkartea, eta, ordutik, Lezamako trenbide zaharraren lehengoratzearen eta Txorierriko bidegorria sortzearen alde dabiltza lanean. Sanzek adierazi duenez, foru aldundiak egina dauka bideogorriaren proiektua. Hala ere, ez dakite egitasmok bide berde moduan aurrera egindo ote duen.

MENDI IRTEERA

Zer. Lezamako trenbide zaharretik ibilaldia, oinez 10kilometro, edo bizikletaz 30 kilometro.

Noiz. Etzi.

Ordua. Bizikletaz joango direnek 09:00etan irtengo dira Lezamako Gurutzeko ermitatik. Oinezkoak, 09:30ean, Derioko tren geltokian.

Iaz Bilbon etxebizitzako laguntza osagarria jasotzeko eginiko eskariak. »

Iaz, 5.175 eskari jaso ziren Bilbon etxeko laguntza osagarria jasotzeko, aurreko urtean baino %20 gehiago. Bestalde, %4 jaitsi zen diru sarrerak bermatzeko errenta jaso zuten bilbotarren kopurua.

Munduko alkaterik onenaren hirian »

Martxoaren 6an Bilbon gertaturiko Jose Antonio Dieguezen hilketak agerian jarri du gaur-gaurkoz instituzioek gaitasunik ez dutela bermatzeko pertsona orok etxebizitza duin eta egokia izateko duen eskubidea. Nahiz Euskal Herrian indarrean dagoen legeriak lehen mailako eskubide gisa seinalatu, etxebizitza luxuzko ondare bihurtu da, eta gero eta gehiago dira muturreko egoerak bizi dituzten pertsonak. 2012an, 454 etxe kaleratze izan ziren Bilbon. 454 familia miseria gorrira kondenatuak. Non eta 15.567 etxebizitza huts dauden hirian, Bilboko Udalak berak emandako datuen arabera.

Jose Antonio Dieguezen hilketak ez du soilik agerian utzi herritarrengandik gertuen dauden instituzioek beren eskubiderik oinarrizkoenak ziurtatzeko duten gaitasunik eza. Ibarrekolandako herritar horren heriotzak begi bistan utzi du Bilboko Udalak inolako borondaterik ez duela gobernatzen duen hiriko biztanleen eskubideen bermatzaile nagusia izateko.

Etxe kaleratzeak gizarte arazo dira, eta azken garaian kezka handia sortu dute bilbotarren artean. Horren isla izan dira iragan azaroko eta urtarrileko udalbatzarretan izandako eztabaida biziak. PPren funtsik gabeko proposamen baten harira, etxe kaleratzeen arazoari konponbidea emateko konpromisoa galdegin zion ezkertiar eta abertzaleon koalizioak udalari. Aurkezturiko zuzenketa ezin argiagoa zen, eta etxe kaleratzeen arazoaren aurrean udalak zenbait konpromiso har zitzan proposatu zuen. Besteak beste, erakunde finantziarioei eskatzeko etxe kaleratze prozedura oro bertan behera uzteko eta Espainiako Gobernuari Hipoteken Legea aldatzeko. Izan ere, Europako Batasuneko Justizia Auzitegiak lege horrek EBko legeria urratzen duela eta herritarrak babesgabe uzten dituela ebatzi aurretik, hainbat instantzia juridikok ere esana zuten gehiegikeriaz jokatzen duela.

Hori hala, gure koalizioak aurkezturiko zuzenketak etxegabetzeen auzian gehiegikeriaz jokatzen duten entitate finantziarioekiko harremana berrikusteko eskatzen zion udalari. Halaber, etxe kaleratzeen arazoari gaina hartzeko lanean ari diren gizarte eragileekin elkarlanerako prestasuna adierazteko eskatu zion, eta bide horretan sakonduz, arazoa bertatik bertara landu ahal izateko batzorde bat eratzea proposatu zuen gure koalizioak. Batzorde horretan, udal taldeek nahiz gizarte eragileek hartuko lukete parte, eta etxetik kaleratuak izateko arriskuan izan daitezkeen kasu guztien azterlan zehatza egingo lukete, ondoren halako egoerak ekiditeko beharrezkoak diren bitarteko eta protokoloak indarrean jartzeko. Muturreko egoerarik berriro ez emateko. Horiek errotik ekiditeko. Eta, bidenabar, etxe kaleratzeen arazoari erabateko konponbidea emateko. Ordea, gure koalizioaren zuzenketari bidea itxi zion EAJk, kontra bozkatuz. Era berean bota zuen atzera PSE-EEk urtarrilean aurkezturiko zuzenketa. Kasu batean zein bestean, Iñaki Azkunak gidatzen zuen gobernu taldeak argiro erakutsi zuen etxe kaleratzeen auzia konponbidean jartzeko inongo borondaterik ez duela. Ustez munduko alkaterik onena denak finantza erakundeen eta herritarren artean den amildegia desagerrarazteko udal taldeek abiaturiko ekinaldiak geldiarazi ditu. Ez behin, birritan baizik.

