1,8 milioi euroko isuna dela eta, udalari kontuak eskatu dizkiote berriztarrek »

Aitziber Laskibar Lizarribar

Berrizko herritarrak haserre daude udalarekin. Bilboko Administrazio Auzitegiak 1.823.526 euroko isuna jarri dio udalari, eta azalpenak nahi dituzte herritarrek; azalpenak, eta erantzukizuna. EAJk kudeatzen duen udala irregularki aritu delakoan jarri dio zigorra auzitegiak. Dirutza ordaindu behar du udalak ondorioz, eta herritarrak seguru daude horrek zuzenean eragingo diela. “Udalaren dirua guztion dirua da”, dio Andoni Barreñak, Berrizek 1,8M + zergatik? plataformako kideak.

Auzi horren harira, bi helbururekin sortu berri den plataforma da Berrizek 1,8M + zergatik?. Gertatu denari buruzko azalpenak nahi ditu, batetik; udalarengandik informazio zuzena jaso. Bestetik, isuna irregularki aritu direnek ordaindu behar dutela aldarrikatzen du; zigorra ez dadila herritarren gain erori.

2003. urtean du jatorria auziak. Berrizko Udalak lurzoru publiko batean etxebizitzak egitea erabaki zuen. Deialdi publikoa egin zuen hartarako, eta enpresa pribatu bat sortu zuen prozedura kudeatzeko: Susa. Berrizko Udala zen enpresa pribatu horren jabe osotasunean, eta, azaldu zuenez, prozedura azkartzea izango zen haren lana.

Etxebizitzak eraikitzeko deialdia egin zuen Susak. Hainbat enpresa aurkeztu ziren lehiaketara, eta Abaroari eman zion lanak egiteko ardura. Lehian bigarren geratu zen Jauregizar enpresaren ustez, ordea, esleipena ez zen zuzena izan. Lanak berari zegozkiola sinetsita, helegitea aurkeztu zuen, eta, 13 urteko prozedura luzearen ondoren, orain jaso du auzitegiaren erantzuna: arrazoia eman dio epaitegiak. Etxebizitza haiek egiteko esleipenean irregulartasunak izan zirela esan du, eta Jauregizarri zegokiola kontratua.

Izan ere, lehiaketa irabazi zuen Abaroa enpresak ez zituen egiaztatu beharreko oinarrizko dokumentazio guztiak aurkeztu eskaera egitean. Hala ere, berak jaso zuen esleipena, Euskadiko Kontu Epaitegiak irregulartasunaz ohartarazi zuen arren.

1.823.526 euro, interesak eta auziaren kostua ordaindu behar ditu orain udalak; urte osoko aurrekontuaren herena. Dirutza erantzuleek ordaindu dezatela eskatzeko, protesta egin zuen azken udalbatzan plataformak, eta sinadurak biltzen ari da.

Adierazpen bat etorkizunari »

«Erabakiaren aroan» murgilduta dago Gure Esku Dago plataforma. Ispasterren etorkizunari buruzko galdeketa egingo dute igandean, eta Bizkaiko herri gehienetan erabakitzeko eskubidearen alde azken hilabeteetan bildutako atxikimenduak aurkeztuko dituzte. - Irakurri gehiago...

Itzala mende laurdenez »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Espetxean kalean baino denbora gehiago darama German Urizar de Paz bilbotarrak. 49 urte bete berri ditu, eta 24 zituela espetxeratu zuten. 25 urte egingo ditu preso astelehenean. Kartzelan denbora gehien daraman preso bizka…

Fraile presoa askatzeko eskatu dute, behar dituen kontrolak bermatzeko »

Natalia Salazar Orbe
Ezinegona eta urduritasuna nagusi. Orduak ez doaz aurrera ziegako lau hormen barruan. Patioan ere artegatasun horretatik ihes egin nahi, baina ezin. Mingaineko minbizia izan du Gorka Fraile preso durangarrak. Azken proben emaitzak …

