Garapen iraunkorraren ereduaren bila »

Eusko Legebiltzarrak atzera bota du iaz jarduneko Jaurlaritzak onartu zuen Urdaibaiko Biosfera Erreserbaren Kudeaketa eta Erabilera Zuzentzeko Plana, Urdaibaietz plataformak egindako salaketaren ostean. Ekologistek salatu dute ez direla aprobetxatzen erreserba izendatzeak ematen dituen aukerak. - Irakurri gehiago...

Aireportuen antzera egituratuko da Bilboko autobus geltoki berria »

Aitziber Laskibar Lizarribar
“Modernoa” izango da; inguru zabaleko “modernoena”. Eta eraginkorra espazioaren banaketaren aldetik, zerbitzuen eta antolaketaren ikuspegitik. Bilboko Garellanoko autobus terminal berria lurpean egongo da osorik, eta Bizkai…

Laborariek munduan duten tokia aldarrikatuko du Via Campesinak »

Ainhoa Larrabe Arnaiz
Erdigunean dago. Bizitzaren epizentroa da. Munduko edozein txokotan baserritar batek landatzen duen hazia da gakoa. Zimbabwe, Senegal, Japonia, India, Txile, Guatemala, Kuba, Mexiko, Finlandia edo Euskal Herrian, laborariek beren …

Iaz, 426 animalia abandonatu jaso zituzten Bilboko kaleetatik »

Ainhoa Larrabe Arnaiz

Gainezka. Bazterrean utzitako txakur eta katuak jasotzen dituzten elkarteak tokirik gabe daude: kaleetan aurkitzen dituzten animali guztiak artatzeko baliabiderik gabe. Azken urteetan gora egin du animalia abandonatuen kopuruak Bizkaian. Bilbon jasotako datuak izan daitezke horren adibide: 2016an, 236 txakur eta 190 katu hartu zituzten kaletik; 426 animalia daude, hortaz, norbaitek etxera eramateko zain. Arazoa arindu eta herritarren kontzientziak astintzeko asmoz, kanpaina bat abiatu du udalak, Maitasuna ez da erosten. Har nazazu zuretzat lelopean. Animaliak adoptatzeko prozesuei buruzko informazioa zabaldu du erakundeak hiriburuan zehar.

Mahatma Gandhi pentsalari eta politikari indiarrak zioenez, animaliak tratatzeko erarekin neurtu liteke herri baten kultura. Hala balitz, atzera bidean legoke Bizkaia. Izan ere, gero eta gehiago dira bazterrean uzten diren animaliak. Adituen arabera, gehiegi pentsatu gabe erosten dira gaur egun etxerako animaliak, eta, horregatik, eskuratu eta gutxira, maskota izateaz nekatu, eta abandonatu egiten dituzte jabeek. Horregatik, kasu asko saihestu daitezkeela uste dute adituek, eta ildo beretik jo dute animalien babeserako elkarteek ere azken hilabeteetan. Argia da mezua: etxerako animaliak erosi aurretik, oinarrizkoa da hausnartzea eta erantzukizunez jokatzea.

Bestalde, babes elkarteetan dauden txakur eta katuak etxean hartzeko eta eskuzabaltasunez jokatzeko deia egin du Yolanda Diezek, Bilboko Udaleko Osasun eta Kontsumo Saileko zinegotziak. Galdu diren animaliak jasotzeko, berriz, mikrotxipek berebiziko garrantzia dutela azpimarratu du Diezek. “Identifikazioa da gure txakurrak eta katuak identifikatzekoko lehen urratsa. Mikrotxipak dira galdu edo lapurtu dituzten animaliak aurkitzeko modurik eraginkorrena”. Txakurren kasuan, derrigorrezkoa da txipa jartzea; katuen kasuan, ez. Edonola ere, galdu baino, animalia kopuru handiagoa abandonatzen da, eta, kasu horietan, txipa ere kentzen diete jabeek, animalia beraien jabetzakoa izan dela ezkutatzeko.

