Etorkizuneko Bilbo marrazten »

Luzera begira zer-nolako hiria nahi duen zehazten ari da Bilboko Udala. Proiektu handi ugari paperean jasota ditu jada, eta, horiek gauzatzeko, Hiri Antolaketarako Plan Orokorra aldatu beharra du. Herritarrek iritzia eman dezaten, parte hartzeko prozesu batean murgildu da. - Irakurri gehiago...

“Ia mila kilometrora eta hamabi ordura dago Ibon, giltzaz itxita” »

Bi seme kartzelan ditu Laourdes Arronategik; Espainian bat eta Frantzian bestea. Biak urrun, eta biak egoera gogorrean. Bietatik zaharrena protestan dago abuztutik, zigor ziegan, bakarrik, libururik eta aldatzeko arroparik ez duela, eta bisitarik gabe. - Irakurri gehiago...

Oposizioak ez du sinesten Bizkaian ez dela egingo murrizketarik »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Bizkaiko Foru Aldundiak zergen bidez jasotzea aurreikusi zuen diru kopurua batzea “miraria” litzateke, Unai Rementeria ahaldun nagusiaren esanetan. Ez dela lortuko esan du, argi, politika orokorrerako osoko bilkuran. Oraing…

Eserlekuei izena jartzeko eguna »

Etzi erabakiko da Eusko Legebiltzarraren osaera, eta Bizkaian EAJren nagusigoa ez da kolokan jartzen. Bigarren postuan dago lehia, EH Bildu eta Elkarrekin-Podemosen artean - Irakurri gehiago...

Bukaera emateko abiapuntua »

Usansolo auzo izateari utzi eta herri gisa onartzeko bide orria aurkeztu berri du Galdakaoko Udalak. Hilabete honetan hasiko dute prozesua batzorde paritarioa eratutakoan, eta bi urteko epean gauza liteke desanexioa. Proposamena begi onez ikusi du Usansolo Herria plataformak. - Irakurri gehiago...

Herri galdeketa egingo dute Basaurin erdigunea nola berritu erabakitzeko »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Basauriko Udalak hitza emango die herritarrei; hitza, eta erabakia. EAJ eta EH Bildu udal taldeek egindako akordioari esker, hiriko erdigunea nola aldatu erabakitzeko gaitasuna emango die basauriarrei. Hirigintza Biziberrit…

Ziegatik ihes egiteko leihoa, margoetan »

Ainhoa Larrabe Arnaiz
Pintzelik gabe. Ezohiko teknika erabiliz eta ezohiko baldintzetan margotzen du Oier Andueza durangarrak. Atzamarrak, zotza, pastel teknika erabiltzeko barra, paper zatiak eta denbora dira haren lan tresna nagusiak. Eta espetxeko z…

Torturan oinarritutako sumarioak baliogabetzeko eskatu dute torturatuek »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Irudi esanguratsua utzi zuen igandeak Bilboko Arriaga plazan. Adierazgarria, eta kezkagarria: Jendetza bildu zen plazako eskaileretan: adin guztietako dozenaka pertsona. “Hemen bildutako pertsona guztiak torturatuak izan ga…

Oroimenaren aterpean »

Natalia Salazar Orbe

Demokraziaren eta askatasunaren alde borrokatu zirenei omenaldia egingo diete, igandean, Artxandan. Aztarna digital itxura daukan Aterpe 1936 eskulturaren parean izango da, azken hamar urteetan egin duten legez. Askatasuna defendatu zuten guztiak izango dituzte gogoan Bilbon. 1936ko gerran errepresioa pairatu zutenak eta haien familiak izango dira protagonista zalantzaezinak. Izan ere, aurten omenaldiak hauteskunde kanpainarekin bat egin duenez, bigarren mailara pasatuko dira alderdi politikoak.

Berezia izango da, era berean, hainbat urteurrenek bat egin baitute. Hala azaldu du Eduardo Gonzalezek, Frankismoaren Aurkako Kereilaren Euskal Plataformako kideak: “1936ko kolpe militar faxistaren 80. urteurrena betetzear da”. Horrez gain, hamar urte dira Juanjo Novella artistaren Aterpe 1936 inauguratu zutela.

1936ko gerran demokraziaren alde borrokatu zuten sentsibilitate anitzetako borrokalariek bat egiteko hitzordua izango da. Aterpe 1936 ikur unibertsala da. “Gerra hartan eta osteko diktaduran herriak aukeratutako agintariak eta euskal herritarren askatasuna eta eskubideak defendatu, faxismoaren aurka aritu eta askatasunean bizi nahi duen gizateriaren ametsen alde euren burua arriskuan jarri zuten pertsona guztiak” oroituko dituzte omenaldian. Hala jakinarazi dute ekitaldia antolatu duten elkarteek: ELA fundazioa, CNT, Sabino Arana, Ramon Rubial, Eusko Lurra eta Frankismoaren Aurkako Kereilaren Euskal Plataforma.

Kokalekua bera ere sinbolismoz beteta dago. Izan ere, odolez bete ziren Artxandako txoko guztiak 1937ko ekain hartan.

Gudarien ordezkaritza

Besteak beste, Jose Moreno gudaria eta Eibarko miliziano baten alaba izango dira ekitaldian. Moreno Aterpe 36 elkartearen sustatzaileetako bat izan zen. Justizia, oroimena eta erreparazioa aldarrikatuko dituzte. Morenok berak argi azaldu zituen helburu horiek eskulturaren inaugurazioa egin zutenean: “Francok presoak sailkatzea nahi izaten zuen, eta aztarna bana jarri zigun guztioi; oraindik aldean daramagun aztarna. Horren ikur izan nahi du eskultura honek, gure eta etorkizuneko gazteek gogora dezaten zer jasan behar izan genuen”.