Galdakaoko Hirigintza zinegotziaren dimisioa eskatu du oposizioak »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Galdakaon egiten ari diren bi lan handitan irregulartasun larriak gertatzen ari direla eta, bi dimisio eskaera jarri ditu mahai gainean oposizioak: Amaia Betolaza zinegotzi jeltzalearena eta Cirilo Davila komunikazio ardura…

Adierazpen askatasuna, auzitan »

Natalia Salazar Orbe
Algortatik Hanka taldeak antolatutako manifestazio batean parte hartu zuten hamasei lagunek isuna jaso dute. Legezkoa zen protesta batean ari ziren. Ekitaldia egin zuten bitartean Poliziak ez zuen inor identifikatu. Hala ere, handi…

Erabakia ehuntzeko oihal gehiago »

Natalia Salazar Orbe

Gero eta protagonismo handiagoa hartzen ari dira herritarrak Gure Esku Dago dinamikak abian duen prozesuan. Erabakiaren aroan murgildu dira bateko eta besteko herriak. Prozesuari atxikimendua eman dioten azkenak Bermeo eta Busturia izan dira. Iragarri eta berehala jakinarazi dute galdeketa egiteko eguna bera ere: datorren urtean izango da, apirilaren 2an.

Urtebete eskas eta lan handia dute aurretik bi herriotan. Eskura prozesua lantzen ari dira Bermeon. Horixe bera iragarri zuten joan den domekan egindako aurkezpenean. Nestor Basterretxea aretoa jendez lepo zegoela iragarri zuten. 150etik gora lagun elkartu ziren: prozesuari emaniko babesaren seinale da hori, dinamikan lanean ari den Garbiñe Astorekaren aburuz: “Domeka goiz batean horrenbeste lagun elkartzea ez da batere erraza”.

Galdeketara iristeko lehen pausoa hilaren 30ean emango du dinamikak. Adierazpen bat lantzeko egitasmo parte hartzaile bat jarriko dute abian egun horretan, herritarrekin. Adierazpen hori ekainaren 19an aurkeztuko dute. Egun osoko jaialdi baten bitartez egingo dute aurkezpena. Uda ostean jarriko dute martxan galdeketarako batzordea, eta buru-belarri hasiko da lanean.

Orain arte lortu dutenarekin oso pozik dago Astoreka. “Eragile eta norbanakoekin izan ditugun harremanak oso baikorrak izan dira”. Eta domekako agerraldia ere esanguratsua izan zen. “Denetariko jendea egon zen; hainbat arlotan ari den jendea”. Kultura eta kirol arloetako ordezkariak, hainbat alderdi politiko eta sindikatutako kideak, Bermeoko emakumeen taldeetakoak eta gizarte arloan jarduten diren taldeak izan ziren presente.

Elkarte eta kide gisa ez ezik, izan zen dinamikari babesa eman zion jende esanguratsu ugari ere. Besteak beste, Izortz Zabala arrauneko patroi ohia; Edorta Jimenez idazlea; Jose Ramon Galdona eta Pedro Laspiur margolariak; Julen Kaltzada ezker abertzaleko militante historikoa eta Idurre Bidaguren Bermeoko alkatea bera.

“Garrantzitsua da denetariko jendeak bat egitea”. Dinamikaren ardatzetako bat ere bada. Parte hartzeak ahalik eta zabalena izan behar du, eta ahalik eta arlo gehienetako jendeak hartu behar du parte. Astorekak argi dauka: “Erabakitze prozesuan inportanteena da jende askotarikoa sartzea, eta gutxieneko adostasun batera heltzea denak”.

Busturiarrek hil honen bukaera aldera egingo dute Bermeon egin berri duten urrats beraren aurkezpena. Bermeotarrek Busturialdeko herri guztiekin batera gauzatu nahiko lukete prozesua, “baina herri bakoitzak bere erritmoa du”. Bizkaian erritmo desberdintasun hori nabarmena da: “Batzuk, jada, galdeketa aroan daude: Ispaster eta Dima, esaterako [ekainean egingo dituzte galdeketak bi herriotan]. Beste batzuk, gure antzera, adierazpen prozesuan daude. Beste batzuk hasi ere ez dira egin adierazpen fasearekin”.