Gero eta gehiago

Txakurrak dira gehien abandonatzen diren etxeko animaliak, baina katuak ere gero eta gehiago abandonatzen dira. Hala baieztatu du Felinos Bilbao elkarteak. Udalarekin lankidetzan dihardu animalien babesa bermatzeko zereginean, eta kezkaz begiratzen diote azken asteetan kaletik jaso duten katakume kopuruari: guztira, 20 kume eraman dituzte kaletik egoitzara azken hamabost egunetan, eta egun bakarrean bederatzi katakume ere jaso dituztela azaldu du elkarteak.

Ugalkorrak dira katuak, eta, orain arteko joera ikusita, datozen hilabeteetan kopurua areagotu egingo den ustea daukate. Horregatik neurriak hartzea oinarrizkoa dela iritzi du Felinos Bilbao elkarteak: “Beharrezkoa da animalien esterilizazioaz, abandonuaz eta adopzioaz gogoetatzea eta kontzientzia hartzea”.

Baina arazoa ez da bakarrik Bizkaiko hiriburukoa. Gero eta herri gehiagotara zabaltzen ari den arazoa da bazterrean utzitako animaliena, eta, beraz, animaliak kaletik hartzen dituzten elkarteek gero eta beharrezkoagoak dituzte baliabide ekonomikoak: jasotzen diren animalien albaitaritza lanak ordaintzeko, batetik, eta animalia horien mantenu lanek eragiten duten gastuei aurre egiteko, bestetik. Horregatik, dirua biltzeko merkatu txikiak antolatu ditu ikasturte osoan SOS Bilbao elkarteak; besteak beste, Leioan, Santurtzin, Bilboko Errekalde auzoan, Barakaldon, Sestaon eta Galdakaon izan dira azken hilabeteetan.

Sopelako Udalak ere herrian abandonatu dituzten animaliak hartzera deitu ditu herritarrak. Aurtengo martxoan udalak azaldu zuenez, herrian jasotako hamar txakur baino gehiago daude Iurretako Zaunk animalien babeserako zentroan. Egoitza berera bidaltzen dituzte herrian aurkitzen dituzten animaliak Etxebarri eta Berangoko udalek ere: Berango jasotako bost txakur daude Iurretako zentroan nork adoptatuko zain, eta Etxebarrin jasotako zazpi.

Gehien zigortzen direnak

Txakur baztertuen artean, setter motakoak eta galgoak dira ugarienak. SOS Setter elkartearen arabera, horiexek dira guztien artean gehien zigortuak. Ehizarako erabiltzen dira arraza horretako animaliak, eta, behin denboraldia bukatuta, abandonatu egien dituzte jabe askok, erdi zaurituta daudelako, edo uste dutelako behin ehizara eramanda gero txakurrek ez dutela nahikoa ezaugarri jarduera horretan aritzeko.

Txakur horiek guztiak jaso, eta Gueñesen duten zentrora eramaten dituzte SOS Setter elkarteko kideek. Baina gero eta gehiago dira bildutako txakurrak, eta gainezka daude egoitzan: 250 animalia baino gehiago dituzte. Urtearen hasieran, txakurrak adoptatzeko kanpaina bat abiatu zuen elkarteak. Arduradunen arabera, animalia arraza batzuek ospe txarra dute, eta, aurreiritzi horien eraginez, zailagoa da herritarrek halakoak adoptatzea. Babes etxeetan pilatu egiten dira setterrak eta galgoak horregatik.

Lurra ere isilarazi den aroan »

1936ko gerra Bizkaian (eta XI). Giza hobiak. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 8.666 gizon-emakume daude desagertuta 1936ko gatazka militarraz geroztik. Tokian tokiko herri ekinaldiei esker, areagotu egin dira giza arrastoak aurkitu eta lurpetik ateratzeko saioak. - Irakurri gehiago...