Testuinguru horretan erabaki zuen Bilboko Auzo Elkarteen Federazioak ekimena hartzea, eta doako aholkularitza juridiko zerbitzua abiaraztea. Beste behin ere, herri mugimenduak hartu behar izan zuen bere gain, hasiera batean behintzat, administrazioari dagokion zeregin bat. Zerbitzua eskaintzen hasi zenetik, etxetik kaleratua izateko arriskuan den hainbat jenderi eman dio babesa. Asterik aste, jende andana bildu da laguntza premia larrian; kaltetuetako asko Udal Etxebizitzen zerbitzuak berak haien aurka hasitako kaleratzeko prozedura batean murgilduta daude. Eta adierazgarriena dena: muturreko egoera horietan diren pertsonetako asko Gizarte Ekintza saileko gizarte langileek eurek bideratu dituzte federazioaren zerbitzura. Horrek agerian utzi du zeinen handia eta larria den udalak arlo horretan duen gabezia. Orobat, nabarmen geratu da udalak ez dituela gizarte politikak egokitu, egungo krisi egoerari behar bezala heltzeko, eta laguntzarik handiena behar duten herritarrei irtenbide zentzudun, bidezko eta duinak emateko.

Ibarrekolandako gertaerak, eta berau salatzeko arratsalde horretan bertan buruturiko manifestazio jendetsuak erakutsi zuten etxe kaleratzeek ondorio tragikoak dituztela, eta herritarren artean gero eta kezka handiagoa eragiten dutela. Hala, EH Bilduk azpimarratu nahi du gizarte arazo honi amaiera emateko borondate politikoa baino ez dela behar. Alferrik da adierazpen instituzional bat egitea, harekin batera kaleratzeak ekidingo dituzten neurri zehatzak hartzen ez badira. Pertsona orok du eskubidea etxebizitza duin eta egoki bat edukitzeko, eta administrazioak ezin du tamaina horretako erantzukizuna gizarte mugimenduen zoriaren mende utzi. Horrenbestez, beste behin exijitzen dugu udaleko talde politikoez gain, gizarte eragileak ere bilduko dituen batzorde bat sortzeko, kaltetuen sufrimendua apalduko duten neurriak definitzeko eta gizarte gaitz bihurturiko arazo honi aterabide bat emateko, behingoz.

“Ozeanoei lurretik eta itsasotik eraso egiten diegu gizakiok” »

“Segundoro, 206 kilo hondakin jaurtitzen dira gure ozeanoetara”. Halaxe ohartarazi du Surfrider Foundation Europe fundazioak. Egoera “kezkagarria” denez, itsasertza garbitzeko eta uretan pilatzen den kutsaduraren jatorriari eta eraginari buruz informatzeko, taldeak XVIII. Ocean Initiatives egitasmoa abiatu zuen atzo, Bizkaian. Hala, asteburuan, hainbat hondartza garbitzeko lanak egingo dituzte parte hartzen duten boluntarioek. Getxon, Areeta eta Arrigunaga garbituko dituzte. Sopelan, Barinatxe eta Atxabiribilen ibiliko dira. Azken horretan arituko da Peña-Txuri surf taldea, “Bizkaiko lehenengo surf kluba”. Imanol Eizmendi (Deustua, Bilbo, 1961) klubeko kidea eta surflaria da, eta hark ere parte hartuko du garbiketan. “Nahiz eta Peña-Txuri taldea 1990. urtean sortu genuen, Francoren garaian hasi ginen surfa egiten Sopelan, eta betidanik zaindu nahi izan dugu inguru hori”, azaldu du.

11:00etan hasiko dira Atxabiribil garbitzen. Batez ere, hondartzan aurkitzen diren plastikoak, zigarroak eta hondakin organikoak batuko dituzte. Gainera, ostean, bildutako zaborra sailkatu eta birziklatu egingo dute. “Bazkaltzeko zeozer hartuko dugu, eta olatuak baldin badaude, bide batez, surfean aritzeko aprobetxatuko dugu guztiok elkarrekin”.