2018ra begira

Azken helburua 2018an ezarri dute. Orduan egitekoa da Euskal Herri mailako galdeketa. Ordura arte, herriz herri erabakiko dute bizilagunek zer izan gura duten.

Prozesu horietan guztietan egin beharreko galdera adostea izaten da zaila. Dinamikan herritar askok parte hartzen dute, eta horrek zaildu egiten du adostasun hori. Hala ere, hori da prozesuaren gakoa; horretan datza galdeketaren berezitasuna.

Bermeon udazkenean ekingo diote eginbehar horri. Batzorde bat eratuko dute horretarako. “Batzordea orain arte osatutako taldea baino zabalagoa izango da. Eta ahalik eta jenderik gehien egon behar da”.

Batzorde horrek erabakiko du zein den egin beharreko galdera. “Galdera edozein izan daiteke. Izan ere, era guztietako sentsibilitateak daude Gure Esku Dago-ren barruan. Leku batzuetan, independentziari buruzkoa izango da, eta, beste batzuetan, elkarbizitza izango du ardatz. Ezkerraldean edo gurean izan dezaketen errealitatea ez da-eta bera”.

Gure Esku Dago dinamikatik ohartarazpena jaso dute Bermeoko talde eragileko kideek: “Esan digute oso galdera desberdinak egongo direla, eta ez ikaratzeko: denak direla-eta baliagarriak”. Erabakitze prozesua bera da Gure Esku Dago-k bultzatzen duena. “Galdera ez da inportanteena, prozesua parte hartzailea izatea, eta erabakitzearen inguruko lanketa bat egitea baizik”.

Diman, galdera prest

Prozesua kostaldean baino aurreratuago dute dimoztarrek. Ekainaren 19an egingo dute han galdeketa; bi hilabete barru, hain zuzen ere. Eta zehaztu dute, jada, egun horretan herritarrek erantzun beharko duten galdera: “Euskal estatu burujabe bateko herritarra izan nahi duzu?”. Galdera hori erantzuteko aukera izango dute 16 urtetik gora dituzten dimoztarrek. Prozesu parte hartzaile baten barruan adostu dute galdera.

Bide batez, galdeketa egiteko dinamikak zer-nolako babesa jaso duen ere jakinarazi dute. 360 herritarren babesa jaso dute sinadura bilketan; biztanleen %25ena.

Bermeon udazkenean gainditu beharko dute proba hori. Ilusiorik eta beharrerako indarrik ez dute falta. Olatu urdina abian da, eta denetariko herritarrak bilduko dituen oihala ere hura josiko duten hari eta jostorratzen zain dago: erabakitzeko eskubidearen eta parte hartzearen soinekoa denen esku dago.

Lau urteren ostean, zauria ezin itxi »

Natalia Salazar Orbe

Urteurren latza dakar asteburuak. Bihar lau urte beteko dira Ertzaintzaren pilotakada batek buruan jo eta lau egunetara Iñigo Cabacas Basauriko gaztea hil zela. Familiak eta lagunek ez dute ahazten. Ezta gutxiago ere. Justizia eskatzen dute. Izan ere, argitasun baino iluntasun handiagoarekin jarraitzen du, lau urteren ostean, heriotza hura argitzeko auziak.

Egunotan bereziki dute gogoan gertatutakoa. Bihar, omenaldia egingo diote Cabacas hil zuten leku berean: Maria Diaz de Haro kaleko Kirruli tabernaren aurrean. 12:30ean jarri dute ordua. Auzia argitu eta gaztearen heriotzaren inguruan egondako erantzukizunak argi daitezela eskatzeko aldarrikapenarekin bat egin duten kultura eta kirol arloko pertsonen berri emango dute bertan. Bestalde, iganderako manifestaziora deitu dute. 17:30ean aterako da, Justizia Auzitegitik, eta Cabacas pilotakadaz jo zuten leku berean bukatuko da. Joan den asteazkenean giza katea egin zuten, gaztearen lankideek deituta. Plaza Biribiletik atera ziren, eta PSE-EEren egoitzan bukatu zuten protesta. Beste ekitaldi batzuk ere izan dira asteon: EHUko Leioako campusean bata. Athleticen partida hasi aurretik gaztea hil zuten lekuan atzo egin zutena bestea.