Ur jarduerak bai, baina neurriekin, eta ez bainurako gune gisa »

Aitziber Laskibar Lizarribar
Bilboko Udalak kaleratu ditu Bilboko itsasadarrean egindako azterketen emaitzak. Maiatzeko triatloian parte hartu zuten hiru igerilarik leptopirosia dutela baieztatu du Juan Maria Aburto Bilboko alkateak, Gobernu Batzordear…

Bost izarreko hotela irekiko du Bilbon Israelgo konpainia batek »

Natalia Salazar Orbe
Garai batean industriaren motor izan zen hiriak zerbitzuen sektoreari heldu dio bete-betean. Desagertu da ke beltzez osatuta Bilbo gerizpetan gordetzen zuen laino mardula. Burdin kolpeek ere ez dute astintzen hiriburua. Baina horie…

Herdoilarentzako irtenbide bila »

Lemoizko zentral nuklearraren lurrak euskal instituzioen esku uzteko akordioa lortuta, Jaurlaritzak, Aldundiak eta Lemoizko Udalak batzorde bat eratu dute eremuaren etorkizunari buruz erabakitzeko. EH Bilduk eskatu du herritarren iritziak entzun eta kontuan har ditzatela. - Irakurri gehiago...

Udalak analizatuko du ura »

Ainhoa Larrabe Arnaiz
Itsasadarrarekin batera garatu da Bilbo, baina hiriak ez du hura erabat zaintzen asmatu. Jarduera ekonomikoak eta mea aktibitateak eragin nabaria izan zuten itsasadarreko uraren egoeran XIX. mendean zehar, ura oxigenorik gabe utzi…

Ia urte eta erdi etxera begira »

Eider Mugartegi

Amaigabeko amesgaiztoari irteera ikusten hasi dira Ondarroako San Ignazio kaleko kaltetuak. 2016ko martxo hasieran, Kamiñaldeko mendi magala erortzen hasi zen, eta etxetik kanpo utzi zituen 84 familia. Ia aldean zutenagaz bakarrik atera behar izan ziren etxetik, harriak euren etxeen gainera erortzen ikusten zituzten bitartean eta noiz itzuliko ziren jakin barik. Handik egun gutxira, egoerak okerrera egiten zuela eta, kaltetutako eraikinaren ondoko eta aurreko beste 11 atari (92 etxebizitza) hustu zituzten. Azkenean, guztira, 176 familia utzi zituen Kamiñaldeko lur jausiak etxetik kanpo.

Ia urte eta erdiko borroka gogorra daramate, eta esperantza ere galduta daukatela adierazi dute kaltetuek sarri. Hala ere, Saiñazio Mendi Azpixan gestora sortu eta bat eginda egin dute aurrera, eta pairatzen ari diren egoera latza kaleratu dute hilero, gorriz jantzita eta gestorako zapiak soinean, herritarren babesarekin.

2016ko abuztuaren hasieran itzuli ahal izan ziren etxera lehen bizilagunak, kaltetutako eraikineko aurreko parteko etxebizitzetakoak, eta urrian itzuli ziren ondokoak. Lur jausiak kaltetutako eraikineko bizilagunek, berriz, hilabete honetara arte itxaron behar izan dute itzuleraren argi izpiren bat sumatzeko.

Hil honen hasieran, 46A, 46B eta 40A atarietako 28 familia etxera itzuli ziren, eta 44A eta 44B atarietakoek aurreko asteko eguaztenean izan zuten berri ona. Ondarroako Udalak itzulera baieztatu zien Kofradia Zaharrean eduki zuten bileran.

Udalak mendiko finantzaketa plana aurkeztu zuen geologoekin edukitako azken bileran, eta, egoera ikusita, lanen zati garrantzitsuena burutuko dela baieztatu zuten, eta, orain, bizilagunak etxera itzultzea onartu dute teknikariek.