Ocean Initiativesek proposatzen duen jarduerarekin herritarrak itsas hondakinen arazoaren inguruan sentsibilizatzea nahi dute. “Garbiketen egitasmoa asko gustatzen zait belaunaldien arteko kontaktua izaten delako eta gazteekin itsasoarekiko zaletasun eta ardura hau partekatzen dugulako”, dio Eizmendik. Modu horretan, urtero, lakuen, ibaien eta itsas hondoen garbiketak egiten dira udaberriko lehenengo asteburuan. Surfrider fundazioarekin aritu baino lehen, surflariek garbitze lanak egiten zituzten jada. “Gaztetan asko borrokatu izan ginen kostaldea bere horretan mantendu ahal izateko, eta mota horretako ekintzetan parte hartzeko prest gaude gaur egun ere; bazkideak oso motibatuta daude”.

Sopelako harea eta itsaslabarra garbitzeaz gain, hondakinek itsas hondoan eta faunan eragiten dituen kalteak ere salatu nahi dituzte. “Hondakin gehienak plastikoak dira”. Eizmendik azaldu duen moduan, pertsona askok hondartzara joan eta zaborra bertan uzten dute, nahiz eta paperontziak gertu egon. “Hemen marea biziak ditugu, eta harean uzten duten hondakinez betetako poltsa horrek itsasoan amai dezake; azkenean, harkaitzen kontra talka egin, eta zaborra itsasoan barreiatzen da”.

“Ozeanoei lurretik eta itsasotik erasotzen diegu gizakiok”. Lurrean sortu eta uretan amaitzen duten hondakinez gain, itsasoan bertan sortzen direnak ere gogoan ditu Eizmendik. “Egun, ohiturak asko aldatu dira, eta jende askok begirune handiagoa dauka; baina, lehen, itsasontzietatik edozein motatako hondakinak itsasora jaurtitzen zituzten etengabe”.

Egoera hori dela eta, Surfrider fundazioan askotariko jarduerak bultzatzen dituzte etengabe. 2012an, 50.000 pertsona inguruk 1.230 ekintzatan parte hartu zuten. Aurten, fundazioak helburu bat lortu nahi du: Europan behin bakarrik erabil daitezkeen plastikozko poltsen banaketa debekatzea. Hartara, itsasgarriak banatuko dituzte egitasmoetan parte hartzen duten boluntarioen artean. Itsasgarri horien bidez, parte hartzaileek tokiko dendetako saltzaileei eskatuko diete kutxetan itsasgarri bat itsats dezaten. Horrela, saltzaileak erabilera bakarreko plastikozko poltsa gehiago ez banatzeko konpromisoa hartuko du. “Egitasmoa ondo dago, eta hezteko egokia da; nik bizikletan itsasgarri bat daramat”.

Berrikuntza modura, fundazioak beste proiektu bat ipiniko du martxan: lobbying posta txartelak prestatuko dituzte. Nahi duten herritarrek Surfriderri postal bat bidali ahal izango diote; haren bitartez, denda guztiei eskatuko diete erabilera bakarreko plastikozko poltsak galarazteko. Ostean, elkarteak txartel guztiak jaso eta mobilizazio honen berri emango du Europako agintarien aurrean.

Itsasoa, irakaskuntza esparru

Peña-Txurin umeei itsasoarekiko errespetua transmititzen saiatzen dira. Horretarako, garbiketez gain, ekintza ugari antolatzen dituzte. Adibidez, haurrek hondartzan gau bat igarotzeko aukera dute, eta monitore batekin izarrak edo itsasaldiak aztertzen dituzte.

Beste alde batetik, itsasoa jarrera iraunkorrak sustatzeko lanabes gisa erabiltzen dute klubeko bazkideek. Ohitura ekologikoagoak bultzatzeko asmoz, harean hondakinak batu behar direla irakasten diete umeei txikitatik; baina, horrez gain, hondartzaraino bizikletaz joateko animatzen dituzte. “Hondartzaraino helduko den bidegorria eskatzen ari gara behin eta berriro Sopelan; umeentzat ohitura osasuntsuagoak sustatzeko balioko luke, eta ingurumenarekiko errespetagarriagoa izango litzateke bide hori”, adierazi du.