Auzi haren inguruan gauza asko daude argitzeke oraindik. Senide eta lagunek ez dakite nork jaurti zuen Cabacas hil zuen pilota. 2012ko apirilaren 5 hartan gertatutakoa ez da argitu, eta epaiketarik ere ez dute egin.

Datorren astelehena hitzordu garrantzitsu bat izan daiteke: ertzain bat deklaratzera deitu dute. Hain zuzen, Cabacasen heriotza eragin zuen pilota bota baino lehenago, une hartan han istilurik ez zegoela esan zien operazioa Deustuko ertzain etxetik zuzentzen ari zirenei. Baita esku hartzeko arrazoirik ikusten ez zuela ere.

Ertzain hark emandako argibideak horiek izan arren, Ugarteko esaten zaion Ertzaintzako arduradunak “guzti-guztiarekin sartzeko” aginduari eutsi zion. Hala entzun dakioke argia ikusi zuten ertzainen arteko grabazioetan. Lekuko gisa besterik ez zuen deklaratu Ugarteko-k.

Asteleheneko deklarazioaren arabera, gerta liteke diligentzia gehiago eskatu behar izatea. Hala iragarri dio berriki Jone Goirizelaia abokatuak BERRIA egunkariari. Orain arte, bost ertzain daude ikerturik auzibidean.

Iñigo Gogoan plataformak “lotsagarria eta mingarria” deritzo oraindik ere justizia eskatu behar izateari. Eginbehar horretan ez dute amore emango, eta azken muturrera arte defendatuko dute justizia eskubide hori. “Europara joan behar badugu, Europara joko dugu”, iragarri zuten joan den asteartean David Gonzalez eta Oier Amorrortu plataformako kideek.

Bi helbururekin sortu zen plataforma: Iñigo Cabacasen heriotza “zigorrik gabe” gera ez dadin lan egitea, eta horrelakorik berriro ez gertatzeko bermeak bilatzea. Sinetsita daude “nahikoa zantzu” badaudela auzitara joateko. Hala ere, auziaren instrukzioa egiten ari den Bilboko epaileak hartu behar du erabaki hori. Ekaina da horretarako epemuga. Dena den, epeak luzatzeko aukera ere aurreikusten du legeak. Hortaz, posible da epaiketa, egiten bada, atzeratzea.

Justizia, zentzu zabalean

Epaileak auzia artxibatzea erabakitzea ez lukete begi onez ikusiko. Hain zuzen, gertatutakoa argitzeko “interes falta” dagoela erakutsiko luke horrek. Instrukzio fasean gabeziak antzeman dituzte, plataformako kideek zein familiaren abokatuak salatu dutenez.

Bestalde, justizia zentzu zabalean eskatzen dute. Maria Diaz de Haro kalean apirilaren 5 hartan egindako oldarraldia beharrezkoa ote zen argitu beharraz mintzatu da abokatua, han istilurik ez zegoela eta pilotak zer distantziatik jaurti zituzten kontuan hartuta. Hala, erabaki haren arduradunak epaitu eta bakoitzak izan zuen erantzukizuna ebatzi beharko litzatekeela sinetsita dago Goirizelaia. Izan ere, Cabacas jo zuen pilota nork bota zuen zehaztea familiarentzat bereziki garrantzitsua bada ere, orain arte ikerketak ez du emaitzarik izan. Hori ez du oztopo ikusten “arduradunei beste maila bateko erantzukizunak egozteko”.