Hala, lau ataritako bizilagunak daude etxetik kanpo momentu honetan (40B, 40C, 42A eta 42 B). Itzuli ezin diren San Ignazioko bizilagunak atarietan kalteak dituztenak dira, alde batetik, eta etxebizitzak apurtuak dituztenak, beste aldetik. Horiek ere “ahalik eta arinen” euren jabetzetara itzultzea da udalaren helburua. Horrela, etxebizitzak ondo dituzten baina atariak kaltetuak dituzten bizilagunak Andra Mari jaietarako etxean egotea espero du Zunbeltz Bedialauneta Ondarroako alkateak. Etxebizitza barruan kalteak dituzten bizilagunek, berriz, denbora gehiago itxaron beharko dute.

Urtarrilerako

Udalak jakinarazi duenez, urrian aurrealde eta terrazen konponketagaz hasiko dira, eta lan horien ostean hezetasun kengailuek 60 egunez lanean aritu behar dutenez, horrek atzeratu egingo du itzulera. “Urtarrilerako izan daiteke”.

Saiñazio Mendi Azpixan gestorako bozeramaileak azaldu duenez, albiste onak dira joan den astean jasotakoak, eta “nahiko pozik” daude, baina “poza erabatekoa izateko beharrezkoa izango da oraindik ere kanpoan dauden 40 familiak etxera itzultzea eta aurreikusitako data guztiak betetzea”.

Nabarmendu nahi izan dute nahiz eta familia gehienak San Ignazioko etxebizitzetara itzuli mendiko lanek dirauten bitartean euren egunerokotasunak baldintzatuta egoten jarraituko duela: “Mendi magalean lanean ari diren bitartean, etxeen atzeko aldeak itxiko dituzte, egurrez, segurtasunagatik”. Arazoa ez dagoela erabat konponduta gaineratu dute, eta gestorak orain arte bezala lanean jarraituko duela “azken bizilagunak etxean sartu arte”. Bihar ospatuko den Zapato Azulean ere kalean egongo dira. “Kuadrilla bat ailegatuko da Dinamartxan banderekin, eta zapi gorriekin ibiliko gara kalean”.

Diru falta oraindik

Bizilagun gehienak etxera itzultzeko moduan badaude ere, lan guztien kostua oraindik ordaindu gabe dagoela gogorarazi du udalak: “Lanak bideratzea lortu dugun arren, oraindik ere Kamiñaldeko mendi magala egonkortzeko lan guztiak ordaintzeko dirua falta zaigu”. Gainera, diru premiak eta lanak ordaindu behar izateko bankuekin eta Bizkaiko Foru Aldundiarekin hitzartutako maileguek asko kezkatzen dute udala. Lanen zati bat ordaintzeko, 4 milioiko mailegua eskatu behar izan zuen herriak, eta zorpetu egin zen. “Ondarroako herria da Kamiñaldeko kaltetu zuzena, herriarentzako berebiziko garrantzia duten hainbat proiektu egin barik geratuko direlako: Kamiñazpiko urbanizazio proiektua, futbol zelaiko azpiegiturak hobetzea, Kaleandiko igogailua, eta beste asko…”. Dena dela, udalean “herriaren mesedetan lanean” jarraituko dutela adierazi dute, eta beharrezko den leku guztietan atea joko dutela “herrian behar-beharrezkoak diren proiektu guztiak gauzatu ahal izateko”.

Horrez gain, Ondarroako Udalak eskari zuzena egin die Eusko Jaurlaritzari eta Bizkaiko Foru Aldundiari, eta “aurten egin ez bezala” Ondarroako gaia beraien aurrekontuetan aurreikustea eskatu die. Udalak gogorarazi du ez Eusko Jaurlaritzak ezta Bizkaiko Foru Aldundiak ere ez dutela beraien aurrekontuetan Kamiñaldeko arazoa konpontzeko dirurik jarri, eta horrek “azken momentura arte finantzaketa ezin lotuta” ibiltzea ekarri diola. “Hurrengo urtean Ondarroa Eusko Jaurlaritzaren eta Bizkaiko Foru Aldundiaren aurrekontuetan kontuan hartzea nahiko genuke”.