Haren hitzak indarrean daude oraindik. Gonzalezek gogora ekarri du urteak aurrera doazela, eta protagonista izan zirenak desagertzen ari direla. “Haien seme-alabak eta ilobak dira orain gurdiari tiraka ari direnak”. Familia gehienetan dago errepresioa pairatutako senideren bat. Hala ere, 80 urte igaro dira, eta, askorentzat, bizitzak aurrera egin du. Baina Aterpe 36 elkarteak eginahaletan jarraituko du gerrako eta osteko izugarrikeriek argia ikusteko eta jazotakoagatik justizia egiteko: “Gertatutakoa konpondu egin behar dugu, gutxieneko duintasun bat emango duen eran utzi behar dugu. Aitortza egin behar da. Eta benetan zer gertatu zen jakin. Egiaren batzorde batek landuko duen justizia aldarrikatzen dugu. Dagoeneko, ezin ditugu epaitu esku hartze zuzena izan zuten asko eta asko; Franco eta Mola jenerala, kasurako. Baina, Rodolfo Martin Villa [ministro ohia] eta Billy el Niño [polizia ohia] auzipetuta daude Argentinako salaketaren barruan”. Bestalde, sinetsita dago domekakoa bezalako omenaldiek laguntzen dutela erreparazio lanetan.

Faxistek Bilbo bonbardatu zuteneko 79. urteurrena beteko da bihar. Eta etzi egingo dute omenaldia. Artxandako eskulturak bizirik mantenduko du miliziano, gudari, borrokalari, erbesteratu, preso, biktimen senide eta gerrako umeen oroimena. Gonzalezen ustez, erakundeek oroimen horri dagokion forma ematea falta da, “memoria historikoaren lege propioa eratuta”.

Periko Solabarria elkartea sortu dute hura gogoan hartzeko asmoz »

Gotzon Hermosilla

Gaur zortzi, ekainaren 24an izango da Periko Solabarria ezker abertzaleko kide historikoaren heriotzaren lehenengo urteurrena. Solabarria hil eta gutxira, haren kide, lagun eta senitarteko zenbaitek iragarri zuten fundazio edo elkarte bat sortzeko asmotan zebiltzala, hark defendatutako balioak belaunaldi berriei ezagutarazteko xedearekin. Orain, heriotzaren lehenengo urteurrenean, Periko Solabarria elkartea aurkeztu dute jendearen aurrean, eta urteurrenerako prestatu dituzten ekitaldien berri ere eman dute.

Elkartea legeztatzeko prozesuan dago orain, eta hango kide Juanjo Zarragak aurkezpenean esan duenez, “asmoa ez da soilki Periko oroitzea; gune bat sortu nahi dugu, mundu guztiari zabalik egongo dena, Perikok sustatu zituen borroka guztiak bultzatzeko”. Izan ere, Solabarria beti egon zen prest bere laguntza behar zuten talde eta herri mugimendu guztiei eskaintzeko, eta bere jarduera politikoa ezker abertzalean garatu bazuen ere, oso harreman onak zituen ezkerreko alderdi, sindikatu eta mugimendu guztiekin. Horregatik, izaera zabala eman nahi diote Periko Solabarria elkarteari, eta nahi duten guztiek parte hartzeko aukera izango dute.

“Borrokak piztu, sustatu eta jarraipena ematea” izango da elkartearen beste eginkizunetako bat. Horien artean, “langileen memoria historikoa” berreskuratzea nabarmendu du Zarragak, “eskualde honetako langile eta meatzariei lapurtu nahi dieten kontakizuna”, eta hori islatuko da Solabarriaren heriotzaren urteurrenerako prestatu duten egitarauan.

Lehenengo ekitaldia etzi izango da, ekainaren 19an. Mendi ibilaldi bat antolatu dute, Trapagarango Larreineta auzotik abiatuta, Solabarriaren bizitzan hain garrantzi handia izan zuen meatzaritzaren aztarnak ezagutarazteko. Solabarriaren biografiako zein eskualdearen iraganeko lekurik esanguratsuenak bisitatu ostean, Gallartako Meatzaritzaren Museoan amaituko da ibilaldia, Abanto-Zierbenan.

Hitzaldiak eta omenaldia

Datorren astean, zenbait hitzaldi antolatuko ditu Periko Solabarria elkarteak. Lehenengoa ekainaren 20an izango da, Pedro: konpromisoz eta borrokaz beteriko bizitza izenburupean, eta han Solabarriak apaiz gisa egindako urratsak izango dituzte mintzagai -garai hartan On Pedro gisa ezagutzen zuten guztiek, horregatik agertzen da izen hori hitzaldiaren goiburuan-.

Solabarriarekin batera apaiz langileen mugimenduko kide izandako Juan Arregik eta Juan Zulaikak, eta Javier Sadaba filosofo eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Etika katedradun izandakoak parte hartuko dute hitzaldian.

Hurrengo egunean beste hitzaldi bat izango da, Periko, beti gazte izenburukoa, eta Solabarriaren eta gazte mugimenduaren arteko harremana aztertuko dute. Frankismoaren garaiko JOC eta HOAC erakundeetako kide izandakoak, Jarraiko kide izandako Ana Lizarralde eta Ernaiko Gotzon Elizburu egongo dira. Hitzaldi biak Portugaleteko azokan egingo dituzte, 19:30ean hasita.

Ekainaren 24an, Solabarria hil zeneko urteurrenean, omenaldia egingo diote Arrondegiko zubiaren ondoan, Lutxanan (Barakaldo), 12:30ean. Eta 22:00etan, berriz, Kontzertu gorria izeneko ekitaldia egingo dute itsasadarrean zehar, itsasontzi batean, Iñaki Uriarteren gidaritzapean.