Bestalde, plataformak Ugarteko gisa ezagutzen den ertzainburuaren jarrera deitoratu du. Azken horrek salaketa jarri du familiaren abokatuaren eta Gara egunkariaren eta Naiz atari digitalaren aurka. 777.000 euroko kalte-ordainak eskatu dizkie, auziak “kalte psikologikoak eta ibilbide profesionalaren amaiera” ekarri dizkiola argudiatuta. Cabacas larri zauritu zuten kalean “guzti-guztiarekin sartzeko” zioten grabazioak argitaratu izanagatik jarri du salaketa. Gertatutakoaren ostean hori nola den posible galdetu du plataformak.

Gurasoen etsipena

Iñigo Cabacasen gurasoentzat suertatu da gogorren egoera hori guztia. Zuten seme bakarra hiltzeaz gain, ez dute era horretako gertakari baten aurrean espero zuten babesik jaso. Ez instituzioen aldetik, bederen. “Gugandik ihesi ibiltzen dira, EAJkoak ere bai. Badirudi geuk haiei egiten diegula kalte”, adierazi du Fina Lizeranzu amak. Segurtasun Sailak auzia argitzeko emandako laguntzari ez deritzote nahikoa, gainera.

Gizartearen erreakzioari dagokionez, “sentsazio gazi-gozoa” sorrarazi dio Manu Cabacasi, zendutako gaztearen aitari. “Jende asko gurekin egon da, baina egon behar zuten batzuk ez dira egon. Eta hori oso tristea da, Iñigori gertatutakoa edozeini gertatu ahal zitzaiolako”. Ideologia politikoez harago, bidegabekeria baten aurrean erreakzio irmoa eta gertatutakoa argitzea nahiko lukete. Ezker abertzalearekin identifikatu badituzte ere, argitu dute ez direla ez ezkerrekoak ez eskumakoak. Eta gaineratu laguntza eta babesa denei eskatu dietela.

Justizia besterik ez dute eskatzen. “Hori baino ez, geuk ere dolua egin ahal izateko behintzat”, adierazi du Lizeranzuk. Semearen argiak bizirik jarraitzen du haien zein gertatutakoa deitoratzen duten herritarren bihotzetan.

Mugek aztoratutako bi herri »

Herritarren eguneroko harremanak tenka litzakeen erabaki batek aztoratu egin ditu Busturia eta Sukarrieta herriak. Mugakide dira, eta aspalditik izan dituzte eztabaidak bataren eta bestearen lur eta mugak zirela eta. Azkenak San Antonioko hondartza ingurua du protagonista. Enklabea bien artean banatzeko proposamena egin du aldundiak; Sukarrietako Udalak kezka azaldu du; Busturikoaren erantzuna zakarragoa izan da: “Lotsagarritzat eta jauntxokeriatzat” jo dute udalean ordezkaritza duten alderdi guztiek. EAJk du alkatetza bietan.

Justizia Auzitegi Nagusiak 2013an ebatzi zuen Sukarrietak Busturian zeukan San Antonio enklabea desagerrarazi behar zela eta bien arteko mugak moldatu behar zirela. Auzitegi Gorenak ere berretsi zuen iaz San Antonioko hondartza, Abiña auzoa eta udalekuak dauden eremuak osatutako enklabea desagerrarazi egin behar zirela. Hala, aldundiak Gobernu Kontseiluan onartu berri du prozesu hori gauzatzeko izapideak abiatzea.

Epaia betearazteko asmoz, aldundiak azterketa tekniko bat agindu zuen. Lau aukera proposatzen zituen azterketa horrek. Azkenean, mugak aldatu eta enklabea bi herrien artean banatzearen aldeko hautua egin dute. Herri Administrazio eta Erakunde Harremanetarako diputatu Ibone Bengoetxearen aburuz, Gobernu Kontseiluak onartu duen proposamena “orekatuena” da bi udalerrientzat.

Proposamen hori onartuz gero, Sukarrietarentzat izango lirateke egun Busturiarenak diren Santarenako lurrak. Hala, lurraldean jarraipena izango luke herriak. Udalekuen eraikina ere harentzat izango litzateke. Busturiak, berriz, San Antonio hondartza eta haren hegoaldeko partzelaren zati bat eskuratuko lituzke. Beraz, enklabearen iparraldearekin geratuko litzateke Sukarrieta, eta, Busturia, berriz, hegoaldearekin.

Alegazioetarako 30 egun

Proposamena Bizkaiko Aldizkari Ofizialean argitaratzen dutenetik 30 egun dituzte aldeek alegazioak aurkezteko. Eta izango dira, zalantzarik gabe. Izan ere, udalak ez ezik, herritarrak eurak ere kezkatuta daude.

1.700 biztanle inguru ditu Busturiko Udalak, eta haserre azaldu da. Aldundiari eta Sukarrietari San Antonio enklabeari dagozkion bi auzi irabazi dizkiola ekarri du gogora. Hala, salatu dutenez, aldundiak enklabea desagerrarazteko proposamena egin du “Busturiko udalerriaren zati bat lapurtuta Sukarrietari emateko”. Aurreratu du berriz ere joko dutela epaitegietara.

Aldundiak egindako proposamenaren helburua da herri batean eta bestean izango diren muga aldaketek antzeko ondorioak izan ditzatela bi herrietan. Lurralde eremuari eta ekonomiari dagozkien ondorioez ari da.

Busturiko Udala ez dator bat hausnarketa horrekin. “Badirudi jauntxokeria jarrera hori hartzeko argudioetako bat ekonomikoa dela; alegia, Sukarrietak ezin duela bideragarritasun ekonomikorik gabe geratu. Hala ere, datuak argiak dira: Sukarrietako Udalak zerga bidez biztanleko jasotzen duen kopurua Busturikoaren ia bikoitza da: 410 euro Sukarrietan, eta 227 Busturian”. Udal gobernua sinetsita dago Aldundiak Sukarrietari egin gura diola mesede. San Antonio enklabeari dagozkion datu ekonomikoak emateari uko egin diola salatu du, eta beharrezko dituzte alegazioak aurkezteko.

Enklabea zelan desagerrarazi aztertu behar zuen enpresa aukeratzeko prozesua ere zalantzan jarri dute busturiarrek. Nahierara egin duela diote, eta proposamena aldundiaren neurrira osatu duela baieztatu dute.

Sukarrietako Udalari dagokionez, lur eremu osoa defendatzeko konpromisoa adierazi du. “Metro koadro bat bera ere” ez duela galdu gura iragarri du. Aldundiaren proposamenetik pozik hartu du Abiña auzoko herritarrek Sukarrietakoak izaten jarraituko dutela. Hala ere, kezkatuta dago “herriaren ikono den San Antonioko hondartza” galduko luketelako. Baita erresoluzio horrek herriaren ekonomian izan dezakeen eraginagatik ere.

Herritarrak ere, haserre

Sukarrietak 350 biztanle pasatxo ditu, eta bertako bizilagunetako asko ere haserre daude. Udatiar ugari biltzen dituen herria da hura. Baina bertakoek ez dituzte eurentzakotzat dituzten lurrak galdu gura.

Bitxia da Sukarrietak hartzen duen lur eremua. Izan ere, Kanalan, itsasadarraren beste aldean, beste enklabe bat dauka, Gautegiz Arteagan. Horrek, oraingoz, bere hartan jarraituko du. Eta Busturikoarekin zer gertatzen den ere ikusteke dago, alegazio mordoa izango dela baitirudi.

Beste gudari baten gorpuzkia atera dute hobitik Etxebarrian »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Ahaztuen Oroimena. Markinaldeko Frentea 1936 taldeak urtarriletik zituen susmoak baieztatu egin dira. Etxebarriko Zelaietaburuko lubakia lehengoratzen hasi, eta, sastrakak hartutako gunea garbitzeko lanetan ari zirela, gorp…